درخت حوزه‌های تخصصی

پدیده چند وجهی اعتیاد به مواد مخدر یکی از معضلات جوامع مدرن در بین تمامی گروه های سنی به ویژه جوانان است. از طرف دیگر متغیرهای روانشناختی نقش برجسته ای را در توسعه این اختلال و خسارات ناشی از آن ایفا می کند. هدف اصلی انجام این پژوهش بررسی رابطه متغیرهای اضطراب رقابتی تایید طلبی و هیجان خواهی با گرایش به اعتیاد است. جامعه این پژوهش را کلیه دانشجویان ادبیات مهندسی هنر و تربیت بدنی که در سال تحصیلی ۹۵-۹۶ در دانشگاه های تهران مشغول به تحصیل بودهاند تشکیل داده است. با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی خوشه ای ۲۲۰ نفر به عنوان گروه نمونه انتخاب گردید. پرسشنامه های اضطراب رقابتی گرایش به اعتیاد نگرشهای ناکارآمد و هیجان خواهی به صورت یک دفترچه در اختیار داوطلبان قرار داده شد. برای تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که اضطراب ،رقابتی تایید طلبی و هیجان خواهی با گرایش به اعتیاد رابطه مثبت دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که اضطراب رقابتی تایید طلبی و هیجان خواهی در افراد میتواند گرایش به اعتیاد را پیش بینی کند. همچنین نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که رابطه این متغیرها با گرایش به اعتیاد در دختران و پسران تفاوتی نمی کند. واژگان کلیدی گرایش به اعتیاد نگرشهای ناکارآمد تایید طلبی اضطراب رقابتی، هیجان خواهی

  هدف : پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان در میان گروهی از دانش آموزان نوجوان ایرانی انجام شد. روش : روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان متوسطه اول و دوم استان کردستان در سال تحصیلی 1403 بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای 1384 شرکت کننده (638 نفر دختر و 746 نفر پسر) انتخاب شدند.  ساختار عاملی و قابلیت اطمینان و همچنین اعتبار همزمان نسخه ایرانی (CGQ-A)  بررسی شد. یافته ها : بر طبق نتایج تحلیل عاملی تأییدی ساختار یک عاملی مقیاس با نه سوال با داده ها برازش مطلوبی داشت. نتایج مربوط به همبستگی بین این پرسشنامه با مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) و پرسشنامه تجربه قلدری-قربانی سایبری (CBVEQ) از روایی همگرا در پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری حمایت کرد. همسانی درونی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان (CGQ-A) با ضریب آلفای کرونباخ 86/0 گزارش شد. نتیجه گیری : در مجموع، نتایج پژوهش حاضر روایی و پایایی پرسشنامه شایعه پراکنی سایبری نسخه نوجوان  (CGQ-A) را برای سنجش شایعه پراکنی در دو بعد مثبت و منفی در دانش آموزان نوجوان تایید می کند. شایعه پراکنی سایبری ایرانی ابزار جدید و دقیقی را برای تحقیقات نظری در دنیای مجازی در ایران ارائه می دهد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های نقصان انگیزش در معلمان به منظور ارائه مدلی مفهومی براساس نظریه داده بنیاد انجام شده است. روش: داده ها براساس مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونه گیری نظری با بیست و پنج فرد فرهنگی جمع آوری و مدل مفهومی نقصان انگیزش بر مبنای نظریه داده بنیاد طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی بررسی و استخراج شدند. یافته ها: یافته ها در قالب ۲۸ مقوله اصلی و در ابعاد شش گانه پارادایمی شامل: شرایط علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه ای، شرایط مداخله ای، راهبرد ها و پیامد ها ترسیم و ارائه شد. هویت نایافتگی حرفه ای، به عنوان پدیده محوری این پژوهش کشف و استخراج شد و هدف نهایی پژوهش، بررسی و تجزیه و تحلیل ابعاد آن بود. نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که اصطلاح شناسی فنی/ انگیزشی متعارف در بین گروه معلمان با سازه های انگیزشی معرف نیمرخ انگیزشی یادگیرندگان مشابهت قابل ملاحظه ای دارد. بنابراین، سازه های انگیزشی معرف نیمرخ افراد شامل یادگیرندگان در موقعیت های پیشرفت تحصیلی و معلمان در موقعیت های پیشرفت حرفه ای، به میزان قابل ملاحظه ای مشابهت نشان داد. بر این اساس از مجموعه تدابیر مداخله ای انگیزش مدار برای بهبود در وضعیت انگیزش یادگیرندگان، با اندک تغییراتی می توان از آن ها برای ارتقای شرایط انگیزشی معلمان نیز استفاده کرد.

هدف : پژوهش حاضر باهدف تدوین و آزمون الگویی از اثر نیازهای روان شناختی بنیادین سازمانی بر تلاش شغلی با میانجی گری سبک های دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی انجام شد.   روش: طرح پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن توصیفی بود. جامعه آماری تحقیق کارکنان یک سازمان بودند و با روش نمونه گیری تصادفی ساده 200 نفر از کارکنان انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها از پرسشنامه های دلبستگی سازمانی (اسکریما، 2020)، کامروایی نیازهای روان شناختی بنیادین سازمانی (وان-دن بروک و همکاران، 2010) و تلاش شغلی (براون و لیگه، 1996) استفاده گردید. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار Spss-24 استفاده، الگو یابی معادلات ساختاری در نرم افزار Amos-24 و روش بوت استراپ استفاده شده است.   یافته ها: نتایج نشان دادند که الگوی طراحی شده از برازش مناسبی برخوردار است (001/0P<). همچنین یافته ها نشان دادند که مسیرهای نیازهای روان شناختی بنیادین سازمانی به دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی و تلاش شغلی و نیز دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی به تلاش شغلی معنادار بودند. همچنین نتایج تحلیل مسیرهای غیرمستقیم نشان دادند که دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی، اثرات کامروایی نیازهای روان شناختی بنیادین سازمانی بر تلاش شغلی را میانجی گری نمودند.   نتیجه گیری: بنابراین می توان نتیجه گرفت که کامروایی نیازهای روان شناختی بنیادین سازمانی به صورت مستقیم و نیز از طریق سبک های دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی بر تلاش شغلی اثرگذار بودند.

هدف : پژوهش حاضر به مروری سیستماتیک و فراتحلیل هم زمان از مطالعات مربوط به ارتباط بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات دوران کودکی و نوجوانی، و سازه کنترل کوششمند به عنوان توانایی تنظیم رفتار، هیجانات و شناخت می پردازد.   روش : مطالعات مرتبط از سال 2003 تا 2023 با استفاده از پایگاه های علمی معتبر و کلمات کلیدی مرتبط جستجو و هشت مطالعه با کیفیت بالا بر اساس بیانیه پریزما انتخاب شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نسخه سوم نرم افزار جامع فراتحلیل انجام شد. اندازه های اثر استخراج شده شامل 12 اندازه اثر بود و به منظور در نظر گرفتن همگنی احتمالی بین مطالعات مدل اثرات تصادفی به کار گرفته شد.   یافته ها: نتایج به دست آمده، ارتباط منفی معناداری را بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده و کنترل کوششمند نشان داد. اندازه اثر ترکیبی به دست آمده 42/0 و در سطح معنی داری 001/0 است؛ که بر اساس معیار تفسیر اندازه اثر کوهن، یک اندازه اثر متوسط رو به بالا محسوب می شود. به عبارت دیگر، کاهش کنترل کوششمند با احتمال بالاتری از بروز اختلالات درونی شده در میان کودکان و نوجوانان همراه است. نتایج فراتحلیل اعتبار آماری بالایی را نشان داد و شواهدی مبنی بر اریب انتشار وجود نداشت و قابلیت اطمینان نتایج را تقویت کرد.   نتیجه گیری: کنترل کوششمند نقش حیاتی در پیشگیری و درمان اختلالات هیجانی-رفتاری کودکی دارد. قوت نتایج به دست آمده با نمونه های سنی متنوع از سراسر جهان تأیید شد. تحقیقات آتی می بایست بر روی طراحی مداخلات مبتنی بر کنترل کوششمند متمرکز شوند تا به کاهش اختلالات هیجانی-رفتاری منجر گردد.

هدف : دوره نوجوانی، دوره ای حساس از رشد است که می تواند بر احتمال، شدت و سیر مشکلات سلامت روان تأثیر بگذارد. نوجوانان هم نشخواری و علائم افسردگی را تجربه می کنند و مداخلات درمانی در این زمینه لازم است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی ذهن آگاهی نوجوان محور بر هم نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی بود.   روش : روش پژوهش نیمه آزمایشی (طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری) با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش دختران نوجوان دارای علائم افسردگی در شهرستان بروجرد بودند. ازمیان آنان 26 نفر به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای گروه آزمایش درمان ذهن آگاهی نوجوان محور اجرا شد و گروه کنترل در زمان اجرای پژوهش هیچ گونه مداخله ای را دریافت نکردند. برای گردآوری داده ها از مقیاس های هم نشخواری و افسردگی بک (13 سؤالی) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد.   یافته ها: یافته ها نشان داد که درمان ذهن آگاهی نوجوان محور بر هم نشخواری (19/0=اندازه اثر؛ 67/5=F؛ 03/0>p) و افسردگی (42/0=اندازه اثر؛ 57/17=F؛ 001/0>p) نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی اثربخش بوده است و این اثربخشی نیز در دوره پیگیری ماندگار بوده است (05/0>p).   نتیجه گیری: براساس نتایج، درمان ذهن آگاهی نوجوان محور بر کاهش هم نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی اثربخش بود. بنابراین، استفاده از درمان ذهن آگاهی نوجوان محور برای کاهش هم نشخواری و افسردگی نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی پیشنهاد می شود.

هدف: بررسی رابطه بین کنش بازتابی والدین و مهارت شناختی با نقش میانجی میزان استفاده از صفحات نمایش در کودکان پیش دبستانی بود. روش: پژوهش از لحاظ هدف نظری- بنیادی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی است، روش مدل یابی معادلات ساختاری بهره برده است. جامعه آماری مادران کودکان چهار تا شش سال استان تهران در سال ۱۴۰۲ بود که در مراکز روان شناسی کودک شکوفا، نفس و آکادمی شهر تهران ثبت نام کرده بودند.  ۲۰۱ مادر با نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه های کنش وری بازتابی والدین (لویتن،۲۰۱۷)، سنین و مراحل (اسکوایرز و بریکر ، ۱۹۸۹) و صفحات نمایش (کلاک و همکاران، ۲۰۲۰) تکمیل کردند. تحلیل داده های پژوهش با مدل یابی معادلات ساختاری و نرم ا فزار SPSS-26 و SMART PLS-4 انجام شد.   یافته ها: بین کنش بازتابی والدین، استفاده از صفحات نمایش و مهارت های شناختی رابطه معناداری وجود داشت. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد کنش بازتابی والدین تأثیر مثبت بر استفاده از صفحات نمایش دارد (β = 0.61, t = 15.09, p < 0.01) و استفاده از صفحات نمایش تأثیر منفی بر مهارت های شناختی کودکان دارد (β = −0.18, t = 1.97, p < 0.05).همچنین، کنش بازتابی والدین رابطه مثبت با مهارت های شناختی نشان داد (β = 0.23, t = 2.00, p < 0.05). نتیجه گیری: کنش بازتابی والدین به صورت مستقیم و غیرمستقیم  از طریق متغیر میزان استفاده از صفحات نمایش، بر مهارت شناختی تأثیر می گذارد. والدین با ارتقا کنش بازتابی خود، مدیریت محتوا و زمان استفاده از صفحات نمایش، رشد شناختی کودکان پیش دبستانی را تقویت می کنند.

تحقیق با هدف آموزش برنامه حسی بر مهارت های پیش کلامی کودکان با اختلال اتیسم انجام شده است. روش پژوهش به لحاظ گرداوری اطلاعات، از نوع آزمایشی با طرح تک آزمودنی از نوع AB و به لحاظ هدف، کاربردی می باشد. جامعه ی آماری پژوهش، شامل؛ کلیه کودکان با اختلال اتیسم مراکز توانبخشی شهر تهران در سال 1403 می باشند از کل جامعه هدف، سه نفر، به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برنامه مداخله ای به مدت دو ماه، سه جلسه در هفته به شکل انفرادی آموزش داده شد. نتایج به-صورت چشمی و نگاره ای بررسی و تحلیل شدند و در قالب جداول و نمودارها، براساس اطلاعات مندرج در برگه ثبت داده ها، ترسیم شدند. در این طرح، مرحله A، مرحله ترسیم خط پایه، و مرحله B، مرحله مداخله ای است. نتایج به دست آمده نشان داد که برنامه مداخله توانبخشی حسی بر مهارت های پیش کلامی کودکان با اختلال اتیسم موثر است با توجه به موثر بودن برنامه مداخله، کاربرد این نوع برنامه به منظور تسهیل و تقویت رشد کلامی کودکان با اختلال اتیسم پیشنهاد می شود.

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و هیپنوتراپی بر استرس ادراک شده زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر مراجعه کننده به کیلینک های گوارش شهر تهران در زمستان سال 1403 بودند. تعداد 45 زن به صورت تصادفی ساده در 3 گروه شناختی-رفتاری (15 زن)، هیپنوتراپی (15 زن) و گروه کنترل (15 زن) قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش اول تحت 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شناختی-رفتاری و گروه آزمایش دوم 8 جلسه 90 دقیقه ای هیپنوتراپی قرار گرفتند. از مقیاس استرس ادراک شده (PSC) کوهن و همکاران (1983) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی برای تحلیل داده ها استفاده شد. نرم افزار تحلیل داده ها SPSS نسخه 29 بود. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله مذکور در مرحله پس آزمون و پیگیری اثربخشی معناداری بر استرس ادراک شده داشته است (05/0>P). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که درمان شناختی-رفتاری اثربخشی بیشتری نسبت به هیپنوتراپی بر کاهش استرس ادراک شده دارد (05/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که درمان شناختی-رفتاری و هیپنوتراپی می توانند به عنوان شیوه های درمانی مناسب برای کاهش استرس ادراک شده در زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی به کار برده شوند و تقدم استفاده در کاهش استرس ادراک شده زنان یائسه مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر با درمان شناختی-رفتاری است

هدف پژوهش حاضر بررسی وضع موجود تألیف کتب درسی و الکترونیک در نظام آموزش و پرورش است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده بنیاد انجام گرفت. جامعه آماری شامل کارگزاران اصلی دخیل در تألیف کتب درسی شامل؛ مؤلفان دفتر تألیف کتب آموزش و پرورش، معلمان مدارس، مدیران و اولیا دانش آموزان بودند؛ که از طریق نمونه گیری هدفمند از نوع ملاک محور انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با ده نفر از معلمان، شش نفر از مؤلفان، چهار نفر از مدیران مدارس، نه نفر از اولیا دانش آموزان جمع آوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. نتایج پژوهش، نشان دهنده بیست و یک مفهوم محوری و هفت مقوله منتخب است که در قالب الگوی پارادیمی شامل چندپارگی و بی توجهی به رویکرد تخصصی در نظام تألیف به عنوان مقوله محوری و شرایط علّی (تمرکزگرایی سیستمی، ضعف در دانش تألیف، نبودن تعاملات و شبکه ارتباطی)، عوامل زمینه ای (عوامل محیطی_ ساختاری)، شرایط مداخله ای تسهیل گر (محتوا محوری نظام آموزشی، شیوایی کتب درسی، خرد جمعی در تألیف)، شرایط مداخله گر محدودکننده (نبودن تناسب در محتوای کتب درسی با نیازهای دانش آموزان، تسلط نداشتن مؤلفان بر دانش تألیف، انحصارگرایی در تألیف)، راهبردها (انتخاب دامنه وسیع محتوایی، سازمان دهی تداومی و تراکمی محتوا، اعتباربخشی و اعتبارسنجی چندجانبه تألیفات، توجه به رویکردهای نوین و به روزرسانی محتوا، شبکه سازی و تعامل گرایی در فرایند تألیف) و پیامد (ضعف در محتوای آموزشی کتب درسی) سازمان یافت.

اهداف: با رشد سریع شیوه های کار هیبریدی در دوران پساکرونا، سازگاری کارکنان با این شیوه به یکی از دغدغه های اصلی سازمان ها تبدیل شده است. براین اساس این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر بهبود سازگاری کارکنان با کار هیبریدی انجام شده است روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از حیث نحوه گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش در هر دو بخش کیفی و کمی، مدیران و کارکنان سازمان های دولتی(0دانشگاه لرستان، اداره آموزش و پرورش خرم آباد) می باشند که 23 نفر از آنان با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و براساس اصل اشباع نظری، انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده در بخش کیفی، مصاحبه و در بخش کمی پرسش نامه نقشه شناخت فازی است. برای تحلیل داده ها در بخش کیفی از رویکرد تحلیل محتوا و روش کدگذاری با بهره گیری از نرم افزار مکس کیو دی ای و در بخش کمی از روش نقشه شناخت فازی استفاده شده است. روایی و پایایی مصاحبه با استفاده از روش روایی محتوایی و روایی نظری و پایایی درون کدگذار میان کدگذار تایید شدوهمچنین روایی و پایایی پرسشنامه بااستفاده از روایی محتوایی و بازآزمون سنجیده شد. یافته ها: نتایج پژوهش مشتمل شناسایی عوامل بهبود سازگاری کارکنان با کار هیبریدی در سازمان های دولتی(دانشگاه لرستان،اداره آموزش و پرورش خرم آباد) می باشد. نتیجه گیری:. یافته ها حاکی از آن است ک مهمترین عوامل به ترتیب میزان اهمیت، نهادینه سازی مکانیسم های اکوسیستم شغلی(28.23)، کارآمدی سیستم دورکاری سازمان(27.56)، حکمرانی دیجیتال و راهبرد کارهیبریدی(27.52)، تقسیم بندی صحیح و اصولی کارهای مرتبط با دورکاری با کار حضوری(27.22)، سیاست های منابع انسانی(26.90)، ارایه مشوق های انگیزشی و مکان

هدف: مطالعه حاضر با هدف شناسایی پیامدهای نامحسوس این پدیده طراحی و اجرا شده است. روش: در این پژوهش با بکارگیری رویکرد مرور نظام مند و فراترکیب، به تحلیل نتایج و یافته های پژوهشگران قبلی پرداخته شده است. با توجه به جدید بودن موضوع، بررسی منابع موجود در پایگاه های معتبر فارسی نشان داد که هیچ منبعی در راستای تحقق اهداف این پژوهش قابل دسترسی نیست. تعداد 216 متن علمی معتبر به زبان انگلیسی شناسایی و تعداد 70 عنوان پژوهشی مورد بررسی نهایی قرار گرفت. برای انتخاب مطالعات جهت ورود به مطالعه، از چارچوب پریسما استفاده شد. تعیین صلاحیت منابع، با استفاده از مقیاس کسپ انجام پذیرفت. پس از مطالعه و استخراج متن، کدهای اولیه با استفاده از نرم افزار مکس کیودا 2024 استخراج شد. برای تائید مدل طراحی شده، کدهای اولیه، به روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. به منظور سنجش پایایی الگوی پژوهش، از شاخص کاپا استفاده شد. روایی محتوایی پژوهش نیز توسط 20 نفر از خبرگان دانشگاهی و با استفاده از ضرایب نسبی CVR و CVI مورد تائید قرار گرفت. یافته ها: در نتیجه تحلیل داده ها، 350 تم اولیه، 61 تم پایه، 14 تم سازمان دهنده و 3 تم فراگیر مورد شناسایی و خوشه بندی قرار گرفتند. پیامدهای مرتبط با استعفای نامحسوس کارکنان در سه بُعد کلیدی فردی، گروهی و سازمانی طبقه بندی شدند. نتیجه: نتایج بر اهمیت توجه به تعامل میان روندهای اجتماعی در سطح کلان، شیوه های سازمانی در سطح میانی و تجربه های فردی در سطح خرد برای درک تبعات ناشی از رفتارهای استعفای نامحسوس و کاهش این رفتار تأکید دارد.

مقدمه و اهداف: خودجرحی رفتاری شایع و نگران کننده است که اغلب برای تنظیم هیجانات منفی یا مقابله با فشار روانی انجام می شود (بورک و دیگران، 2023) و به عنوان راهبردی ناکارآمد برای مقابله با پریشانی هیجانی با اختلالاتی چون افسردگی و اضطراب همراه است (لیو و دیگران، 2019)؛ در این میان، رابطه با خدا که می توان آن را نوعی پیوند دلبستگی دانست در سلامت روان و پیشگیری از رفتارهای خودآسیبی مؤثر است (بک و مک دونالد، 2004). دلبستگی به خدا به صورت پیوند عاطفی فرد با خداوند تعریف می شود که در آن، خدا پایگاه امن و پناهگاه انسان در شرایط دشوار است (کرک پاتریک، 2005). به نظر می رسد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) نیز با تأکید بر ارزش ها، گزینه ای مناسب برای تقویت این پیوند معنوی به شمار می رود. امروزه رفتار خودجرحی در میان نوجوانان رو به گسترش است (لاگلین و دیگران، 2024). تحقیقات فراوانی شیوع جهانی خودجرحی را در بین نوجوانان تا 22 درصد تخمین زده اند (چنگ و همکاران، 2025)؛ همچنان که پژوهش های متعددی بر ارتباط دینداری و سلامت روان تأکید دارند (روزمارین و کونیگ، 2020؛ شیمن و دیگران، 2013)، اما ابعاد خاصی چون ادراک ذهنی از خدا کمتر بررسی شده اند (کنت و دیگران، 2020). از آنجا که کیفیت این دلبستگی با سلامت روان نوجوانان مرتبط است و ACT در تقویت پذیرش هیجانات و تمرکز بر ارزش ها مؤثر شناخته شده، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی این درمان بر دلبستگی به خدا در دانش آموزان دارای رفتار خودجرحی انجام شد. روش : پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح اندازه گیری های مکرر با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم شهر پارس آباد (۵۸۵۱ نفر) در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰4 بود. نخست با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۶۱۲ دانش آموز از میان مدارس و کلاس های منطقه با پرسشنامه خودآسیب زنی سانسون و همکاران (1998) غربال شدند که از میان آنها، ۴۰ نفر با نمره ۱۸-۲۴ به صورت تصادفی به عنوان نمونه در گروهای آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) همتاسازی و گمارده شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه خودآسیب زنی(سانسون و دیگران، ۱۹۹۸) و مقیاس دلبستگی به خدا (بک و مک دونالد، ۲۰۰۴) استفاده شد و گروه آزمایش برنامه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد را در هشت جلسه ۹۰ دقیقه ای به صورت گروهی و دو بار در هفته به مدت یک ماه دریافت کرد. داده ها در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری ۲۸ روزه جمع آوری و با آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار SPSS نسخه ۲۸ تحلیل شد. نتایج : یافته های توصیفی نشان داد میانگین نمرات دلبستگی به خدا در گروه مداخله از پیش آزمون (45/107) به پس آزمون (95/73) و پیگیری (15/73) کاهش معناداری داشته است که به افزایش دلبستگی به خدا اشاره دارد؛ درحالی که گروه کنترل تغییر محسوسی نشان نداد. نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که ترکیب خطی متغیر وابسته پس از مداخله، تفاوت معناداری بین گروه ها داشته است (اثر پیلایی = 0/99، F=4728.84 ، ؛ p<0.01)؛ همچنین نتایج آزمون درون گروهی (تعامل زمان و گروه) با در نظر گرفتن اصلاح گرینهاوس-گیسر معنادار بود (F=2120.41, p<0.01) که تأثیر مداخله را بر دلبستگی به خدا تأیید می کند. آزمون تعقیبی بنفرونی در گروه مداخله، تفاوت معناداری را بین پیش آزمون با پس آزمون (اختلاف میانگین = 33.50، p<0.01) و پیش آزمون با پیگیری (اختلاف میانگین = 34.30،  (p<0.01 نشان داد. عدم وجود تفاوت معنادار بین پس آزمون و پیگیری گویای ماندگاری اثر درمان بود. بحث و نتیجه گیری : نتایج نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر بهبود دلبستگی به خداوند در دانش آموزان دارای رفتار خودجرحی مؤثر بوده است. این اثربخشی از آنجا ناشی می شود که ACT به افراد کمک می کند تجربیات درونی ناخوشایند را بپذیرند و به سمت یک زندگی مبتنی بر ارزش ها حرکت کنند (هایز و دیگران، ۲۰۱۱). برای این نوجوانان، دلبستگی به خدا به عنوان یک منبع حمایتی، جایگزینی برای خودآسیبی در مواجهه با چالش هاست و به عنوان منبع امنیت عمل می کند (کرک پاتریک، ۲۰۰۵). ACT از راه مکانیسم هایی چون پذیرش هیجانات، تعهد به رفتارهای مبتنی بر ارزش های معنوی (مانند دعا و نماز) و حضور در لحظه، نوجوانان را قادر می سازد تا به جای راهکارهای ناسالم به خداوند متوسل شوند؛ درنهایت این رویکرد یکپارچه با افزایش انعطاف پذیری روانی، تمایل به خودجرحی را کاهش می دهد، زیرا احساس حمایت از سوی خداوند به بهبود کلی سلامت روان آنها می انجامد (هایز و دیگران، ۲۰۰۴). تقدیر و تشکر : بدین وسیله از همکاری تمامی مدیران و کارکنان آموزشی مدارس مشارکت کننده و دانش آموزان و والدینی که در این پژوهش شرکت کردند، تشکر و قدردانی می شود. تعارض منافع : نویسندگان اعلام می دارند که در نتایج این پژوهش هیچ گونه تضاد منافعی وجود ندارد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش سرمایه روان شناختی بر امید تحصیلی و هویت تحصیلی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل تمامی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر زابل در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین آنها با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، 30 نفر انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل( هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه تحت آموزش سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران (2007) قرار گرفتند و گروه کنترل تحت هیچ مداخله ای قرار نگرفتند. شرکت کنندگان هر دو گروه، در مراحل پیش آزمون و پس آزمون، پرسشنامه های امید تحصیلی خرمایی و کمری (1395) و هویت تحصیلی واز و ایزاکسون (2008) را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و به کمک نرم افزار SPSS-27  تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که در مرحله پس آزمون، نمرات هویت تحصیلی( 22/29 F =  و001/0 p <   ) و امید تحصیلی ( 12/184 F =  و 001/0 p <   ) دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری افزایش یافته است. بنابراین می توان گفت که آموزش سرمایه روان شناختی می تواند به عنوان یک مداخله روانشناختی اثربخش برای ارتقاء متغیرهای تحصیلی دانش آموزان، به ویژه در زمینه امید تحصیلی و هویت تحصیلی مورد استفاده معلمان و مشاوران مدارس قرار گیرد.

انگیزش موقعیتی یکی از عوامل کلیدی در یادگیری مؤثر دانش آموزان است و به همین سبب، تلاش برای ایجاد روش های نوین در بهبود این ویژگی شایان توجه است. در این راستا، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بسته تکالیف درسی یکپارچه مبتنی بر داستان بر انگیزش موقعیتی دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و بر حسب ماهیت، نیمه آزمایشی مبتنی بر طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه های آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر قدس در سال تحصیلی 1404-۱۴۰3 بود که مبتنی بر آماری رسمی حدود 2000 نفر بود و نمونه ای به حجم ۵۰ نفر به روش دردسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل به تعداد هر کدام 25 نفر جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 10 هفته از بسته تکالیف درسی یکپارچه مبتنی بر داستان پژوهشگرساخته استفاده کرد که اعتبار آن توسط متخصصان علوم تربیتی و معلمان مجرب تایید شد، در حالی که گروه کنترل در معرض تکالیف قرار نگرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد انگیزش موقعیتی گای و همکاران (2000) بود. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS27 انجام گرفت. یافته ها نشان داد که بر اساس تحلیل کوواریانس چندمتغیره، اثربخشی استفاده از تکالیف داستان محور بر بعد انگیزش درونی (001/0 = sig، 859/20 = f، 50 و 1 = df)، بعد تنظیم شناسایی شده (001/0 = sig، 010/9 = f، 50 و 1 = df)، بعد انگیزش بیرونی (001/0 = sig، 788/16 = f، 50 و 1 = df) و بعد بی انگیزگی در انگیزش موقعیتی (001/0 = sig، 712/34 = f، 50 و 1 = df) معنادار بود. در نتیجه، بهره گیری از تکالیف درسی یکپارچه با اقتباس از داستان های متناسب راهی اساسی برای افزایش انگیزش درونی و عدم گرایش به انگیزش بیرونی در فضای آموزش و یادگیری است. از این رو، پیشنهاد می شود که معلمان با بکارگیری تکالیف این بسته و همچنین، یادگیری اصول طراحی تکالیف یکپارچه مبتنی بر داستان از آن به عنوان یک روش نوین آموزشی در جهت افزایش انگیزش دانش آموزان بهره گیرند.

این پژوهش با هدف تعیین تاثیر نقش واسطه ای انگیزش خودمختار در رابطه بین ادراک دانشجویان از سبک انگیزشی اساتید برای تدریس با درگیری تحصیلی انجام گرفت. روش تحقیق از نوع همبستگی و تحلیل مسیر بود. همچنین جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان سیستان و بلوچستان در سال تحصیلی  1402-1401 به تعداد 5013 نفر بودند که براساس فرمول کوکران تعداد357 نفر (171 نفر پسر و 186 نفر دختر) به روش نمونه گیری طبقه ای-تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گرد آوری داده ها از مقیاس انگیزش تحصیلی والرند (1992)؛ معلم به عنوان بافت اجتماعی بلمونت و همکاران (1988) و درگیری تحصیلی ریو (2013) استفاده گردید. نتایج رابطه مستقیم و معنی دار سبک تدریس با انگیزش خود مختار و درگیری تحصیلی را نشان داد (01/0>p).  نتایج تحلیل مسیر نشان داد بعد حمایت خود مختار اثر مستقیم و معناداری بر درگیری تحصیلی دارد (05/0>p). همچنین اثر غیرمستقیم ابعاد سبک تدریس بر درگیری تحصیلی از طریق انگیزش خودمختار نیز تایید شد (05/0>p).  بنابر این، برای ارتقای درگیری تحصیلی دانشجویان، اساتید باید سبک تدریس حمایت کننده از خودمختاری را به عنوان راهکار آموزشی در اولویت قرار دهند.

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی گری منابع مسیر شغلی در رابطه بین مؤلفه های شخصیت (ارزیابی بنیادین خویشتن، انعطاف پذیری شناختی، روان رنجوری، برون گرایی، تجربه گرایی، توافق پذیری، وظیفه شناسی) با اشتغال پذیری دانشجویان در مدل انطباق طی گذار دانشگاه به کار بود. روش: پژوهش، توصیفی-همبستگی بود و داده ها با مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. جامعه آماری، دانشجویان کارشناسی دانشگاه اصفهان (ترم 4 به بالا) بودند؛ که 628 نفر به صورت نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه منابع مسیر شغلی هیرشی و همکاران (۲۰۱۸)، پرسشنامه پنج عاملی بزرگ شخصیت مک کری و کاستا (۲۰۰۴)، مقیاس ارزیابی بنیادین خویشتن جاج و دورهام (۲۰۰۳)، مقیاس انطباق پذیری مسیر شغلی ساویکاس و پورفیلی (۲۰۱۲)، مقیاس اشتغال پذیری پول و همکاران (۲۰۱۴)، سیاهه انعطاف پذیری شناختی دنیس و همکاران (۲۰۱۰) و سیاهه ساخت مسیر شغلی دانشجویان (2018) بوده است. یافته ها: نتایج نشان داد منابع مسیر شغلی و ساخت مسیر شغلی دانشجویان رابطه متغیرهای ارزیابی بنیادین خویشتن، انعطاف پذیری شناختی، روان رنجوری، برون گرایی، تجربه گرایی و توافق پذیری با اشتغال پذیری را به صورت کامل و ارتباط بین وظیفه شناسی و اشتغال پذیری را به صورت جزئی میانجی گری می کنند، همچنین ساخت مسیر شغلی دانشجویان، به صورت جزئی رابطه ی منابع مسیر شغلی با اشتغال پذیری را میانجی گری می کند، اما ارتباط انطباق پذیری مسیر شغلی با اشتغال پذیری، در حضور سایر میانجی ها، معنادار نبود. نتیجه گیری: این پژوهش نشان دهنده ی نقش محوری منابع مسیر شغلی در مدل انطباق و در ارتباط مؤلفه های شخصیتی با اشتغال پذیری در گذار دانشگاه به کار است و تقویت هدفمند آن، نه تنها انطباق شغلی دانشجویان را متحول می کند، بلکه در اشتغال پذیری آن ها نقشی مؤثر خواهد داشت.

زمینه و هدف : ترومای پیچیده در کودکی می تواند به تأثیرات روان شناختی قابل توجهی در بزرگسالی منجر شود که از مهم ترین آن ها تحمل پریشانی است. بدین ترتیب هدف مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان (EFT)  و درمان یکپارچه معنویت بر تحمل پریشانی در افراد دارای ترومای پیچیده بود. روش شناسی پژوهش : طرح پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. برای این منظور مراجعین با سابقه ای از ترومای پیچیده (غفلت هیجانی و فیزیکی و سوء رفتار هیجانی فیزیکی و جنسی) از مراجعین ویزیت شده در مرکز سلامت کیش در سال 1402 انتخاب شدند. برای برآورد حجم نمونه با استفاده از جدول کوهن، با اندازه اثر 5/0, توان 8/0 و α=%5 حجم نمونه در سه گروه برآورد شد. از میان افراد واجد ملاک ورود 36 نفر انتخاب و به صورت تصادف در دو گروه ازمایش و یک گروه کنترل جایگزین شد، (آزمایش 1، آزمایش 2 و گروه کنترل). در هر گروه 12 نفر قرار گرفت و ابتدا پرسشنامه دشواری در تنظیم هیجان در هر سه گروه اجرا شد. سپس گروه آزمایش 1، 10 جلسه 90 دقیقه ای پروتکل درمانی متمرکز بر هیجان، و گروه آزمایش 2، 10 جلسه 90 دقیقه ای پروتکل روان درمانی معنوی دریافت کرد، گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. پس از اتمام دوره ها از هر سه گروه با پرسشنامه تحمل پریشانی پس آزمون گرفته شد. یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد که درمان متمرکز بر هیجان به نسبت درمان یکپارچه معنوی بر تحمل پریشانی در افراد دارای ترومای پیچیده بیشتر اثرگذار است و اثر مداخلات در مرحله پیگیری همچنان پا برجا بوده است (01/0<p). نتیجه گیری: براساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که این نوع درمان به عنوان درمان متمرکز بر هیجان در جهت مقابله با پریشانی  بیماران مبتلابه ترومای پیچیده در کلینیک ها و مراکز روان شناختی موردتوجه قرار گیرد.

زمینه و هدف: اسکیزوفرنی یک بیماری روانی است که با رفتار و گفتار غیرعادی و کاهش توانایی درک واقعیت نمایان می گردد. به همین دلیل هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) بر اضطراب و توهمات بیماران اسکیزوفرنی مرکز نگهداری بیماری های مزمن اعصاب و روان در شهر آبادان بود. روش: روش تحقیق از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران اسکیزوفرنی در شهر آبادان در فصل زمستان 1403 بودند. بدین منظور از بین بیماران تحت درمان دارویی افرادی که یک انحراف معیار از بقیه بیماران در اضطراب و توهمات بالاتر بودند تعداد 30 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار داده شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه اضطراب بک (1998) و توهمات لانی_سلید (2004) استفاده شد. روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) طی 15 جلسه 60 دقیقه ای برای گروه آزمایشی اجرا شد و بر روی گروه کنترل، درمانی اجرا نشد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری (مانوا) و تحلیل کواریانس تک متغیری (آنوا) استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) بر کاهش اضطراب و توهمات بیماران اسکیزوفرنی اثربخش است (p<0.01). نتیجه گیری: از این رو می توان نتیجه گرفت که روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) در مراکز درمانی و بر روی بیماران اسکیزوفرنی مورد استفاده قرار گیرد.

زمینه و هدف : اختلال های مرتبط با سلامت را می توان در چارچوب مدل های شناختی–هیجانی و با تأکید بر نقش باورها و سبک های پردازش ناسازگار بهتر تبیین کرد. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطه ای نشخوار فکری و اضطراب سلامت در رابطه بین عدم تحمل بلاتکلیفی و سایبرکندریا و نشانه های وسواس فکری-عملی بود. پژوهش در چارچوب مدل های شناختی-هیجانی انجام شد که بر نقش باورها و سبک های پردازش ناسازگار در بروز اختلال های مرتبط با سلامت تأکید دارند. روش شناسی پژوهش : روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی بوده و جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه های تبریز بودند. شرکت کنندگان 414 نفر بودند که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسش نامه های مربوط به عدم تحمل بلاتکلیفی، نشخوار فکری، اضطراب سلامت، سایبرکندریا و وسواس فکری - عملی را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که مدل ساختاری پژوهش از برازش خیلی خوبی برخوردار است  (CFI= 0.94، TLI= 0.92، RMSEA= 0.08). یافته ها : در این پژوهش، مجموعاً پنج تکنیک هنردرمانی ویژه کودکان (مدادرنگی قایم شده، قالیچه سفید، چهل تیکه، یافته ها نشان داد که عدم تحمل بلاتکلیفی به طور غیرمستقیم از طریق افزایش نشخوار فکری و اضطراب سلامت با سطوح بالاتری از سایبرکندریا و نشانه های وسواس فکری عملی مرتبط است. نتیجه گیری: این نتایج بر اهمیت سبک های شناختی ناسازگار و راهبردهای تنظیم هیجان در درک و پیشگیری از مشکلات روان شناختی مرتبط با سلامت تأکید دارند.