فلسفه غرب

تبیین جایگاه انسان به عنوان عنصر اندیشه ورز، یکی از دغدغههای اصلی تمامی مکاتب بشری و الهی بوده است. در این مسیر برخی مکاتب ضمن افاضه جایگاه مستعلی به انسان، وی را فربه ساختهاند و برخی به معارضه با این جایگاه استعلایی پرداخته و به صورتبندی انسانی نحیف پرداختهاند که هر دوی این تفاسیر، پیامدهایی منفی را به همراه داشته است. در فلسفه غرب، «مدرنیسم» به عنوان نماینده جریان اول و «پست مدرنیسم» به عنوان نماینده جریان دوم معرفی شده است. تحقیق پیش رو در صدد است تا با عنایت به این مسئله، ضمن بررسی مؤلفههای انسان پست مدرن، با نقد آن از منظر آموزه های اسلامی، نقاط ضعف آن را آشکار ساخته و به ارائه سوژه ای متعادل مبادرت ورزد.

۲۰۴۴.

جامعه شناسان آلمانی و مدرنیته

نویسنده: دیوید دی فریزبی مترجم: مجید مددی

منبع: ارغنون ۱۳۷۵ شماره ۱۱ و ۱۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد تاریخی دوره معاصر (قرون 20 و 21) فلسفه قاره ای پست مدرنیسم

تعداد بازدید : ۲۴۷۶ تعداد دانلود : ۱۶۰۸

۲۰۴۵.

زمان و هویت در نگاه فروید پروست و برگسون

نویسنده: جفری شولتز مترجم: علی قیصری محمد دهقانی

منبع: کتاب ماه ادبیات و فلسفه آبان ۱۳۷۸ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد تاریخی دوره معاصر (قرون 20 و 21) فلسفه قاره ای فلسفه های زندگی

تعداد بازدید : ۲۴۷۶ تعداد دانلود : ۱۳۰۸

۲۰۴۶.

سیر تحول مفهوم ""دولت و حاکمیت "" قسمت دوم

سایر: خدوی

منبع: نگین اسفند ۱۳۵۸ شماره ۱۷۶ (ویژه نوروز)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۷ تعداد دانلود : ۱۲۶۴

۲۰۴۷.

پراگمانیسم در اسلام

نویسنده: مهدی بازرگان

منبع: گنج شایگان سال اول تیر ۱۳۳۲ شماره ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۶ تعداد دانلود : ۱۲۳۷

۲۰۴۸.

کواین و موجهات

نویسنده: فرشته نباتی

منبع: فصلنامه حکمت و فلسفه ۱۳۸۴ شماره ۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۸ تعداد دانلود : ۱۴۴۷

۲۰۴۹.

علل غایی در فلسفه اسپینوزا

نویسنده: مجید محمدی

منبع: کیهان اندیشه ۱۳۶۷ شماره ۱۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۳ تعداد دانلود : ۱۳۵۹

۲۰۵۰.

تاملاتی انسان شناختی بر موضوع هایی فلسفی

نویسنده: مهرداد میردامادی

منبع: نامه انسان شناسی ۱۳۸۱ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۳

جهان روایی از ابتدای اندیشه کلاسیک و آغاز مسیحیت وجه غالب فرهنگ غرب بوده است. این قاعده کلی در قالب پنداره وحدت و یگانگی نوع بشر، باور به اینکه تمام ابناء بشر خاستگاهی یکسان دارند و در پیشگاه خداوند یکسان هستند بیان شده است. این پنداره مسیحی در طول عصر روشنگری غیر دینی شد و مفاهیم مربوط به یکسانی ماهیت انسانی و حقوق جهانی بشر از دل آن بیرون آمد.

۲۰۵۱.

درآمدی به مرگ در اندیشه غرب

نویسنده: محمد صنعتی

منبع: ارغنون بهار و تابستان ۱۳۸۴ شماره ۲۶ و ۲۷

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه و معنای زندگی

تعداد بازدید : ۲۴۷۱

۲۰۵۲.

اعتدال گرایی در معرفت شناسی معاصرو پیامدهای آن در معرفت شناسی دینی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: محمدعلی مبینی

منبع: نقد و نظر بهار و تابستان ۱۳۸۷ شماره ۴۹ و ۵۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۱ تعداد دانلود : ۱۲۱۱

در این مقاله ابتدا شواهدی بر پیدایش رویکرد اعتدال گرایانه در معرفت شناسی معاصر ارائه کرده و نشان می دهیم که طرفداران این رویکرد با کاهش سطح انتظارات خود از تحقیقات معرفت شناختی، معیارهای معتدل تری را برای معرفت و توجیه ارائه کرده اند. سپس به پیامدهای این رویکرد در معرفت شناسی دینی اشاره کرده و برخی فیلسوفان دین معاصر را که در جهت یک سان سازی معیارهای ارزیابی معرفتی در حوزة دین و غیر دین تلاش کرده و به دوگانگی معیاری موجود در این زمینه انتقاد کرده اند، معرفی می کنیم. همچنین از برخی فیلسوفان دین معاصر سخن خواهیم گفت که با اتخاذ رویکردی اعتدال گرایانه، قلمرو مباحث معرفت شناسی دینی را توسعه داده و گزینه های جدیدی را به مثابه راه هایی برای پیدایش معرفت دینی پیشنهاد داده اند. در پایان، خواهیم دید که اتخاذ رویکرد اعتدال گرا چگونه می تواند بر داوری ما درباره مسئله احتجاب الاهی تأثیر داشته بگذارد.

۲۰۵۳.

مرگ هنر و نسبت آن با مسیحیت در نگاه هگل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: علی م‍رادخ‍ان‍ی‌

منبع: نامه مفید ۱۳۸۴ شماره ۴۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۱

در نوشتار حاضر ابتدا از آرای اسلاف هگل در باب هنر و زیباشناسی و تاثیر آن در ایده آلیسم آلمانی و به ویژه هگل سخن رفته است. در ادامه گفتار، مساله مرگ هنر و تفسیر مفسران هگل و نسبت آن با مسیحیت با نظر به مبانی دوره مدرن و پیدایش تلقی تازه ای از هنر و استقلال(autonomous) آن از مسیحیت در دوره مذکور بررسی شده است.

۲۰۵۴.

تاثیر ویتگنشتاین متاخر بر نسبی گرایی در فلسفه علم

نویسنده: یاسمن هوشیا

منبع: فصلنامه فلسفه دانشگاه تهران ۱۳۸۳ شماره ۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۷۲ تعداد دانلود : ۱۲۴۸

لیرغم توافقهای عمیقی که میان دو دیدگاه ویتگنشتاین وجود دارد هر دو از تاثیر گذار ترنی آراء فلسفی قرن بیستم به حساب می آید و نفوذ عمیقی بر سایر فیلسوفان بخصوص فیلسوفان علم داشته است تاکید این مقاله به نقش و تاثیر زبان در آراء متاخر وی و نیز تاثیر آن بر برخی از فیلسوفان علم نظیر تامس کوهن و پاول فایرابند است و نیز اینکه چگونگ پایبندی این دو به دیدگاه متاخر ویتگنشتاین یشان را در زمره نسبی گرایان قرار می دهد در حالکیه کوهن از منتسب شدن به چنین نسبی گرایی ابا دارد فایرابند خود را نه تنها نسبی گرا که آنارشیست معرفتی می داند.

۲۰۵۵.

قیاس ناپذیری و مسئلة تعارض پارادایم های علمی؛ پیشنهاد یک نظریة سمانتیکی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: رحمان شریف زاده

منبع: فلسفه علم سال دوم بهار و تابستان ۱۳۹۱ شماره ۱ (پیاپی ۳)

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه علم

تعداد بازدید : ۲۴۷۰ تعداد دانلود : ۱۰۷۸

کوهن مدعی است پارادایم های علمی رقیب در عین این که قیاس ناپذیر ند، با هم ناسازگارند. این مدعا این مسئله را ایجاد می کند که قیاس ناپذیری چگونه با تعارض جمع می شود؟ قیاس ناپذیری لازم می آورد که دو نظریة رقیب دارای شبکة معنایی و ساختار مقوله بندی متفاوتی باشند این راه را بر ناسازگاری و تعارض گزاره ها می بندد. در این نوشته با ارائة یک نظریة سمانتیکی و متمایز کردن دو نوع تعارض، تعارض گزاره ای و تعارض مقوله بندی، خواهیم کوشید در عین پذیرش قیاس ناپذیری و لوازم آن از تعارض پارادایم های رقیب دفاع کنیم.

۲۰۵۶.

اخلاقِ مبتنی بر طبیعت؛ بررسیِ رهیافت هستی شناختیِ علامه طباطبایی و فینیس(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محسن جوادی رحیم دهقان سیمکانی

منبع: پژوهش های فلسفی - کلامی سال هفدهم بهار ۱۳۹۵ شماره ۳ (پیاپی ۶۷)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۶۹ تعداد دانلود : ۱۰۶۵

اخلاقِ مبتنی بر طبیعت، روش فهم سعادت بر اساس ظرفیت ها و قوای طبیعی انسان است که در سنت یونانی و به ویژه در ارسطو وجود داشته و بعدها در نگرش آکوییناس و سنّت آکویینی دنبال شده است. جان فینیس، که از جمله اندیشمندان معاصر و از پیروان این سنّت اخلاقی بوده، کوشیده است به پیروی از آکوییناس مسیر فهم و تحقق سعادت آدمی را بر اخلاقِ مبتنی بر طبیعت ترسیم کند. علامه طباطبایی نیز دیدگاه های اخلاقیِ خود را بر سرشت طبیعی انسان و ظرفیت های طبیعی او مبتنی کرده و تقریری از نظریهٔ اخلاقیِ قانون طبیعی را در سنّت اسلامی به تصویر کشیده است. بررسی دیدگاه این دو اندیشمند در بُعد هستی شناسیِ ارزش ها، نشان می دهد که علی رغم وجود شباهت های چشمگیر، این دو دیدگاه، در نوع رهیافت واقع گرایانه و وجودشناسانه و نیز در تعداد، نحوهٔ هستی، و نوع رابطهٔ بین خیرات پایه با یکدیگر متفاوت اند. با تحلیل این تفاوت ها، به نظر می رسد رهیافت علّامه در بُعد وجودشناختیِ نظریهٔ اخلاقیِ قانون طبیعی، از توجیه معقول تر و قابل دفاع تری نسبت به فینیس برخوردار است. این مقاله می کوشد در بُعد وجودشناختیِ مسائل مربوط به نظریهٔ قانون طبیعی، دیدگاه این دو اندیشمند را درباره اخلاقِ مبتنی بر طبیعت تحلیل و بررسی کند.

۲۰۵۷.

معنای ظاهری و باطنی قرآن در نظر مولوی و کتاب مقدس در آرای اکهارت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: مظاهر احمدتوبی

منبع: مقالات و بررسی ها ۱۳۸۳ شماره ۷۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۶۹ تعداد دانلود : ۱۳۹۳

مولوی و اکهارت هر دو به فراتر رفتن از معنای ظاهری و درک معنای باطنی کتب دینی خود یعنی قرآن و کتاب مقدس باور دارند. اکهارت گاه از وحدت معنای ظاهری سخن می گوید اما به کثرت آن معتقد است ومولوی ظاهرا به وحدت معنای ظاهری اعتقاد دارد. مولوی تفسیر کلام حق از حق را توصیه می کند و از نظر اکهارت معنی و حقیقت کتاب مقدس را باید با روحی که با آن گفته و نوشته شده جستجو کرد و البته با سخن مولوی درباره قرآن تفاوت می یابد. البته مولوی بر غالب نبودن هوای نفس بر مفسر تاکید دارد.

۲۰۵۸.

مراتب عقل در ارسطو و ابن سینا ‏(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: علی اصغر جعفری ولنی

منبع: خردنامه صدرا ۱۳۸۷ شماره ۵۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۶۹ تعداد دانلود : ۲۷۴۵

۲۰۵۹.

آگاهی اخلاقی و کنش ارتباطی

نویسنده: تامس مک کارتی بهزاد حمیدیه

منبع: راهبرد ۱۳۸۳ شماره ۳۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۶۹ تعداد دانلود : ۱۲۰۹

۲۰۶۰.

رابطه دین و سیاست در نامه اول لاک درباره تسامح(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: علی گلشنی حاتم قادری

منبع: مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز ۱۳۸۳ شماره ۴۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۴۶۷ تعداد دانلود : ۱۳۶۶

درخت حوزه‌های تخصصی