فضل العظیم میاخیل

انسان از بدو تولد با مفهوم مالکیت آشنایی دارد؛ زیرا همه مکان ها و چیزهایی را که به او تعلق دارد، می شناسد. بر این اساس، مفهوم مالکیت در تمامی زبان های دنیا رمزگذاری می شود. دو مفهوم در مالکیت دخیل اند که مالک و مملوک نام دارند و رابطه بین این دو، مالکیت نام دارد. مالکیت به دو گروه اصلی اسمی و محمولی تقسیم می شود و انواع متفاوتی شامل مالکیت کنش، مکانی، همراهی، اضافی، هدف، منبع، مبتدائی و برابری دارد. در پژوهش حاضر، بیان مالکیت در زبان پشتو مورد مطالعه قرار گرفته است. تا کنون، مقوله مالکیت زبانی، در زبان پشتو از منظر علم زبان شناسی مورد مطالعه قرار نگرفته و تنها اشاراتی به صورت توصیفی به آن شده است. امروز، مطالعه زبان از دیدگاه شناختی در مرکز توجه پژوهشگران حوزه زبان قرار دارد؛ بنابراین، در این پژوهش بر آنیم تا برای اولین بار رمزگذاری مالکیت را در زبان پشتو، بر اساس پیکره زبانی جمع آوری شده، در چارچوب زبان شناسی شناختی مطالعه کنیم. در این راستا، طرح واره های بیان مالکیت در زبان پشتو معرفی و بسامد وقوع آن ها به دست داده خواهد شد. پیکره پژوهش از سه کتاب پرفروش پشتو و دو فیلم سینمایی استخراج شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که در زبان پشتو، بسامد استفاده از مالکیت اسمی بیشتر از مالکیت محمولی است و این امر در مورد بسامد وقوع انواع مالکیت نیز تأیید می شود. در انواع مالکیت نیز بسامد وقوع مالکیت اضافی و اتصالی بیش از سایر مالکیت هاست و این دو نوع از مالکیت نیز به شیوه اسمی رمزگذاری می شوند. علاوه بر این، در زبان پشتو برای بیان مالکیت از طرح واره برابری استفاده نمی شود.