منابع و کلیات

توسعه طلبی حکومت ایوبیان از مصر تا سرزمین شام و جزیره و جنگ با صلیبیان از یک سو، و مبارزه با حکومت و اندیشة اسماعیلیان در مصر و شام از سوی دیگر، فضای سیاسی، نظامی و مذهبی متمایزی را در قلمرو این دولت به وجود آورد. مطالعه استقرایی تاریخ نوشتههای این دوره از تأثیر مستقیم چنین فضایی بر روند تاریخنگاری مصر و شام حکایت می کند. ابوشامه از جمله مورخان شاخصی است که متأثر از همین شرایط، به نگارش تاریخ روی آورده است. دو کتاب تاریخی وی، یعنی «الروضتین» و ذیل آن، منابعی مهم در تاریخ ایوبیان و جنگهای صلیبی بهشمار می روند. نوشتار حاضر بر آن است که با مطالعة این دو اثر به عنوان نمونهای از تاریخنگاری عصر ایوبیان، بازتاب این تحولات را بر صورت و محتوای این آثار و نیز بر بینش و نگرش تاریخی، سیاسی و مذهبی مورخ نشان دهد. نتایج این تحقیق نشان از آن دارد که تاریخ نگاری ابوشامه گامی مهم در جهت گسترش تاریخنوشته های دودمانی این دوره است و مضامین سیاسی و نظامی بر محتوای آنها غلبه ای آشکار دارد. او، که در آثار خود ایوبیان را دولتی مشروع و مطلوب معرفی کرده، در بزرگداشت مقام آنان و سرکوب رقبای سیاسی و مذهبی شان، یعنی فاطمیان کوشیده است.

۱۶۶۷.

تاریخ افشار

نویسنده: جواد مکاری یورد شاهی

منبع: کتاب ماه تاریخ و جغرافیا مهر ۱۳۸۲ شماره ۷۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۹۳۳ تعداد دانلود : ۴۹۵

۱۶۶۸.

متطبّب اصفهانى و بیاض نفیس او در مجلس

نویسنده: احسان الله شکراللهی طالقانی

منبع: پیام بهارستان سال چهارم بهار ۱۳۹۱ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۹۳۲ تعداد دانلود : ۶۴۰

۱۶۶۹.

منتخبات تاریخی کوچک و خواندنی

نویسنده: سهیلا بایبوردی

منبع: وحید مهر ۱۳۵۰ شماره ۹۴

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه منابع و کلیات

تعداد بازدید : ۹۳۵ تعداد دانلود : ۵۱۷

۱۶۷۰.

معرفی کتاب «المغازی النبویة لابی محمد موسی بن عقبه»

نویسنده: حسن زندیه

منبع: کتاب ماه تاریخ و جغرافیا دی و بهمن ۱۳۸۲ شماره ۷۵ و ۷۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی تاریخ گروه های ویژه منابع و کلیات

تعداد بازدید : ۹۳۲ تعداد دانلود : ۶۳۴

۱۶۷۱.

طرح عدالت در سیرالملوک و مقایسه ی آن با مبانی کلام ابوالحسن اشعری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: نیره دلیر

منبع: مطالعات تاریخ اسلام سال دوم زمستان ۱۳۸۹ شماره ۷

کلیدواژه‌ها: خواجه نظام الملک طوسی سیرالملوک چرخه ی عدالت کلام ابوالحسن اشعری

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۹۳۱ تعداد دانلود : ۶۹۰

خواجه نظام الملک در سیرالملوک سعی دارد با گزینش طرحی از عدالت که به دایره ی قدرت یا چرخه ی عدالت معروف است، با جلوگیری از ظلم بر رعیت قدرت حاکمیت را تحکیم بخشد. در این پژوهش تلاش شده است با طرح این برداشت رایج از عدالت، مقایسه ای تحلیلی از متن سیرالملوک با نظرات کلامی ابوالحسن اشعری در این باب مطرح شود. از این رو، با تجزیه و تحلیل حکایات سیرالملوک و استناداتی از اشعری، نظرات این دو درباره ی عدالت، مسئولیت و حساب رسی حاکمان و صحابه ی پیامبر اسلام مورد بررسی و پژوهش قرار می گیرد. یافته های این پژوهش مشخص می کند که خواجه نظام الملک در مقام وزیر در باب عدالت نظریاتی متفاوت از اشعری ارائه کرده است و اساساً گفتمان عدالت در سیرالملوک با مبانی کلامی ابوالحسن اشعری از یک سنخ نیست، و با نوع استدلالات اشعری، بنا به کارکرد متفاوت آن، نمی تواند هم آهنگ باشد.

۱۶۷۲.