مروری بر مطالعات مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی در ایران و جهان(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
هدف: یکی از محورهای کلیدی پژوهش در علم و دانش و دانشگاه و به طور خاص در حوزه ی علم سنجی و مطالعات علم، ارزیابی و سنجش واحدهای مختلف علم و دانش در دانشگاه است. این پژوهش به بررسی مطالعات مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی در دانشگاه های ایران و جهان می پردازد.اهداف: در این نوشتار متون مربوط به ارتقاء اعضای هیئت علمی دانشگاه در ایران و جهان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. تأکید این متن بیش از هرچیز بر مقالات مربوط به این حوزه بوده است.روش پژوهش: روش پژوهش سندی- تحلیلی بوده است. هرچند سعی بر آن بوده تا جستجو به صورت روش مند و نظام مند انجام شود، اما با توجه به حجم بالای نوشتجات و فرصت محدود پژوهش، هیچ گونه ادعایی نسبت به جامعیت و بسنده بودن متون مورد بررسی وجود ندارد. تنها تلاش شده است تا کلیت مسأله در قالب دسته های مختلف موضوعی در چارچوب کلی این حوزه نمایان و قابل احصاء شود.دستاوردهای مقاله:در این راستا، پیشینه های مربوط به ارتقاء در قالب نه محور عمده دسته بندی و بررسی شده اند. محورهای عمده عبارتند از:1. مطالعات مربوط به بیان موانع و چالش های موجود درآیین نامه ی ارتقاء و ارائه ی راهکارها؛2. مطالعات مربوط به یک یا تعدادی از وجوه چهارگانه ارتقاء؛3. مطالعات مربوط به بیان مسائل حاشیه نشین ها اعم از علوم انسانی، زنان، سیاه پوستان و مانند آن؛4. مطالعات تطبیقی و مقایسه ی وضعیت ارتقاء مرتبه در کشورهای مختلف؛5. مطالعات مربوط به بررسی فرآیند ارتقاء اعضای هیئت علمی در یک رشته ی خاص؛6. مطالعات مربوط به تجربیات و دیدگاه های خود اعضای هیئت علمی در مورد فرآیند ارتقاء؛7. مطالعات مربوط به سیر تطور مفهومی و گفتمانی ارتقاء در دوره های مختلف زمانی؛8. مطالعات مربوط به خودکارسازی و هوشمندسازی ارتقاء؛9. مطالعات مربوط به بومی سازی و نظریه پردازی درباره ی ارتقاء و نیز آینده نگری.نتایج بیانگر تفاوت وضعیت در ایران نسبت به جهان و به طور خاص کشورهای توسعه یافته و دانشگاه های نسل چهارم و آینده است. بنابراین پیشنهاد می شود که موضوعات کلیدی و مسائل اساسی همچون توجه به دانش و تجربیات بین المللی و به طور خاص خودکارسازی و هوشمندسازی فعالیت ها و فرآیند ارتقاءدر پژوهش های آینده بیشتر مورد توجه قرار گیرند. همچنین از دیگر مواردی که نیازمند پژوهش های بیشتر و عمیق تر است می توان به مباحث بومی سازی، نظریه پردازی و آینده نگری اشاره کرد.