مطالب

زمینه و هدف: مکان های سوم فضاهای عمومی فعال و جذابی هستند که زمینه تعامل، تفریح، رشد فردی، کاهش استرس، تحریک خلاقیت و نشاط اجتماعی را در شهرها فراهم می آورند. هدف پژوهش حاضر تحلیل جغرافیایی شاخص ها و مصادیق شهر شاد با تأکید بر نظریه مکان سوم ری اُولدنبورگ در شهر خرم آباد می باشد. روش شناسی: روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نوع پیمایشی است. نمونه آماری پژوهش شامل 400 نفر از شهروندان است که با استفاده از نرم افزار Sample Power به صورت تصادفی ساده انتخاب گردید. جمع آوری و دسته بندی و تحلیل داده ها با استفاده نرم افزارهای آماری SPSS و AMOS انجام شد. یافته ها و نتایج: یافته های پژوهش نشان داد که شهر خرم آباد از لحاظ ابعاد و معیارهای شهر شاد در وضعیت ضعیفی قرار دارد. همچنین نتایج به دست آمده از مدل سازی معادلات ساختاری پژوهش نشان داد که عامل اقتصادی با بار عاملی 082/0 بیشترین اثرگذاری را بر شادی به خود اختصاص داده است. پس از آن عامل های زیست محیطی، کالبدی- فضایی، امنیتی و اجتماعی- فرهنگی با بار عاملی 076/0، 073/0، 071/0 و 063/0 در رتبه های بعدی تأثیرگذاری بر شادی اجتماعی تعیین شدند. علاوه بر این مشخص شد مکان های سوم که شامل پارک ها، مراکز ورزشی، کافه ها، کتابخانه ها و مساجد می شوند هر کدام به میزان 071/0، 044/0، 043/0، 027/0 و 020/0 بر شادی اجتماعی محدوده انتخابی اثر گذارند. در نهایت بر اساس مدل تلفیقی تحلیل مسیر پژوهش، اثرات مکان های سوم بر نشاط اجتماعی شهر خرم آباد به میزان 063/0 تشخیص داده شد.

زمینه و هدف: با گسترش شهر نشینی و چالش هایی نظیر آلودگی هوا، تراکم ترافیک و کاهش کیفیت زندگی، توجه به پیاده مداری به عنوان راهکاری پایدار در برنامه ریزی شهری اهمیت یافته است. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت محیطی محله کوی اندیشه دزفول مبتنی بر شاخص های پیاده مداری و در چارچوب رویکرد شهر ۱۵ دقیقه ای انجام شده است. روش شناسی: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و کاربردی است. ابتدا هفت شاخص کلیدی شامل اختلاط کاربری، ایمن سازی محیط، حمل و نقل عمومی، طراحی پیاده رو ها، تمرکز بر تقاطع ها، اصلاح پارکینگ ها و مسیر دوچرخه سواری تعیین شد. سپس با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تحلیل SWOT، داده ها تحلیل و اولویت بندی گردید. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج AHP نشان داد شاخص های اختلاط کاربری (۰.۳۴۸) و ایمن سازی محیط (۰.۲۲۲) بالاترین اهمیت را دارند. تحلیل SWOT نیز بیانگر آن بود که فرصت هایی نظیر افزایش ارزش املاک و دسترسی به خدمات در کنار تهدید هایی چون مقاومت اجتماعی در برابر کاهش وابستگی به خودرو و امنیت فضاهای پیاده مدار وجود دارد. یافته ها حاکی از آن است که محله کوی اندیشه به لحاظ کالبدی و اجتماعی ظرفیت تحقق الگوی شهر ۱۵ دقیقه ای را داراست، اما تحقق کامل آن مستلزم ارتقاء زیر ساخت های پیاده مداری، فرهنگ سازی، و برنامه ریزی مشارکتی است. این پژوهش می تواند الگویی کاربردی برای بهبود کیفیت محیطی سایر محلات شهری فراهم سازد.

زمینه و هدف: حرکت به سمت ایجاد حکمروایی خوب شهری اجتناب ناپذیر و ضروری است. حکمروایی خوب شهری امروزه از مباحث مهم و مطرح جامعه است، بر این مفهوم که مدیریت شهری بجای آنکه به تنهایی مسئولیت کامل اداره جامعه را بعهده گیرد، باید در کنار شهروندان بعنوان یکی از نهادها یا عوامل مسئول اداره جامعه محسوب شود و با این تغبیر مدیریت شهری نقش تسهیل کننده و زمینه ساز توسعه جامعه شهری و محلی را ایفا کند. مدیریت شهری اردبیل نیز می تواند در جهت حکمروایی خوب شهری و مسائل شهری آن از قبیل کاهش آلودگی ها، حمل و نقل عمومی و... در جهت راهبرد حکمروایی خوب شهر اردبیل جهت دست یابی به توسعه پایدار برنامه ریزی شود. روش شناسی: در این مقاله سعی برآن است تا با مرور مفاهیم و حکمروایی خوب شهری ، مؤلفه ها وشاخص های آن برای شهر اردبیل مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد .با مصاحبه نیمه ساختاریافته از کارشناسان و مدیران به تعداد 22 نفر در حوزه شهرداری اردبیل به روش نمونه گیری تصادفی می باشد و همچنین پرسشنامه شهروندان اردبیل به روش نمونه گیری کوکران به تعداد 384 نفر میباشد که شاخص های مستخرج نهایی در قالب الگویSWOT بررسی شد. نتایج و یافته ها: نتیجه حاصله از جایگاه حکمروائی خوب شهری در شهر اردبیل از بین چهار حالت تهاجمی، محافظه کارانه، تدافعی و رقابتی در بدترین وضعیت ممکن یعنی تدافعی(تقابل ضعف و تهدید) قرار دارد. همچنین از نظر عوامل درونی (قوت وضعف)با ضعف روبروست ودربرابر عوامل خارجی (فرصت وتهدید )شرایط مناسبی نشان نداده است.

زمینه و هدف: حرارت سطح زمین یکی از شاخص های کلیدی در ارزیابی تعادل انرژی زمین در مقیاس منطقه ای و جهانی به شمار می رود. با توجه به محدودیت داده های ایستگاه های هواشناسی، استفاده از داده های سنجش از دور به عنوان روشی کاآمد برایبرآورد سطح زمین اهمیت فراوانی دارد. هدف اصلی از این تحقیق پایش دمای سطح زمین و تغییرات کاربری و توسعه شهری با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست سال 2003 و 2023 با استفاده از نرم افزار ENVI پردازش های لازم انجام شد.نقشه کاربری اراضی 20ساله نشان داد که توسعه شهری بسیار مشهود در کل شهرستان اصلاندوز مشاهده شد. اگر این توسعه از آسیب به محیط زیست و جنگل جلوگیری کند مثبت خواهد بود. روش شناسی: در این مطالعه، از تصاویر ماهواره لندست مربوط به سال های ۲۰۰۳ و ۲۰۲۳ برای بررسی و امکان سنجی استفاده از انرژی تابشی خورشید استفاده شد. برای انجام محاسبات با استفاده از نرم افزار ArcGIS جهت تهیه نقشه ها، از نرم افزار ENVI استفاده شد. یکی از کاربردهای تصاویر حرارتی، تهیه نقشه های حرارتی برای تعیین مناطق هم دما است. نتایج و یافته ها: نتایج نقشه حرارت سطح زمین نشان داد که دمای سطح زمین در شهرستان اصلاندوز به طور چشمگیری افزایش داشته است به طوری که در سال 2003 دمای سطح زمین 49/42 این رقم در سال 2023 به 92/49 افزایش یافته است. نتایج ادغام نقشه کاربری اراضی و دمای سطح زمین نشان داد که کمترین دما را در هر دو سال کاربری آب و جنگل به خود اختصاص می دهد که علت آن رطوبت بالا می باشد و کاربری خاک و منطقه مسکونی دارای بالاترین دما می باشد. میانگین دمای کاربری خاک از 42.09 درجه سلسیوس در سال 2003 به 49.86 درجه سلسیوس در سال 2023 و میانگین دمای کاربری مسکونی از 42.57 درجه سلسیوس در سال 2003 به بیش از 49.57 درجه سلسیوس در سال 2023 افزایش یافته است. این افزایش قابل توجه دما عمدتاً ناشی از کاهش پوشش گیاهی و کاهش تبخیر و تعرق در این مناطق است که منجر به افزایش دمای سطحی شده است.

از آنجا که استفاده بهینه از زمین و همچنین ساماندهی کالبد شهری بر اساس کارایی، حفظ محیط زیست، عدالت اجتماعی موضوع اصلی برنامه ریزی شهری می باشد، مکان گزینی و الگوی پراکنش فضایی مکانی کاربری های شهری باید در راستای تامین نیاز تمام اقشار جامعه و به منظور رفاه و آسایش حال شهروندان باشد. بنابراین سنجش کیفی و کمی کاربری ها در سازمان فضایی شهر و تناسب مکانی فضایی کاربری ها در پهنه مشخص شده مهم است، بازار طلا و جواهرات در سطح شهرها همیشه جزء مراکز تجاری مهم، پر رونق و با نام و نشان در شهرها به حساب می آیند. با توجه به اهمیت این فقره از کاربری ها در چشم انداز تجاری و اقتصادی شهرها از جمله شهر اردبیل که به عنوان مرکز استان نیز واقع شده است، در پژوهش حاضر سعی شد پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات با تنوع خدمات و فعالیت های مربوطه در ظرف فضایی شهر اردبیل از زاویه ملاحظات تحلیل فضایی مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی پراکندگی واحدهای طلا و جواهرات در سطح شهر اردبیل بر اساس مدل های تحلیل فضایی و آمار فضایی، انجام گرفت. برای رسیدن به هدف تحقیق از مدل های تحلیل فضایی مختلفی در محیط ArcGIS همچون لکه داغ، وزنه فراوانی، مدل میانگین نزدیکترین همسایگی استفاده گردید و در نهایت فاصله از مرکز ثقل شهر در حلقه های فاصله ای، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت، قسمتی از نتایج به دست آمده نشان دهنده این بود که واحدهای صنفی طلا و جواهرات در منطقه 1 شهر اردبیل و در نواحی 1 و 2 جمع شده و متمرکز هستند و سایر مناطق و نواحی شهر خالی از این واحدهای تجاری هستند، این امر نشان دهنده خوشه ای بودن و متمرکز بودن واحدهای صنفی مذکور در سطح شهر در نقاطی خاص بوده است.

موضوع تحقیق حاضر به بررسی اهمیت و تأثیر استقرار گروه واحد قومی در دو سوی مرز در کنترل مرز با تأکید بر قوم ترکمن پرداخته است. این تحقیق از طریق روش توصیفی-تحلیلی با جمع آوری داده ها از دو بخش کتابخانه ای و میدانی به ارزیابی و تحلیل اثرات و تأثیرات استقرار گروه های قومی در کنترل مرز می پردازد. تأمین امنیت ملی و جلوگیری از ناامنی و جنگ از جمله اهداف مهم کنترل مرزها است و به این منظور، اهمیت استقرار گروه های قومی در دو سوی مرز به ویژه با تأکید بر قوم ترکمن به عنوان جزء از جامعه محلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق به دو بخش نظری و میدانی تقسیم می شوند. در بخش نظری، با تکیه بر نظریات مرتبط با کنترل مرز و قومیت، شش مؤلفه و 27 متغیر به عنوان گویه های اصلی تحقیق معرفی شده اند. در بخش میدانی نیز با استفاده از پرسش نامه و با مشارکت 30 نفر از متخصصان مرز از جمله اساتید دانشگاه و دانشجویان دکتری در حوزه های جغرافیای سیاسی، برنامه ریزی شهری و علوم سیاسی، داده ها جمع آوری شده و با استفاده از نرم افزار SMART-PLS تحلیل و بررسی شده اند.نتایج نشان می دهد که بعد سیاسی با ضریب 0.898 به عنوان یکی از عوامل مؤثر در کنترل مرز تأثیرگذار است. در این متغیر، تبعیضات سیاسی و قومی و عدم بازیگری سیاسی تأثیر مهمی در اهمیت بعد سیاسی در کنترل مرز ایران و ترکمنستان دارد. این یافته ها نشان می دهند که در تدوین سیاست ها و برنامه های مرتبط با کنترل مرز، نیاز به توجه به عوامل سیاسی و قومی از اهمیت بالقوه برخوردار است.

. The aim of the current research is to measure and analyze health indicators in three sectors (sanitary, medical and veterinary) which play an important role in the health and development of villages in Mahabad city. The intended research method is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The analysis of the research findings was done through TOPSIS and GIS software and the data of 2015 was used. It is necessary to explain that the Shannon entropy method was used to weight the studied indicators in the TOPSIS model. Also, in this study, local Moran's statistic and spatial regression were used to examine the spatial distribution of the studied indicators. It should be mentioned that in this study, five villages and 137 villages in Mahabad city have been investigated. The results of the TOPSIS model in the field of prioritizing the districts of Mahabad city based on health indicators showed that the districts of Eastern Mangur, Kani Bazar, Western Akhtachi, Western Makarian and Eastern Makarian are in a more suitable position. In other words, Mangur East and Kani Bazar dehistans have a suitable position. Also, the results of the spatial analysis of the condition of rural settlements in Mahabad city showed that the settlements in terms of health index are in a non-clustered state with a low status in North Makrian and West Akhtachi villages. These villages are located in the northeast and east of the city. It should be noted that out of 137 villages in Mahabad city, only 22 villages have a significant status (with positive or negative I) in terms of distribution with health index, and the rest of 115 villages do not have this significance (with positive or negative I).

در شکل گیری معماری هر دوره از ادوار تاریخی ایران، علاوه بر عواملی همچون مذهب، اقتصاد، فرهنگ و... ، جغرافیا و اقلیم نیز به نوبه خود تاثیری مستقیم در سبک ها و ویژگی های آن دارد. این تاثیرات در خانه های تاریخی نیز خود را نمایان گر می سازد و باید گفت که دو مقوله معماری و طبیعت (ویژگی های جغرافیایی و اقلیم منطقه) در ارتباط کامل با یکدیگر قرار دارند و آنها را می توان امری جدایی ناپذیر از یکدیگر به شمار آورد. پژوهش حاضر که مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی های میدانی است، به منظور تبیین و شناسایی عناصر معماری متاثر از اقلیم و جغرافیای منطقه شمال ایران بر خانه های تاریخی دوره قاجار شهرستان رشت به انجام رسیده است و در این راستا اهداف زیر را دنبال می کند: 1. معماری، ویژگی های هنری و پلان ساختارهای معماری خانه های تاریخی رشد چگونه است؟ 2. آب و هوا، اقلیم و ویژگی های جغرافایی منطقه، تا چه اندازه در نمود عناصر معماری هماهنگ با این فاکتورها تاثیرگذار بوده است؟ مطالعات صرت گرفته نشان می دهد که خانه های تاریخی دوره قاجار در رشت متناسب با ویژگی های معماری بومی منطقه و همچنین متناسب با وضعیت اقلیم موجود در منطقه پی ریزی گشته و از اصول معماری متناسب با آن پیروی می کنند.

امنیت فضاهای شهری به عنوان سنگ بنای توسعه گردشگری پایدار شهری، پیش شرطی غیرقابل اجتناب برای جذب گردشگر و تضمین تداوم فعالیت این صنعت محسوب می شود. سرمایه گذاری در ارتقای ایمنی و امنیت شهری، علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، به عاملی کلیدی در تقویت مزیت رقابتی مقصد، بهبود تصویر شهری و جذب سرمایه گذاری تبدیل می شود. بنابراین، واکاوی علمی نقش امنیت به عنوان یک پیش نیاز راهبردی، ضرورت گنجاندن آن در کانون سیاست ها و برنامه ریزی های کلان گردشگری شهری را بیش از پیش آشکار می سازد. هدف این پژوهش ارزیابی وضعیت شاخص ها و مؤلفه های مؤثر بر امنیت فضاهای شهری شهرکرد بوده که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. داده ها با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی گردآوری شد. جامعه آماری در بخش پیمایش شامل کلیه کاربران فضاهای گردشگری شهرکرد بالای ۱۵ سال (۱۴۸٬۶۱۷ نفر) بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۳۸۳ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده گردید. یافته های سنجش وضعیت مؤلفه ها و شاخص ها نشان داد مؤلفه امنیت کالبدی با میانگین ۳.۱۰ در وضعیت متوسط به پایین قرار دارد که حاکی از ضعف در شاخص های کلیدی مانند نظارت فنی، طراحی فضایی و دسترسی به خدمات اضطراری است. در مقابل، امنیت محیطی با میانگین ۳.۱۳ در حد نسبتاً مطلوب ارزیابی شد که نشان می دهد زیرساخت های پایه تا حدی نیازهای اولیه گردشگران را برآورده می کنند. امنیت اقتصادی با میانگین ۳.۳۵ و امنیت اجتماعی با میانگین ۳.۷۲ به ترتیب در وضعیت مطلوب و بسیار مطلوب قرار داشتند.

در دهه های اخیر، توسعه شتابان مراکز خرید شهری در ایران به ویژه در کلان شهرها، سیمای فضایی شهرها را به طور بنیادین دگرگون کرده است. این روند با وجود کارکردهای اقتصادی و اجتماعی خود، در بسیاری موارد با غفلت از بسترهای هویتی و فرهنگی همراه بوده و به شکل گیری فضاهایی انجامیده که بیشتر بازتابی از الگوهای مصرفی و تجاری جهانی هستند تا ریشه های هویتی شهرهای ایرانی اسلامی. بر این اساس، مقاله حاضر با هدف «شناخت آینده و شناسایی پیشران های کلیدی توسعه مراکز خرید از منظر ابعاد هویت اسلامی ایرانی» تألیف شده است. پرسش های اصلی پژوهش عبارت اند از: «هویت شهر اسلامی ایرانی در مراکز خرید سنتی و معاصر شهرهای امروز چگونه نمود می یابد؟» و «پیشران های کلیدی توسعه آتی مراکز خرید در شهرهای امروز به ویژه تبریز بر اساس تحلیل ساختاری کدام اند؟». در مجموع، ۲۶ متغیر به عنوان شاخص های مؤثر بر هویت مراکز خرید شناسایی شدند. یافته های پژوهش نشان داد از میان ۲۶ متغیر، ۱۰ متغیر به عنوان پیشران های کلیدی در شکل دهی آینده مراکز خرید تبریز نقش اساسی ایفا می کنند. این پیشران ها شامل رؤیت پذیری، بهره گیری از نشانه های اجتماعی، فرهنگی و مذهبی، سرزندگی، تصویر ذهنی قوی، اوقات فراغت و تفریح، جلوه های تبلیغاتی، خوانایی، ایمنی و امنیت هستند. نتایج بیانگر آن است که توجه به این مؤلفه ها می تواند زمینه ساز تقویت هویت اسلامی ایرانی در مراکز خرید معاصر شده و مانع از تبدیل آن ها به صرفاً عرصه های مصرفی شود. در مقابل، غفلت از این پیشران ها خطر تعمیق بحران هویتی و سلطه الگوهای مصرف گرایانه بر فضای شهری را به همراه خواهد داشت.

زمینه و هدف: بافت های فرسوده شهری امروزه تنها یک چالش کالبدی و سازه ای محسوب نمی شوند، بلکه به دلیل انباشت نارسایی ها، بستری برای تضعیف هویت جمعی و تنزل جایگاه اجتماعی ساکنان خود گشته اند. در رویکردهای نوین بازآفرینی، گذار از نوسازی صرفاً فیزیکی به سمت «توانمندسازی اجتماع محور» ضرورتی اجتناب ناپذیر است؛ چراکه پایداری هرگونه مداخله شهری در گرو احیای کرامت انسانی، تقویت حس تعلق و بازگرداندن عزت نفس به شهروندانی است که باید خود، عاملان اصلی تغییر و توسعه در محیط زندگی شان باشند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی و رتبه بندی مؤلفه های توانمندسازی بافت های فرسوده با رویکرد ارتقاء منزلت اجتماعی شهروندان در شهر هرسین است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر روش شناسی، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را 30 نفر از کارشناسان و متخصصان مرتبط با حوزه برنامه ریزی شهری، بافت فرسوده شهری و مدیریت شهری تشکیل می دهند. داده ها از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و برای تحلیل و رتبه بندی عوامل، از مدل تصمیم گیری چندمعیاره سای ویک (SAWIC) استفاده شده است. یافته ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان می دهد که در بافت فرسوده هرسین، «فرسودگی اجتماعی» بر چالش های کالبدی پیشی گرفته و بُعد اجتماعی-فرهنگی با تأکید بر کاهش آسیب ها و ارتقای امنیت، بالاترین اولویت را نسبت به ابعاد اقتصادی و کالبدی دارد. این یافته ها ضرورت تغییر پارادایم از «کالبد محوری» به «انسان محوری» را اثبات کرده و نشان می دهند که مداخلات فیزیکی و مدیریتی تنها باید نقش تسهیل گر را ایفا کنند. بنابراین، موفقیت در توانمندسازی این بافت، مستلزم تمرکز راهبردی بر بازآفرینی هویت و ارتقای منزلت اجتماعی ساکنان پیش از هرگونه نوسازی فیزیکی است.

حکومت صفویه نقطه عطفی بنیادین در تکوین هویت شیعی ایران محسوب می شود. این نوشتار نشان می دهد که جنگ های داخلی و خارجی این دوره، نقشی تعیین کننده و دوچندان در این فرآیند ایفا کردند. شاه اسماعیل با پیروزی بر رقبای داخلی همچون تیموریان و آق قویونلوها، هرج ومرج را در داخل ایران پایان داد و با اعلام تشیع دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی کشور ایران، پایه های امپراتوری ایدئولوژیک را بنا نهاد. این اقدام به منزله اعلام غیرمستقیم جنگ با دولت های سنی همسایه بود. رویارویی با ازبک های متعصب، به رهبری شیبک خان، و به ویژه جنگ چالدران با عثمانی، هویت شیعی را در تقابل با سنی گرایی عمیقاً تثبیت کرد. جالب آنکه در این جنگ، حتی برخی سربازان عثمانی با صدور نامه ای به سلطان سلیم، جنگ با مسلمانان شیعه را محکوم کردند. بدین ترتیب، جنگ های صفوی همچون کوره ای عمل کردند که عناصر پراکنده هویت ایرانی را در بوته تشیع ذوب و قالب گیری مجدد کرد و میراث این آمیختگی تا به امروز در فرهنگ و سیاست ایران جاری است.

هدف: دیابت به عنوان اختلال متابولیک خاص مغز شناخته شده است که نقش حیاتی در تخریب نورونی دیابتی دارد. اصلاح سبک زندگی سبب بهبود و کنترل اختلالات این بیماری پیشرونده و شایع می شود. در این مطالعه اثر چهار هفته ورزش هوازی و مکمل اسپیرولینا بر مسیر سیگنالینگ BDNF/p75 در رت های دیابتی مدل استرپتوزوسین بررسی شد. مواد و روش ها: تعداد 28 سر رت نر نژاد ویستار پس از تزریقmg/kg 50 استرپتوزوسین به صورت داخل صفاقی و ارزیابی گلوکز خون ناشتا برای تأیید ایجاد مدل دیابت، به چهار گروه تقسیم شدند: گروه کنترل دیابت؛ گروه دیابت+اسپیرولینا؛ گروه دیابت+ورزش؛ و گروه دیابت+ورزش+اسپیرولینا. گلوکز خون ناشتا در بازه های زمانی دو هفته و چهار هفته پس از القای دیابت بررسی شد. همچنین 72 ساعت پس از آخرین جلسه تمرینی بیان ژن های BDNF و p75 در هیپوکمپ رت ها از طریق روش RT-PCR بررسی شد. تحلیل های آماری با روش آنوای یک طرفه در نرم افزار SPSS انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد، روش های مداخله ای پس از شش هفته سبب کاهش معنادار گلوکز خون و بیان P75 در مقایسه با گروه کنترل دیابت شد و بیان BDNF به طور معناداری افزایش یافت (0.01P≤). اختلاف بین گروه های تک مداخله ای معنادار نشد (0.05P>)، اما در گروه مداخله ترکیبی اختلاف در فاکتورهای بررسی شده در مقایسه با سایر گروه ها معنادار شد (0.01P≤). نتیجه گیری: نتیجه گرفته می شود که کنترل متابولیک و بهبود حفاظت نورونی به دنبال فعالیت ورزشی و دریافت مکمل اسپیرولینا در رت های دیابتی می تواند سبب بهبود اختلالات شود.

زمینه: ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از شایع ترین عفونت های منتقله از راه جنسی در جهان است و زگیل تناسلی از تظاهرات اصلی آن به شمار می رود. درحالی که جنبه های پزشکی این عفونت به طور گسترده بررسی شده است، پیامدهای روانی–اجتماعی ابتلا به زگیل تناسلی در زنان کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف: هدف پژوهش حاضر واکاوی پیامدهای روانی–اجتماعی ابتلا به زگیل تناسلی در زنان بود. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل زنان مبتلا به زگیل تناسلی مراجعه کننده به کلینیک های زنان در سال های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ در ایران بود. نمونه گیری به روش هدفمند انجام شد و تا رسیدن به اشباع داده ها ۲۵ نفر انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری، سپس پیاده سازی و با روش کلایزی تحلیل گردید. یافته ها: شش مضمون اصلی از تحلیل داده ها استخراج شد. 1) واکنش های عاطفی کوتاه مدت شامل بهت زدگی، اضطراب، خشم، شرم، حس تنهایی و احساسات دوگانه بود. 2) اختلال در رابطه زوجی به صورت تضعیف پیوند عاطفی و اختلال در رابطه جنسی بروز یافت. 3) اثرات در زندگی اجتماعی شامل ترس از فاش شدن بیماری، انگ اجتماعی، احساس ناامنی، خشم نسبت به اجتماع، پرهیز از اقدامات درمانی و در برخی موارد ترک شغل بود. 4) نگرانی های ادراک شده درباره آینده بیشتر در زمینه رابطه زوجی در آینده و پیامدهای بلندمدت بیماری مطرح شد. 5) مشکلات روانشناختی شامل عذاب وجدان، افکار و رفتارهای وسواسی، فرافکنی، اضطراب اجتماعی، انزوای اجتماعی و آسیب به خودپنداره گزارش شد. 6) در نهایت، مشارکت کنندگان به راهبردهای سازگاری مانند جستجوی اطلاعات بیشتر، تغییر در سبک زندگی، تمرین شفقت به خود و توسل به معنویت و مذهب روی آوردند. نتیجه گیری: یافته ها نشان داد ابتلا به زگیل تناسلی پیامدهای روانی–اجتماعی متعددی برای زنان به همراه دارد. بر این اساس، ارائه حمایت اجتماعی و روانشناختی همراه با آموزش راهبردهای سازگاری و آموزش با اطلاعات دقیق می تواند در کاهش انگ اجتماعی و آثار روانی–اجتماعی این بیماری نقش مؤثری ایفا کند.

تاریخ ایران در سده های مختلف با فروپاشی های سیاسی، بحران های سرزمینی، دگرگونی های مذهبی و آشفتگی های ساختاری همراه بوده است. با وجود این تحولات، مفهوم ایران همچنان تداوم یافته و در دوره های مختلف در قالب های تازه ای بازتعریف شده است. سقوط ساسانیان، چندپارگی سیاسی دوره های میانه، حمله مغول، شکل گیری دولت صفوی و مواجهه با مدرنیته، از مهم ترین مقاطع بحرانی تاریخ ایران به شمار می روند؛ مقاطعی که در آن ها موجودیت سیاسی ایران با تهدیدهای جدی روبه رو شد، اما حافظه تاریخی و فرهنگی ایران استمرار یافت. مسئله اصلی، چگونگی بقای هویت ایرانی در شرایط گسست های مکرر تاریخی است. در این گفتار، فرایند بازتعریف هویت ایرانی در بستر بحران های تاریخی بررسی شده است. در این میان، زبان فارسی، روایت های تاریخی، سنت های فرهنگی و حافظه جمعی، مهم ترین عناصر تداوم ایران بوده اند و هویت ایرانی نیز در هر دوره متناسب با شرایط جدید، صورت بندی تازه ای یافته و از طریق پیوند میان گذشته تاریخی و تحولات زمانه استمرار پیدا کرده است. از این منظر، ایران بیش از آنکه یک ساختار ثابت سیاسی باشد، سنتی تاریخی و بازتولیدشونده است که در بستر بحران ها دگرگون شده، اما از میان نرفته است.

ورزشگاه ها و سالن های ورزشی چندمنظوره برای برآورده کردن نیازهای جامعه امری ضروری است. در این پژوهش تلاش شده به منظور تأمین روشنایی مطلوب نور روز در سالن های ورزشی، ضمن بررسی تأثیر نورگیرهای سقفی سالن ورزشی در اقلیم سرد و کوهستانی ایران به تحلیل پارامتریک آن بر اساس شاخص های نور روز نیز پرداخته شود. در پژوهش حاضر، پس از انجام مطالعات پیشین، به بررسی شاخص های روشنایی پرداخته شد و شاخص روشنایی مفید نور روز (UDI 300-3000 Lux) به عنوان معیار اندازه گیری بهره مندی نور روز انتخاب گردید. پس از برداشت مقادیر میدانی با استفاده از دستگاه لوکسمتر، بررسی میزان خطای مقادیر برداشت شده با نتایج حاصل از شبیه سازی به کمک معادله ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب تغییرات CV (RMSE) انجام پذیرفت و از این طریق اعتبارسنجی نرم افزار شبیه ساز مورد سنجش واقع شد. سپس با استفاده از یک رویکرد پارامتریک در نرم افزار راینو و افزونه گرس هاپر مدل تحقیق طراحی گردید و به کمک افزونه های هانی بی و گالاپاگوس و الگوریتم ژنتیک محاسبات تک هدفه تکاملی بهینه سازی بر روی متغیرهای تحقیق انجام پذیرفت. در این پژوهش، طول، عرض و زاویه نورگیرهای سقفی به صورت سقف خرپایی دندانه ای به عنوان متغیر های تحقیق در نظر گرفته شد و از انجام شبیه سازی مدل تحقیق و بهینه سازی محاسبات تک هدفه تکاملی این نتایج استخراج گردید که نورگیرهای سقفی نقش بسیار مؤثری در تأمین روشنایی نور روز سالن های ورزشی دارند و موجب توزیع نور یکنواخت داخل سالن و افزایش آسایش بصری تماشاگران و بازیکنان می شوند. دستیابی به ابعاد بهینه متغیر های تحقیق به روش الگوریتم ژنتیک از نتایج دیگر این پژوهش است. نتایج تحقیق نشان می دهد که در شرایط بهره مندی از ابعاد بهینه به دست آمده برای نورگیرهای سقفی در 83.57 درصد مواقع سال سطح سالن از روشنایی نور روز مناسب بر اساس شاخص روشنایی مفید نور روز (UDI 300-3000 Lux) برخوردار خواهد بود و همچنین خطر خیر گی در این مدت برای تماشاگران و ورزشکاران حداقل است.

نظام قانون اساسی عراق در پرتو قوانین بین المللی حقوق بشر با چالش های چند وجهی مواجه است. این مقاله به بررسی مسائل کلیدی می پردازد که مانع اجرای مؤثر و اجرای سیستم حقوق اساسی عراق می شوند. چالش اصلی عدم آگاهی و درک حقوق اساسی در میان شهروندان است که با سالها دیکتاتوری و آشفتگی سیاسی تشدید شده است. چارچوب قانون اساسی عراق از طریق تعامل پیچیده عوامل تاریخی، میراث استعماری و شکاف های مذهبی، فرقه ای و قومی تکامل یافته است. قانون اساسی فعلی که در سال 2005 تصویب شد، عراق را یک جمهوری اسلامی فدرال و پارلمانی اعلام می کند که حقوق بشر را تضمین می کند و اختیارات مقامات قضایی را مشخص می کند. با این حال، در عمل، حقوق بشر در عراق به طور مکرر نقض می شود، زنان و اقلیت ها با تبعیض و دسترسی محدود به آموزش و مراقبت های بهداشتی مواجه هستند. این مقاله در مورد ترویج آموزش حقوقی و کمپین های آگاهی برای تقویت سیستم حقوق اساسی عراق و رسیدگی به چالش های حقوق بشر بر اساس قانون اساسی بحث می کند. این مطالعه با روش تحلیلی توصیفی، به این نتیجه رسید که افزایش درک مردم عراق از حقوق قانونی خود برای پاسخگویی دولت و حاکمیت قانون بسیار مهم است. این مقاله بر اهمیت یک رویکرد حقوقی و سازمانی جامع و سازماندهی شده برای بهبود وضعیت حقوق بشر در عراق، با تاکید بر برنامه های تدریجی و هماهنگ فرهنگی برای جلوگیری از خشونت مبتنی بر جنسیت و حمایت از قربانیان تاکید می کند.

در این پژوهش در چارچوب نظام ارجاعیِ رویکرد اجتماعی - معناشناختی ون لیوون (2008) به تحلیل انتقادی بازنمایی کنشگران اجتماعی در اشعار پروین اعتصامی پرداخته شد. هدف از این پژوهش، روشن ساختن روابط بین قدرت و هویت در بافت اجتماعی - سیاسی آن دوره بود. در پژوهشِ توصیفی - تحلیلی حاضر، تعداد 247 بیت از 10 قطعه شعر پروین، نمونه آماری در نظر گرفته شد. تحلیل این داده ها برمبنای نظام های دوگانه عام ارجاعی - خاص ارجاعی، فرد ارجاعی - همسان سازی، جمع ارجاعی -کل ارجاعی، مشخص سازی - نامشخص سازی، پیوسته نمایی - گسسته نمایی و تمایزگذاری - تمایز زدایی این رویکرد انجام شد. فراوانی بازنمایی کنشگران اجتماعی در راهبرد نوع ماهیت نشان می دهد که مؤلفه های عام ارجاعی و خاص ارجاعی تفاوت معناداری با یکدیگر ندارند؛ درحالی که فراوانی مؤلفه های همسان سازی متفاوت از فرد ارجاعی است. در راهبرد تشخص بخشی، فراوانی مؤلفه های مشخص سازی و پیوسته نمایی به ترتیب متفاوت از مؤلفه های نامشخص سازی و گسسته نمایی است. فراوانی مؤلفه های تمایزگذاری نیز متفاوت از تمایززدایی است. براساس تحلیل داده ها، همه راهبردهای نظام دوگانه ارجاعی در متن موردمطالعه به کار گرفته شده اند. الگوی بازنمایی کنشگران اجتماعی، برپایه مؤلفه های عام ارجاعی و خاص ارجاعی، نشان دهنده توجهِ فراگیر به همه کنشگران اجتماعی است. باتوجه به الگوی بازنمایی همسان سازی - فرد ارجاعی می توان دریافت که سازوکارهای قدرت و ساختارهای اجتماعی، به حاشیه رانی کنشگران و هویت های انفردی انجامیده است. کاربرد مؤلفه «مشخص سازی» در مقایسه با «نامشخص سازی» نشان دهنده نامتوازنی در ساختار هویتی و اجتماعی جامعه است. الگوی نظام پیوسته نمایی - گسسته نمایی نیز بر چالش های مشترک و حمایت از دگرگونی های اجتماعی تأکید دارد. کاربرد فزاینده راهبرد تمایزگذاری، بر نقدِ دوگانه سازی جامعه و تفاوت در نگرش ساختار قدرت به شهروندان عادی نسبت به کنشگران رده بالا دلالت دارد. در این نظام دوگانه، کاربرد ضمایر به تمایز بین کنشگران و جامعه دوقطبی شناخته ناشناخته، تشویق دیگران به همراهی با وضع موجود جامعه، برجسته سازی وجوه مثبت گروه خود و وجوه منفی گروه دیگران، تقابل بین هویت جمعی و هویت انفرادی و ماهیت سلسله مراتبی جامعه اشاره دارد.

یکی از انگاره های مسلط در تاریخ نگاری ایران، وابسته دانستن ولایتعهدی محمد میرزا به عهدنامه ی ترکمانچای است. مطابق این دیدگاه، چون روس ها در عهدنامه ی ترکمانچای سلطنت را در خاندان عباس میرزا تضمین کرده بودند، ازاین رو با مرگ عباس میرزا، فتحعلی شاه زیر فشار روس ها و الزامات عهدنامه ی ترکمانچای مجبور شد که حقوق فرزندان خود را نادیده بگیرد و فرزند عباس میرزا و نوه ی خود، محمد میرزا را به ولایتعهدی برگزیند. مقاله ی حاضر با روش توصیفی-تبیینی و با رهیافتی انتقادی، در صدد بازاندیشی و به چالش کشیدن این دیدگاه رایج و مسلط در تاریخ نگاری معاصر است پرسش اصلی پژوهش این است که آیا عهدنامه ی ترکمانچای، آن گونه که در اکثر پژوهش های تاریخی بازتاب یافته، نقش اصلی در ولایتعهدی محمد میرزا ایفا نموده است؟ در پاسخ به این پرسش، پس از بازخوانی تاریخ نگاری های موجود، نگارنده با تحلیل فصل هفتم عهدنامه ی ترکمانچای نشان می دهد که این فصل، از نظر حقوقی برای روسیه، حقِ دخالت در جانشینی محمدمیرزا قائل نشده است. همچنین، بررسی واکنش روس ها پس از درگذشت عباس میرزا و روند انتخاب محمد میرزا به ولایتعهدی، مؤید این نکته است که واکنش روسیه پس از مرگ عباس میرزا، نه تنها فوری و تهدیدآمیز نبود، بلکه عملاً در امتداد سیاست های فتحعلی شاه بود. این مقاله با ارائه شواهد تاریخی و تحلیلی نو از فصل هفتم عهدنامه ی ترکمانچای، در تلاش است این کلان روایت رایج را به نقد بکشد و دیدگاهی متفاوت در مورد ولایتعهدی محمد میرزا ارائه دهد.

شخصیت و جایگاه محمد حنفیه در گزارش های تاریخی مرتبط با زمان حیاتش طرح کلی مشابه و عموماً دور از اغراقی دارد؛ اما در سایه فضای فکری جریان های غلات شیعی و پیشینه فعالیت های تبلیغی آنان که از همان قرون متقدم یا نزدیک به عصر ابن حنفیه آغاز شد، هویت تاریخی محمد حنفیه را در یک فرآیند گذار متحول ساخت؛ به گونه ای مسائلی چون حلول، اتحاد، تناسخ، امامت و مظهریت نیز در رابطه با طرح کلی زندگانی وی مطرح شد. جز آن، غالیان و پیروان آنان برای ترویج بهتر و جذاب تر چنین موضوعاتی در رقابت با شیعیان اثنی عشری، اسماعیلی و زیدی علاوه بر ورود افکار و اندیشه های خود در حوزه های مختلف فقهی و کلامی، نسبت به روایت های داستانی هم توجه و اهتمام خاصی نشان داده اند که بیشتر در محدوده موضوع احتمالی امامت محمد حنفیه منحصر شده است. هر چند به دلیل فقدان مستندات و شواهد لازم، تعیین دوره مشخص زمانی برای نشر چنین شعائری در بستر ادبیات ممکن نیست، اما می توان با تکیه بر منابع داستانی فارسی به خوبی نشان داد که شخصیت و جایگاه محمد حنفیه تحت تأثیر فرق منتسب بدو چه کیفیتی پیدا کرده است و در این روند چگونه شخصیت تاریخی محمد حنفیه به دور از باورهای نادرست غالیانه، در چرخه ای از روایات به پهلوانی خون خواه یا عاشق مبدل گشته است و داستان پردازان این گونه روایات نیز تا چه حد از میراث ادب حماسی بهره مند شده اند. پژوهش حاضر، به روش استقرایی و با تمرکز بر منابع تاریخی و ادبی کوشیده چنین تحولی را در روایت های داستانی مستقل مرتبط با محمد حنفیه نمایان سازد.