روند تکامل دانش مطالعات حوزه اعتیاد در متون فارسی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اعتیادپژوهی سال ۱۹ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۷۷
۷۶-۵۱
حوزههای تخصصی:
هدف: این پژوهش به تحلیل کمی مطالعات مرتبط با حوزه اعتیاد پرداخت و خوشه های اصلی پژوهشی، ابعاد مفهومی و موضوعات کلیدی هر خوشه را شناسایی کرد. روش: این پژوهش با بهره گیری از فنون کتاب سنجی و تحلیل هم رخدادی واژگان انجام شد. تعداد 1389 مدرک از پایگاه استنادی پایش علم و فناوری جهان اسلام(ISC) استخراج گردید تا روند پژوهش های مرتبط با اعتیاد را شناسایی کند. تحلیل خوشه ای و نمودار راهبردی برای ترسیم ساختار مفهومی پژوهش ها و شناسایی زیرحوزه ها و روابط بین آن ها در این حوزه به کار گرفته شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که ساختار مفهومی این حوزه از نه خوشه شامل گرایش به اعتیاد در نوجوانان، اعتیاد اینترنتی، احساس تنهایی و اجتماعی، اعتیاد به مواد مخدر و پیشگیری، فضای مجازی و طرد اجتماعی، ویژگی های شخصیتی و آمادگی به اعتیاد، نقش خانواده در مسأله اعتیاد، تکانشگری و درمان اعتیاد، و اختلالات روانی و اعتیاد رفتاری تشکیل شده است. با تحلیل محتوای مقالات موضوعات نوظهور شناسایی شدند. نتیجه گیری: خوشه های نوظهور نیازمند توسعه پژوهشی و تقویت پیوندهای نظری-کاربردی برای تبدیل شدن به محورهای آتی هستند. این پژوهش می تواند به سیاست گذاران و پژوهشگران در تدوین برنامه های راهبردی و شناسایی شکاف های پژوهشی کمک کرده و جهت گیری های آینده برای پژوهش های بیشتر در این زمینه را روشن سازد.