درخت حوزه‌های تخصصی

در پاسخ به این پرسش که چرا کشورها هسته ای شدن یا غیرهسته ای شدن را دنبال می کنند، فرضیات و چارچوب های نظری مختلفی مطرح شده است. در بررسی این موضوع با فرضیات و چارچوب های نظری متفاوت و حتی متضادی روبرو می شویم که وضعیتی پیچیده را رقم می زند. این مقاله با بررسی مسائل و مشکلات نظریه های موجود هسته ای شدن و غیرهسته ای شدن، درصدد است «هویت استراتژیک» را به عنوان چارچوبی نوین مطرح کرده و ابعاد مختلف موضوع را بر این اساس مورد بررسی قرار دهد. بدین منظور ابتدا نظریه های موجود به گونه ای متفاوت و بر اساس چارچوب پیشنهادی نگارنده که مبتنی بر تفکیک میان دو سطح پارادایمی و نظری است، مورد بررسی و نقد قرار می گیرند و سپس، از هویت استراتژیک به عنوان چارچوبی جدید سخن به میان می آید و مبانی و مؤلفه های آن تبیین می شود.

بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ایران رو به افزایش اند. با وجود این، بانکهای نوظهور و مؤسسات مالی و اعتباری جدید، بیشتر در پی استخدام کارشناسان مالی و بانکی هستند و همواره در روابط عمومی و تبلیغات خود بر خدمات بانکی و مالی تأکید میکنند؛ یعنی همان رویه ای را تکرار میکنند که تا پیش از این بانکهای دولتی و خصوصی به هنگام تأسیس به جد آن را دنبال میکردند! این در حالی است که اگر قرار بود آن رویه ها به درآمدهای سرشار و مؤسسات و بانکهای مقتدر میانجامید، دیگر چه نیازی بود به این بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری جدید و نوظهور در ایران! اکنون کانون مرکزی رقابت در بین بانکهای بین المللی و پیشرفتهی جهانی این است که چگونه باید این خدمات مالی را به مشتریان ارائه کرد تا مشتریان از بین هزاران بانک، یکی را در میان هزارها برگزینند؟ چگونه میتوان مشتریان خدمات مالی را ترغیب کرد تا در بانک ما حساب باز کنند، و هزاران بانک دیگر را فراموش کنند؟ ""مالیهی رفتاری"" پاسخگوی این پرسشها و بسیاری پرسشهای دیگری است که از سوی بانکهای برجستهی جهانی در سالهای اخیر به شدت مورد توجه واقع شده که میتوانند گوی سبقت را از رقبای مقتدر جهانی خود بربایند. آیا بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران علاقه دارند خود را با دانش روز بانکهای جهانی آشتی دهند یا همچنان تمایل دارند با استفاده از شیوه های نخ نماشدهی گذشته و قدیمی، با کوبیدن بر طبل تبلیغات و تکرار اینکه ما خدمات مالی و اعتباری میدهیم، مشتری جذب کنند؟! اثری که پیش رو دارید بر آن است تا با استفاده از تازه ترین نظریه پردازان صاحبنام خدمات مالی و تجربیات بانکهای جهانی و بین المللی، دیدگاههایی را معرفی کند که به رونق بانکها و مؤسسات مالی اعتباری ایران بیفزاید؛ بویژه بانکهایی که در پی آنند تا طرحی نو دراندازند. مؤلف این اثر، نخست ""مالیهی رفتاری"" را تعریف میکند و سپس یکی از موضوعات آن را با عدد ""جادویی هفت"" برمیگزیند تا نشان دهد چرا بسیاری از تلاشهای پرهزینهی بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران، برای مشتریان آنان بیمعنی است، چگونه میتوان با درک دقیق از اصول مالیهی رفتاری، توجه مشتریان خدمات مالی را با کمترین هزینه برانگیخت تا سودآوری بانکها و مؤسسات مالی اعتباری تأمین شود. گفتنی آنکه در شماره های آینده، این موضوع یعنی ""مالیهی رفتاری"" با موضوعات تازه پی گرفته خواهد شد. قطعاً آرا و نظرات مدیران و کارشناسان بانکها و مؤسسات مالی اعتباری در ایران میتواند بر غنای این مباحث بیفزاید. همچنین روانشناسان میتوانند متکی بر نظریه های روانشناختی، در کاربردی کردن علوم بانکی و خدمات مالی ایران نقش بسزایی ایفا کنند...

بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در ایران با رشدی شتابان در تأسیس، در دام مشابهتها و ارائهی خدمات یکسان و مشابه خود را محصور کرده اند؛ یعنی روندی که تمایز جدی برای مشتریان نمیآفرینند. برای تمایز باید بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری فراتر از دانش فنی که عمدتاً به آن مجهز هستند نظیر حضور پررنگ کارشناسان مالی و علوم بانکی، به موضوعات و دانشهای تازه ای بپردازند تا گوی سبقت را در رقابت بربایند. ""روانشناسی مشتریان خدمات مالی"" در باور ما یکی از همان موضوعات و دانشهای تازه ای است که می تواند بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری را در مسابقهی رقابت، پیروز میدان سازد. از این رو از شمارهی پیشین (سال پنجم، شمارهی 18، فروردین و اردیبهشت 1390) به این موضوع پرداخته شد. در شمارهی پیشین، پس از تعریف ""مالیهی رفتاری""، ""عدد جادویی هفت و تأثیر آن بر تصمیم گیریهای مشتریان خدمات مالی"" بررسی شد. اینک به موضوع ""حسابداری ذهنی"" پرداخته شده است.

بازارهای مالی و سرمایه چگونه عمل میکنند؟ چرا این بازارها گاه دچار شوک و التهاباتی میشوند که درک آن نیز از عهدهی اقتصاددانان زبده خارج است؟ پاسخ این پرسش را باید در فعالیتهای مغزی و ترشح هورمونهای سرمایه گذاران و معامله گرها جستجو کنید؛ هدفی که این مقاله در پی آن است. جسارت آمیز است اگر بگوییم مدیران بازارهای مالی و سرمایه، بانکها و بیمه ها در آینده ای نزدیک از مراجعان و مشتریان خود بخواهند قبل از سرمایه گذاری حتماً باید میزان ترشح هورمونهای خود را ظرف ماههای اخیر به همراه داشته باشند. در مراجعهی بعدی، جواب آزمایش از کلینیکهای تخصصی نقشهی ژنتیکی فراموش نشود! این دیدگاه جسارت آمیز در این مقاله نیامده است اما میتوان آینده ای را تصور کرد که چنین باشد. قطعاً در بورس، معاملات بانکی و بیمه ای، سرمایه گذاران بیش از آنکه به تابلوهای سود و زیان نگاه کنند، بهتر است و باید به متخصصان ژنتیک و مفسران هورمونها مراجعه کنند تا در زمان تصمیم گیری، میزان خطاهای خود را به حداقل برسانند. بدون تردید آیندهی بازارهای مالی در پرتو آگاهی متخصصان علم ژنتیک، فیزیولوژیک و روانشناسی خواهد بود. بازارهای مالی و سرمایه ای زمانی توانمند خواهند شد که بیشترین متخصصان علم ژنتیک، فیزیولوژی و روانشناسی را در خدمت این بازارها به کار گیرند؛ همچنانکه در استخدام متخصصان مالی لحظه ای درنگ نمیکنند. آینده پیش رو است و متخصصان علوم زیستی و رفتاری برآنند تا با آزمایشهای گوناگون بتوانند از رفتار هورمونی و نقشه های ژنتیکی سرمایه گذاران تفسیرهای دقیقی ارائه دهند. تا آن زمان، مطالعهی این مقاله پیشنهاد میشود.

این مقاله کوششی است برای شناخت و تجزیه و تحلیل مفروضات پایه در علم مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک که در سالهای اخیر مورد استقبال وسیع قرار گرفته است. در این تلاش با استناد به قول پژوهشگران مشهور این حوزه علمی در جهان، دو بن مایه رقابت و سود شناسایی شد؛ سپس با عرضه این دو به هاضمه فرهنگ دینی نقد و بررسی این دو ریشه صورت گرفت تا ورود به بهره برداری از دستاوردهای مهم این علم را در حد خود تصحیح کند. یافته های تحقیق بر این واقعیت پای می فشارد که رقابت و سود همواره در فضای مادی، آزاد و بی قید و لجام گسیخته حرکت نمی کند بلکه می توان با جهت دادن صحیح به آن و در قالب مفاهیم بلند تعلیم و تربیت اسلامی از این مقوله ها در راستای فرهنگ و ارزشهای اسلامی بهره برداری بهینه کرد.

قوم گرایی مصرفکننده"" برای بازاریاب حاوی دستورالعملها و نکاتی است که غفلت از آن میتواند زیانبار باشد. بسیارند شرکتهایی که به دلیل عدم توجه به این موضوع، هزینه های بسیاری را متقبل شده اند، اما در عمل به نتایج دلخواه خود دست نیافته اند و چه بسا متحمل ضرر و زیان نیز شده اند. ""عداوت مصرفکننده"" نیز سر دیگر این طیف است که آگاهی بازاریاب از آن ضروری است. مقالهی حاضر دربارهی ""قوم گرایی مصرفکننده"" تشریح شده است. برای آگاهی از عداوت مصرفکننده به نشریهی شمارهی 13، بهار 1389، صفحات 28 تا 31 مراجعه شود.

اصول بازاریابی کاتلر"" ویرایش سیزدهم، سال 2010 با ترجمهی دکتر عباس صالح اردستانی، سیده لیلی میرطاهری، و احسان موسوی خانقاه به تازگی از سوی انتشارات اتحاد - آیلار در جلد نخست 648 صفحه و با قیمت 16000 تومان چاپ و توزیع شد. انتشار این کتاب در ایران یک فرصت مغتنم برای اهالی بازاریابی است؛ چرا که کتابهای ترجمه شدهی اصول بازاریابی کاتلر متعلق به سالها پیش بود. کتاب اصول بازاریابی با ترجمهی بهمن فروزنده مربوط به 25 سال پیش بود، و اصول بازاریابی با ترجمهی دکتر پارسائیان مربوط به ویرایش هشتم یعنی 14 سال پیش. بدون تردید در طول این سالها بازاریابی شاهد تغییرات اساسی شده است که در این کتابها کمتر اثری از آن دیده میشد.این در حالی بود که دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری با همان کتابها نیز بهره های فراوانی بردند. اهتمام درخور و شایستهی مترجمان ایرانی برای ترجمهی این کتاب - اصول بازاریابی کاتلر، ویرایش سیزدهم، سال 2010 - ما را بر آن داشت تا گفتگویی دربارهی فرم و محتوای تازه ترین کتاب کاتلر صورت گیرد. مترجمان این کتاب در این گفتگو نخست کاتلر را معرفی کردند که در این معرفی به منش و سلوک وی نیز در حد مطلوب پرداخته اند. سپس به مفاهیم نوآورانهی کاتلر در حوزهی بازاریابی اشاره کرده اند و با تعریفی کوتاه از این مفاهیم، خواننده جهتیابی تازه ای را میتواند در حوزهی بازاریابی آغاز کند. ویژگیهای برجستهی کتاب اصول بازاریابی کاتلر، پرسشی بود که ساختار و چارچوب کتاب جدید کاتلر را به صورت جامع تشریح کرد. حسن اتفاق آنکه مترجمان بر پایهی یکی از فصلهای کتاب اصول بازاریابی کاتلر، مقاله ای را تدوین کردند که در مجلات معتبر بین المللی چاپ و منتشر شد. گفتگوی نسبتاً کوتاه با مترجمان کتاب اصول بازاریابی کاتلر میتواند نگاهی جامع به تمامی فصول را پیش روی خواننده بگستراند. فراتر از آن، دیدگاههای تازهی کاتلر را میتوانید در این گفتگو بیابید.