درخت حوزه‌های تخصصی

محیط زیست نقش کلیدی و تعیین کننده ای در زندگی انسان دارد و گفتمان های موجود به ویژه در مورد معضلات و مشکلات مربوط به محیط زیست، نقش مهمی به جهت دهی افکار و رفتار جوامع و دولت ها در مقابل این معضلات دارند. هدف پژوهش حاضر تحلیل گفتمان زیست محیطی روزنامه ایران درباره موضوع پتروشیمی میانکاله است. داده های پژوهش شامل دوازده مقاله است که طی سال 1401 درباره جنبه های زیست محیطی احداث این پتروشیمی در روزنامه مذکور منتشر شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و داده ها در چارچوب رویکرد زبان شناسی زیست محیطی استیبی (2015، 2021) بررسی شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هم در گفتمان مخالفان و هم موافقان این طرح مؤلفه های مختلفی را می توان شناسایی کرد اما گفتمان مخالفانِ طرح قوی تر و غنی تر بوده و در آن از تمامی 9 مؤلفه تحلیل گفتمان استیبی استفاده شده است. براساس این نتایج، مهمترین موضوعی که در گفتمان مخالفان توسط مؤلفه های مختلف مانند قالب بندی، استعاره، روایت، ارزیابی و برجسته سازی بیان شده است بحث عواقب زیست محیطی مخرب پتروشیمی میانکاله و اثرات منفی آن بر زندگی، اشتغال و سلامت ساکنان بومی منطقه است. در حالی که مخالفانِ طرح، بحث اشتغال زایی را مورد تأکید قرار داده اند.

آگاهی واجی بر رشد مهارت خواندن مؤثر است ولی کودکان کم شنوا از دسترسی به اطلاعات شنیداری که امکان توسعه آگاهی واجی را فراهم می کند، محروم هستند. پژوهش ها نشان می دهند که با وجود اقدامات تشخیص و توانبخشی زودهنگام کم شنوایی، این گروه با ورود به دبستان، عملکرد ضعیف تری نسبت به همسالان شنوای خود در بعضی از جنبه های یادگیری و درک خواندن دارند. پژوهش حاضر در پی بررسی تأثیر آموزه های آوایی- واجی بر مهارت های خواندن و آگاهی واج شناختی این گروه از کودکان می باشد و از نوع پژوهش تک آزمودنی A-B با دوره پیگیری یک ماهه است. برنامه آموزشیِ آوایی- واجی حاوی آموزه های زنجیری و زبرزنجیری گفتار در 13جلسه تدوین شد و برای 4 آزمودنی شرکت کننده در این پژوهش، به صورت انفرادی اجرا گردید. آزمون خواندن نما و آزمون آگاهی واج شناختی ابزارهای اندازه گیری این پژوهش بودند. تعیین اثربخشی از طریق توصیفی و محاسبه درصد بهبودی در هر یک از آزمودنی ها بود. نمرات آزمون نما و آزمون آگاهی واج شناختی همه آزمودنی ها نسبت به خط پایه، سیر صعودی داشته است. بهبود هر چهار آزمودنی در آزمون های یادشده، با توجه به درصد کلی بهبودی (در بازه ی ۲۵ تا ۴۹ درصد)، موفقیت آمیز ارزیابی شده است. همچنین در مرحله پیگیری نیز ثبات مداخله حفظ شده بود. بر اساس نتایج این پژوهش، آموزش هم زمان ویژگی های زنجیری و زبرزنجیری گفتار تأثیر مثبتی بر مهارت های خواندن و آگاهی واج شناختی کودکان کم شنوا دارد. لذا ضرورت توجه به نتایج این نوع پژوهش ها در تدوین برنامه جامع برای آموزش ناشنوایان کارآمد می باشد.

با استعاره های مفهومی می توان هیجانات را به صورت تجربه های عینی صورت بندی کرد و با مَجاز، بازتاب آن ها را به شکل تجربه های جسمانی و واکنش های رفتاری مجازبنیاد نشان داد. این پژوهش از نوع پدیدارشناسی توصیفی است و هدف آن، بررسی دو سازوکار شناختی استعاره و مَجاز و شیوه تعامل آن ها در مفهوم سازی ترس است. برای انجام این پژوهش، از هشتادوچهار نفر از دانشجویان رشته زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه های ملایر و ایلام خواسته شد تا از ماجرایی بنویسند که موجب ترس آن ها شده باشد و ترس خود را توصیف کنند. یافته ها نشان داد که افراد شرکت کننده در پژوهش، از شانزده حوزه مبدأ استعاری و بیست وچهار واکنش جسمانی و رفتاری برای سازمان دهی مفهوم ترس استفاده کرده اند. همچنین، بیشترین فراوانی در حوزه استعاره، مربوط به حوزه های عینی «دشمن/حریف»، «مرگ»، «سفر»، «شنیدن صدا» و «ماده/شی ء» بوده است و واکنش های جسمانی و رفتاری مجازبنیاد، هیجان ترس را بیشتر در قالب «سرما و لرز»، «تپش قلب»، «گریه» و «ناتوانی در حرکت» مفهوم سازی کرده اند. این پژوهش نشان داد که ترس در برخی حوزه ها به شیوه تعاملی و با «استعاره- مجاز»، «استعاره- استعاره»، «مجاز- استعاره» و «مجاز- مجاز» صورت بندی شده است.

در این پژوهش، هدف، درک سازوکارِ کششِ جبرانی در سیر تحول تاریخی واژه ها در گویشِ سنندجی بوده است. در پژوهش حاضر، در چارچوب قواعد تحولات واجی زبان های ایرانی، کشش جبرانی واکه براثرِ حذف همخوان بررسی شده است. با درک این فرایند واجی، افزون بر تشخیص اصالت یا وام واژه بودن واژه ها، مسیر و زمانِ وام گیری آن ها مشخص می شود و صورت های کهن تر و روند تحول دیگر واژه ها بازسازی می شوند. برای دستیابی به این هدف، تلاش شده است با بررسی واژه هایی که صورت آن ها پیش از وقوع کشش جبرانی مشخص است، چگونگی این فرایند و قواعد حاکم بر آن استخراج شود. این واژه ها، از وام واژه های عربی و واژه های مشترک با زبان فارسی تشکیل شده اند؛ گروه دوم ممکن است حاصل وام گیری یا واژه هایی با خاستگاه مشترک باشند. درکنار شناسایی واکه های کشیده شده و شکل کوتاه آن ها، شش همخوان شناسایی شده است که در نگاه نخست به نظر می رسد حذف آن ها به کششِ واکه مجاور انجامیده باشد. درنهایت، نشان داده شده است که درمیانِ این همخوان ها تنها حذفِ h به کشش جبرانی واکه منجر شده است و دیگر همخوان ها، پیش از حذف، به h تبدیل شده اند.

رابطه دوزبانگی و سرمایه اجتماعی موضوعی درخور توجه در پژوهش های جامعه شناسی و زبان شناسی است. هدفی که در این نوشتار دنبال می شود بررسی هم بستگی بین دو متغیر دوزبانگی و سرمایه اجتماعی است؛ دراین زمینه، این پرسش مطرح می شود: آیا دوزبانگی با سرمایه اجتماعی رابطه هم بستگی دارد؟ به بیان دیگر، آیا افراد دوزبانه از سرمایه اجتماعی بالاتری نسبت به تک زبانه ها برخوردار هستند؟ این پژوهش به روش پیمایشی درباره 385 نمونه آماری از شهروندان شهر کرمانشاه انجام شده است. روش گردآوری داده ها، پرسش نامه بوده و برای نمونه گیری از روش نمونه گیری PPS استفاده شده است. بنابر یافته های پژوهش، بین «تک زبانگی و دوزبانگی»، «دوزبانگی و چندزبانگی»، «تک زبانگی، دوزبانگی و چندزبانگی» برحسب میانگین سرمایه اجتماعی، تفاوت معنادار آماری وجود دارد. نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که هم بستگی نسبتاً قوی بین دوزبانگی و سرمایه اجتماعی وجود دارد. البته معنای این رابطه آن نیست که دوزبانگی لزوماً سرمایه اجتماعی بالاتری را تضمین می کند، بلکه به این معناست که این رابطه ابزارهای زبانی و فرهنگی را در اختیار گویشوران قرار می دهد. این می تواند توسعه اجزای اصلی سرمایه اجتماعی یعنی توسعه شبکه ها و منابع اجتماعی را آسان کند.

انسان از بدو تولد با مفهوم مالکیت آشنایی دارد؛ زیرا همه مکان ها و چیزهایی را که به او تعلق دارد، می شناسد. بر این اساس، مفهوم مالکیت در تمامی زبان های دنیا رمزگذاری می شود. دو مفهوم در مالکیت دخیل اند که مالک و مملوک نام دارند و رابطه بین این دو، مالکیت نام دارد. مالکیت به دو گروه اصلی اسمی و محمولی تقسیم می شود و انواع متفاوتی شامل مالکیت کنش، مکانی، همراهی، اضافی، هدف، منبع، مبتدائی و برابری دارد. در پژوهش حاضر، بیان مالکیت در زبان پشتو مورد مطالعه قرار گرفته است. تا کنون، مقوله مالکیت زبانی، در زبان پشتو از منظر علم زبان شناسی مورد مطالعه قرار نگرفته و تنها اشاراتی به صورت توصیفی به آن شده است. امروز، مطالعه زبان از دیدگاه شناختی در مرکز توجه پژوهشگران حوزه زبان قرار دارد؛ بنابراین، در این پژوهش بر آنیم تا برای اولین بار رمزگذاری مالکیت را در زبان پشتو، بر اساس پیکره زبانی جمع آوری شده، در چارچوب زبان شناسی شناختی مطالعه کنیم. در این راستا، طرح واره های بیان مالکیت در زبان پشتو معرفی و بسامد وقوع آن ها به دست داده خواهد شد. پیکره پژوهش از سه کتاب پرفروش پشتو و دو فیلم سینمایی استخراج شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که در زبان پشتو، بسامد استفاده از مالکیت اسمی بیشتر از مالکیت محمولی است و این امر در مورد بسامد وقوع انواع مالکیت نیز تأیید می شود. در انواع مالکیت نیز بسامد وقوع مالکیت اضافی و اتصالی بیش از سایر مالکیت هاست و این دو نوع از مالکیت نیز به شیوه اسمی رمزگذاری می شوند. علاوه بر این، در زبان پشتو برای بیان مالکیت از طرح واره برابری استفاده نمی شود.

پژوهش های گذشته در حوزه ریتم زبان فارسی و رده بندی نوایی بر ریتم خرد تمرکز کرده اند، حال آنکه ریتم خرد به تنهایی نمی تواند تفاوت های آشکار نوایی گونه های زبانی را توضیح دهد؛ به عنوان مثال دو گونه تهرانی و کرمانی را در یک رده (زبان های تکیه ای) قرار می دهد. در پژوهش حاضر، با استفاده از پارامتر ریتم کلان (جان، 2014) به بررسی تفاوت نوایی دو گونه فارسی و کرمانی پرداخته ایم و ریتم کلان را با استفاده از داده هایی از این دو گونه زبان فارسی کمی سازی کرده و قوت آن را با یکدیگر مقایسه کرده ایم. هدف این پژوهش معرفی روش کمی سازی ریتم کلان با استفاده از داده های زبان فارسی و طبقه بندی دو گونه تهرانی و کرمانی بر اساس قوت ریتم کلان است. به این منظور نمونه های آوایی از گویشوران دو گونه کرمانی و تهرانی را با استفاده از نرم افزار پرت (نسخه 6.2.12) تجزبه و تحلیل صوت شناختی کردیم و سه شاخص کمی ریتم کلان که عبارتند از شاخص تغییرپذیری ریتم کلان (MacR_Var)، شاخص بسامد تغییرات زیروبمی در یک گروه (MacR_Freq) و شاخص تغییرپذیری دوتایی هنجاریافته (nPVI ) را برای این نمونه ها محاسبه کردیم. مقدار این شاخص ها نشان می دهد که قوت ریتم کلان گونه کرمانی قوی تر از ریتم کلان گونه تهرانی است و کمّی سازی ریتم کلان، روشی مطمئن برای مطالعه رده شناسی نوایی زبان ها است.

درک و شناخت احساسات دیگران عامل مهمی در تعامل های اجتماعی است و کمبود این توانایی بر کیفیت ارتباطات تأثیر می گذارد. به سبب آنکه امکان دسترسی مستقیم به ذهن دیگران وجود ندارد، برای دریافت احساس دیگران به منابع غیرمستقیم اطلاعات مثل زبان بدن ، هیجان ها ی چهره و صدا تکیه می کنیم. بنابراین پژوهش حاضر با هدف پیش بینی شناسایی نوای هیجانی گفتار زبان ناآشنا براساس درک هیجان چهره با توجه به متغیر میانجی جنسیت در فارسی زبانان انجام گرفت. طرح پژوهش کاربردی از نوع توصیفی- همبستگی و جامعه آماری، فارسی زبانان 20 تا 40 سال شهر تهران بود. دویست فارسی زبان به روش نمونه دردسترس انتخاب شدند تا تکلیفی مبتنی بر رایانه که دربردارنده دو بخش شنیداری و دیداری بود را انجام دهند. افراد نمونه ابتدا هیجان گوینده در جمله های دارای شش هیجان اصلی به زبانی ناآشنا و سپس هیجان تصویر چهره را مشخص کردند. بر اساس داده های به دست آمده، ابتدا شاخص های توصیفی میانگین و انحراف استاندارد محاسبه و سپس فرضیه های پژوهش با روش تحلیل رگرسیون با استفاده از نرم افزار اس.پی.اس.اس (نسخه 21) موردتجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که درک هیجان چهره به طور معناداری درک هیجان گفتار را پیش بینی می کند(p<0/05). بررسی متغیر میانجی جنسیت نیز، روشن نمود که شناسایی نوای هیجانی گفتار توسط شرکت کنندگان براساس جنسیت آن ها متفاوت بود یعنی با افزایش درک هیجان چهره، درک هیجان گفتار در زنان بیشتر از مردان افزایش یافت. یافته های این پژوهش نشان داد که درک هیجان چهره می تواند به ما در پیش بینی شناسایی نوای هیجانی گفتار کمک کند. همچنین، متغیر جنسیت نیز می تواند تأثیری در این رابطه داشته باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که درک هیجان چهره می تواند به ما در پیش بینی شناسایی نوای هیجانی گفتار کمک کند. همچنین، متغیر جنسیت نیز می تواند تأثیری در این رابطه داشته باشد.

یکی از چالش های حوزه آموزش زبان دوم دستور زبان است. آموزش دستور زبان فارسی به غیرفارسی زبانان نیز با چالش های فراوانی روبه رو است. افزون براین، یکی از مسائل مهم در حوزه یادگیری و آموزش زبان دوم این است که زبان دوم آموزان در طول یادگیری زبان دوم چه مراحلی را پشت سر می گذارند و علت آن چیست. یکی از نظریه های مطرح در این حوزه نظریه پردازش پذیری است که براساس آن، فراگیری زبان دوم از یک سلسله مراتب تکوینی به نام سلسله مراتب پردازش پذیری تبعیت می کند. با توجه به سلسله مراتب پردازش پذیری زبان دوم آموزان به ترتیب، واژه های محتوایی، واژه های نقشی، گروه ها، جمله ها و بندهای پیرو را یاد می گیرند. به دلیل اهمیت جایگاه دستور و چالش برانگیزبودن یادگیری و آموزش برخی از ساخت های دستوری زبان فارسی بر آن شدیم تا ابتدا، براساس نظریه پردازش پذیری مرحله بندی یادگیری ساخت شرطی زبان فارسی توسط غیرفارسی زبانان را بررسی کرده و سپس، الگویی برای آموزش این ساخت به فارسی آموزان غیرایرانی ارائه دهیم. برای انجام این کار نخست، برمبنای ویژگی های نحوی ساخت شرطی در زبان فارسی جایگاه این ساخت را در سلسله مراتب پردازش پذیری مشخص نمودیم. سپس، با استفاده از تکنیک مصاحبه به گردآوری داده ها پرداختیم. شرکت کنندگان این پژوهش 120 فارسی آموز غیرایرانی که در مرکز آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان دانشگاه علامه طباطبائی مشغول به یادگیری زبان فارسی بودند و براساس استاندارد مرجع آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان بنیاد سعدی در 5 سطح مقدماتی، پیش میانی، میانی، فوق میانی و پیشرفته قرار داشتند انتخاب شدند. مصاحبه ها هم زمان ضبط و بعد، به متن نوشتاری تبدیل شدند. سپس، براساس اصول سه گانه روش شناختی در نظریه پردازش پذیری مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. پس از تجزیه وتحلیل داده ها مشخص شد فارسی آموزان خارجی به ترتیب، اگر+ حال التزامی + حال ساده؛ اگر+ حال ساده+ حال ساده؛ اگر+ گذشته استمراری+ گذشته استمراری؛ اگر+ گذشته استمراری/ دور + گذشته استمراری/ دور؛ اگر+ گذشته التزامی+ حال ساده؛ اگر+ گذشته ساده+ حال ساده و سایر ساخت های شرطی را یاد می گیرند. درنهایت، براساس یافته ها الگویی برای آموزش ساخت شرطی زبان فارسی به غیرفارسی زبانان ارائه شد.

Objective: There has been an increasing interest in exploring various methods to enhance the reading fluency and comprehension of EFL/ESL learners, both of which play a crucial role in successful reading. However, this area of research has not received sufficient attention within the Iranian context. Consequently, the present study aimed to investigate the effects of Audio-Assisted Reading (AAR) on the reading fluency and comprehension of Iranian high school students. Methods: To this end, adopting convenience sampling, a total of 61 female students were selected and assigned to experimental and control groups. AAR technique was presented to the experimental group whereby the reading passages were taught alongside their audio versions. Each passage was read five times and the students’ reading rate was observed based on the number of words articulated per minute. Results: The initial and final readings were followed by comprehension check questions. By contrast, the control group followed a traditional reading approach, which required students to read and translate the targeted passages into their L1. The findings revealed that AAR positively affected the students’ reading fluency, while no significant difference was found among the targeted groups in terms of comprehension. Conclusion: Notably, the results of the study may provide both EFL/ESL learners and teachers with insightful and promising pedagogical guidelines for meeting the objectives of reading comprehension classrooms.

این مطالعه به بررسی رابطه بین حس شوخ طبعی، خودکارآمدی و فرسودگی شغلی در بین مدرسان ایرانی زبان انگلیسی پرداخته و تأثیر میانجی خودکارآمدی بر رابطه بین شوخ طبعی مدرسان و فرسودگی شغلی آنان موردبررسی قرار داده است. ازاین رو، صد و هفت مدرس زبان انگلیسی از موسسات خصوصی زبان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده است. یافته های تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری نشان می دهد حس شوخ طبعی و خودکارآمدی می تواند به طور مستقیم و معناداری فرسودگی شغلی را پیش بینی کند. علاوه بر این، حس شوخ طبعی به طور مثبت با خودکارآمدی مرتبط است. بخش دیگری از یافته ها نشان می دهد خودکارآمدی به طور قابل توجهی تأثیر حس شوخ طبعی بر فرسودگی شغلی را میانجی می کند.

اگرچه پژوهش در حوزه رده بندی متون ادبی به دو گروه بسته و گشوده با اقبال فراوانی روبرو شده است، اما متن پژوهی از منظر مفاهیم «خواندنی» و «نوشتنی» در رویکرد انتقادی و تأویلی رولان بارت کمتر صورت پذیرفته است. بدین منظور دو داستان کوتاه «فارسی شکر است» از مجموعه یکی بود یکی نبود اثر جمالزاده و «س.گ.ل.ل.» در مجموعه سایه روشن اثر هدایت انتخاب شده اند. این مطالعه با نگاهی تطبیقی دو اثر مذکور را در تقابل با یکدیگر قرار می دهد و سعی می کند مولفه های این دو نوع متن را در آنها بیابد. خوانش پیش رو بر آن است ویژگی های متن خواندنی را در داستان «فارسی شکر است» و سپس شاخصه های متن نوشتنی را در داستان «س.گ.ل.ل.» نمایان سازد. بدین منظور، با اهتمام به «تحلیل متنی»، متون نام برده را بر اساس قاعده «رمزگان نشانه شناختی پنجگانه» مورد بررسی قرار می دهد. داستان های منتخب جداگانه تحلیل شده اند و یافته های پژوهش صرفاً معطوف به دو داستان مذکور است.

یکی از ویژگی های سبک یاوه گویی ، شخصیت های مرتبط با آن هستند، که می توانند از جنبه های متفاوتی مورد بررسی قرار بگیرند. یکی از حوزه های سبک شناسانه ای که شخصیت های یاوه گویانه کمتر از آن منظر مورد توجه قرار گرفته اند، جنبه ی نحوه ی تعامل آنها بر اساس قواعد همکاری زبانی گرایس می باشد. پس به لحاظ روش شناسی، ابتدا باید اثری را که به این سبک تعلق دارد بازشناخت و سپس، نحوه ی تعامل شخصیت آن اثر را مورد بررسی قرار داد. اینکه آیا او همواره به یک نحو ثابت با این قواعد برخورد می کند، یا متغیراست؟ تحقیق حاضر پس از اثبات یاوه گویانه بودن اثر یک روز خوش برای موزماهی نوشته ی جی.دی. سلینجر، نشان می دهد که رابطه ی شخصیت های این سبک با قواعد گرایس، متغیر و پیچیده است.

بازنمایی مسلمانان در رسا نه های انگلیسی زبان جهان هنوز با چالش های زیادی مواجه است. کلیشه های منفی و تصاویر یک جانبه هم چنان در گفتمان این رسانه ها غالب هستند. آنها به واسطه گفتمان خود می توانند نژادپرستی را عادی و مشروع جلوه دهند و به بازتولید آن در سطح جامعه کمک کنند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی به بررسی پدیده مشروعیت زدایی از اعتراض مسلمانان به انتشار کاریکاتورهای توهین آمیز مجله شارلی ابدو می پردازد. این تحقیق اخبار چهار رسانه شاخص غربی از جمله نیویورک تایمز، گاردین، واشنگتن پست و بی بی سی را در بازه زمانی 2020  تا  2024 میلادی  با بهره گیری از مفاهیم مربع ایدئولوژیک و راهبردهای گفتمانی وندایک بررسی می کند. در این راستا، مؤلفه های گفتمان مدار در این گزارش های خبری شناسایی شدند و سپس هر یک از آنها با توجه به راهبرد های گفتمانی تحلیل گردیدند. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که نویسندگان این گزارش های خبری، ویژگی های مثبت خودی ها یعنی غیرمسلمانان را برجسته کرده و ویژگی های مثبت غیرخودی ها، یعنی مسلمانان را به حاشیه رانده اند. در همین راستا، برای متقاعد ساختن خوانندگان، از راهبردهای گفتمانی همچون انتخاب واژگان، ارجاع به چهره ها و نهادهای معتبر، بیان هنجارها، قربانی سازی، ارائه شواهد، اغراق، دسته بندی مفاهیم، حسن تعبیر، تلویح، دستکاری آمار و ارقام، تعمیم سازی و تمجید ملی بهره گرفته اند.