درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه و هدف: با توجه به افزایش نیاز دانش آموزان به یادگیری فعال و مبتنی بر تجربه، پژوهش حاضر با رویکرد شبه تجربی به بررسی اثربخشی تدریس مبتنی بر یادگیری تجربی بر انگیزه دانش آموزان پایه سوم ابتدایی در درس علوم تجربی پرداخته است. روش: این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون–پیگیری و دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه سوم یک مدرسه در شاهین شهر (سال تحصیلی 1402–1401) بود که به صورت در دسترس و سپس تصادفی به دو گروه 20نفره تقسیم شدند. گروه آزمایش پنج جلسه آموزش مبتنی بر تجربه (45–60 دقیقه) دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل تحت روش سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده، پرسش نامه استاندارد انگیزه تحصیلی هارتر (1981) با روایی تأییدشده توسط متخصصان و پایایی مورد تأیید (آلفای کرونباخ) بود. تحلیل داده ها با آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (شامل آزمون های شاپیرو–ویلکز، لوین، اُم باکس، اندازه گیری مکرر، لامبدای ویلکز، کرویت موچلی و LSD تعقیبی) در SPSS v.23 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد تدریس مبتنی بر یادگیری تجربی تأثیر مثبت و معناداری بر انگیزه تحصیلی (P ≤ 0.01) و همچنین انگیزه درونی و بیرونی دانش آموزان داشته است. نتیجه گیری: این رویکرد با فراهم آوردن فرصت هایی برای مشارکت فعال و تعامل عملی با مفاهیم، درک عمیق تر علوم تجربی را تسهیل کرده و کیفیت یادگیری را در محیط های تجربه محور ارتقا می دهد.

هدف : واکاوی کیفی راهبردهای مسئولیت پذیری در دانش آموزان دوره ابتدایی مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی می باشد . روش : پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر نحوه گردآوری داده ها، توصیفی و پیمایشی، از لحاظ رویکرد و روش پژوهش ،کیفی(پدیدارشناسی) است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1404-1403 بوده و روش نمونه گیری (هدفمند – گلوله برفی) و حجم نمونه به روش اشباع نظری(۱۵نفر) تعیین گردید. در پژوهش های پدیدارشناسی، هدف انتخاب نمونه های غنی از اطلاعات است که بتوانند به بهترین شکل تجربه پدیده مورد مطالعه را بازنمایی کنند. ابزار گرد آوری داده ها دراین پژوهش مصاحبه نیمه ساختار یافته پدیدار شناسانه می باشد.برای تحلیل داده های جمع آوری شده از مصاحبه ها، از روش تحلیل محتوای پدیدارشناسانه ، مدل کلایزی استفاده شده است. یافته ها: در نقشه مفهومی برای راهبردهای مسئولیت پذیری مدرسه ، خانواده و جامعه 4 مضامین اصلی درک مفهوم ، راهبردهای رفتاری ، تجربه عاطفی وعوامل زمینه ای مسئولیت پذیری و 14 مضامین سازمان دهنده شامل برنامه ریزی و سازماندهی ، پیگیری و پشتکار ، کمک خواستن از دیگران ، خود کنترلی و مدیریت زمان ، انجام وظایف محوله ،تعهد و نظارت ، مسئولیت پذیری شخصی ، مسئولیت پذیری اجتماعی ، شایستگی و توانمندی ، رضایت و غرور ، تعلق و ارتباط ، زمینه فردی و خانوادگی ، مدرسه ای و اجتماعی – فرهنگی تعیین گردید . نتایج : نشان داد که می توان مدل ها یا برنامه های آموزشی طراحی کرد که راهبردهای مسئولیت پذیری را در دانش آموزان دوره ابتدایی تقویت کند. این مدل ها می توانند شامل فعالیت های گروهی، پروژه های عملی و برنامه های مشارکتی باشند که در کلاس های درس اجرا می شوند.

پیشینه و اهداف: این پژوهش با هدف بررسی نگرش خانواده های ساکن پیرانشهر نسبت به دانش آموزان با نیازهای ویژه و تحلیل نقش فرهنگ بومی در شکل گیری این نگرش ها انجام شد. روش ها : روش پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. نمونه ها به صورت هدفمند و بر اساس معیارهای نظری انتخاب شدند و با ۱۲ نفر از والدین (۶ مادر و ۶ پدر) مصاحبه عمیق انجام گرفت. ملاک انتخاب شامل داشتن فرزند دارای نیاز ویژه، سکونت حداقل پنج سال در پیرانشهر، و تمایل به مشارکت صادقانه بود. نمونه گیری تا اشباع نظری ادامه یافت. به منظور افزایش اعتبار یافته ها، از بازبینی مشارکت کنندگان و همتایان بهره گرفته شد و معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا (اعتبار، قابلیت انتقال، اتکا و تأییدپذیری) رعایت گردید. یافته ها: یافته ها نشان داد نگرش خانواده ها در چهار دسته کلی قابل تحلیل است: ۱) نگرش های محدودکننده فرهنگی که تحت تأثیر فشارهای اجتماعی و هنجارهای سنتی بروز می یابند؛ ۲) نگرش های معنابخش مذهبی که ناتوانی را در قالب آزمون الهی معنا می کنند؛ ۳) نگرش های حمایتی و انسانی گرایانه که با پذیرش و مراقبت دلسوزانه همراه اند؛ و ۴) نگرش های مثبت و تحول گرا که به توانمندی ها و آینده کودک امید دارند. همچنین در پاسخ به سؤال دوم پژوهش، فرهنگ بومی پیرانشهر به عنوان عاملی تأثیرگذار و چندلایه شناسایی شد. در این زمینه چهار مضمون کلیدی استخراج شد: ۱) عناصر هویتی و پیوندهای اجتماعی که باعث ملاحظه کاری و احتیاط خانواده ها می شود؛ ۲) چارچوب های دینی و سنتی که به تفسیرهای خاصی از ناتوانی می انجامد؛ ۳) موانع فرهنگی و باورهای خرافی که موجب شرم زدگی و انزوا می شود؛ و ۴) تحولات نسلی که به باز شدن فضای ذهنی و افزایش مشارکت والدین جوان در حمایت از فرزندان منجر شده است. نتیجه گیری: این نتایج نشان می دهد نگرش خانواده ها نسبت به فرزندان دارای نیازهای ویژه، متأثر از تعامل پیچیده ای میان باورهای فردی، زمینه های فرهنگی، دینی و اجتماعی است که در فرهنگ بومی پیرانشهر ریشه دارد.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مفهومی محیط یادگیری فیلم آموزشی تعاملی ویژه دوره اول ابتدایی و با تأکید بر هم افزایی بینارشته ای میان حوزه های تکنولوژی آموزشی، روایت شناسی، مطالعات سینمایی و روان شناسی یادگیری انجام شد. روش: از نوع آمیخته اکتشافی (طرح تدوین مدل) بود. در مرحله کیفی، مؤلفه های بنیادین الگو از طریق استخراج مولفه ها از منابع کتابخانه ای، در ترکیب با داده های حاصل از 18 مصاحبه ی عمیق با خبرگان و صاحب نظران شناسایی شد. در مرحله کمی با مشارکت ۲۸ متخصص اعتباریابی صورت پذیرفته است. یافته ها: استخراج ۱۰ مؤلفه اصلی شامل «مخاطب-مؤلف»، «فیلمِ یادگیرنده»، «راوی یار (معلم)»، «تعامل»، «روایت جایگزین»، «صنایع بیان»، «درگیرسازی»، «ارزشیابی پنهان»، «کتابخانه ویدیویی منبع باز» و «پشتیبانی» بود. در مرحله کمی و به منظور سنجش اعتبار درونی الگو، پرسشنامه ای محقق ساخته در اختیار ۲۸ نفر از متخصصان قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از شاخص های نسبت روایی محتوا CVR، در بازه ۰.۸۰ تا ۱.۰۰ و شاخص روایی محتوا CVI، در بازه ۰.۹۰ تا ۱.۰۰ نشان دهنده روایی مؤلفه ها بود. همچنین نتایج آزمون تی تک نمونه ای با میانگین های بین ۴.۰۶ تا ۴.۲۸ و سطح معناداری بالا P<0.01، بر انسجام ساختاری و کفایت نظری الگوی پیشنهادی صحه گذاشت. نتیجه گیری: الگوی مفهومی پیشنهادی، با اتکا بر عاملیت یادگیرنده و روایت تعاملی و تلفیق مؤلفه های شناختی، مشارکتی و زیباشناختی، می تواند فیلم آموزشی تعاملی داستان محور را به عنوان یک محیط یادگیری غنی شده و معناساز صورت بندی کند. این الگو فراتر از یک الگوی تولید محتوا، چارچوبی بینارشته ای برای بازاندیشی در یادگیری دیجیتال ارائه می دهد که بر خلق تجربه های روایی فعال و نقش آفرینی یادگیرنده در ساخت دانش تأکید دارد.

هدف پژوهش حاضر بازنمایی روایت های معلمان ابتدایی از نیابتی شدن دوره های آموزش ضمن خدمت بود. از این رو، رویکرد تفسیری-انتقادی و راهبرد روایت نگاری مورد استفاده قرار گرفت. میدان پژوهش معلمان ابتدایی استان کردستان بودند که سابقه حضور و شرکت در دوره های متنوع آموزش ضمن خدمت حضوری و مجازی را داشتند و نیابتی شدن شرکت در دوره های ضمن خدمت را تجربه کرده بودند. نمونه گیری به صورت هدفمند و ملاکی انجام شد. در نهایت، پژوهشگر با مصاحبه با ۱۷ نفر به سطح اشباع نظری دست یافت. تحلیل متن روایت ها با استفاده از تحلیل مضمون انجام شد. در پاسخ به سؤالات پژوهش چهار مضمون فراگیر تحت عناوین: معلمان به مثابه یادگیرندگان بی رغبت، عدم انطباق آموزش ها با نیازها و شرایط معلمان، توسعه حرفه ای به مثابه فرایندی دستوری و اثربخش نبودن آموزش ضمن خدمت احصا گردید که سبب گرایش معلمان به سمت تجربه آموزش ضمن خدمت نیابتی می شدند. روایت های معلمان نشان داد که نیابتی سازی آموزش های ضمن خدمت نه تنها یک انتخاب فردی، بلکه پاسخی جمعی به تجربه بی معنایی، صوری بودن و گاه تحقیرکننده بودن دوره های مذکور است. با این حال، پیوند ساختاری آموزش های ضمن خدمت با نظام های اداری، امتیازدهی و ارتقای شغلی، زمینه ساز شکل گیری کنش هایی شده است که بیش از آن که معطوف به یادگیری حرفه ای باشند، ناظر بر کسب مدرک، رفع تکلیف اداری و حداقل سازی هزینه زمانی و روانی معلمان هستند. در چنین بستری، آموزش های ضمن خدمت نیابتی به عنوان راهبردی انطباقی در برابر فشارهای ساختاری و ناکارآمدی های نهادی ظهور کرده اند. معلمان ابتدایی، که اغلب با تراکم کاری بالا، کمبود منابع، فشارهای ارزش یابی و مسئولیت های عاطفی گسترده مواجه اند، بیش از سایر مقاطع در معرض گرایش به این شیوه ها قرار دارند.

«تربیت الگویی» به عنوان یکی از کارآمدترین روش های تربیتی به سبب نقش آفرینی عینی و ملموس الگوها در فرایند یادگیری، به ویژه در دوران کودکی که عمدتاً یادگیری از مسیر مشاهده و همانندسازی رخ می دهد، همواره مورد توجه پژوهشگران تربیتی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مولفه های شخصیتی الگوهای دینی در ادبیات کودک گروه سنّی «الف و ب» انجام شد. روش انجام پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده گردید. جامعه پژوهش شامل کتاب های داستانی حوزه کودک در سه دسته پیامبران الهی، معصومین(ع) و فرزندان ایشان در گروه های سنّی «الف و ب» از سال 1390 تا 1402 بود. طبقه بندی یافته ها در سه مرحله پایه، سازمان دهنده و فراگیر انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که مولفه های شخصیتی الگوهای دینی در جامعه پژوهش شامل 10 مضمون اصلی «راهنمایی و هدایتگری»، «خداپرستی و نفی طاغوت»، «مشروعیت دینی»، «قدرت های ماوراءبشری»، «حُسن خلق»، «مقبولیت اجتماعی»، «صبر در برابر سختی ها»، «خیرخواهی»، «عدالت جویی» و «خردورزی» بوده است. در مجموع، بازنمایی اسوه های دینی از انسجام شخصیتی کافی برخوردار نبوده و تمرکز بیش از حد بر برخی ابعاد، چهره ای یک سویه و کاریکاتوری از الگوها پدید آورده است. همچنین برخی روایت ها بدون در نظر گرفتن سطح درک عاطفی و شناختی کودک ارائه شده و از پیوند معناداری با دنیای واقعی او برخوردار نیستند. نتایج پژوهش بیانگر این است که بازنمایی فعال و الهام بخش از الگوها، ایجاد ارتباط معنادار میان روایت ها و زندگی کودک و بهره گیری از نمونه های معاصر می تواند به تعادل محتوایی و اثرگذاری بیشتر تربیت الگویی در ادبیات کودک منجر شود.

این پژوهش با استفاده از روش فراتحلیل به ترکیب و تحلیل شواهد موجود درباره رابطه کمال گرایی و فرسودگی تحصیلی در ایران پرداخته است. این مطالعه شامل 17 پژوهش همبستگی است که بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ در ایران انجام شده و به زبان فارسی منتشر شده اند. برای انتخاب مطالعات، معیارهایی مانند استفاده از ابزارهای معتبر، ارائه داده های کافی برای محاسبه اندازه اثر و انجام پژوهش به صورت همبستگی در نظر گرفته شد. منابع مورد بررسی شامل مقالات منتشرشده در مجلات علمی داخلی و پایان نامه های موجود در پایگاه های اطلاعاتی نورمگز، مگ ایران، پرتال جامع علوم انسانی، علم نت، سیویلیکا، جهاد دانشگاهی و ایران داک بودند. پس از جستجو بر اساس کلیدواژه های مرتبط و اعمال معیارهای ورود و خروج، پژوهش های نهایی انتخاب شدند. داده ها پس از غربالگری با استفاده از نرم افزار CMA2 تحلیل شدند. اندازه اثر ترکیبی برابر با 0.303 به دست آمد و اندازه اثرهای مشاهده شده در دامنه ای از 193/0 تا 698/0 قرار داشتند. مقدار شاخص Q برای 17 اندازه اثر و با درجه آزادی 16 برابر با 410٫486 به دست آمده است که از لحاظ آماری معنادار می باشد. که نشان دهنده ناهمگنی قابل توجه در اندازه اثرهای پژوهش های اولیه است. بررسی بیشتر با شاخص (I²) 96٫102  نیز این ناهمگنی بالا را تأیید کرد. بنابراین، مدل تصادفی به عنوان مدل مناسب برای فراتحلیل انتخاب شد و اندازه اثر ترکیبی بر این اساس محاسبه گردید. همچنین، اندازه اثر متغیر (جنسیت) برای مردان 345/0 و برای زنان 354/0 به دست آمد که نشان می دهد که تفاوت بزرگ و معنی داری در اندازه اثر ها وجود ندارد. نتایج متارگرسیون سال انتشار نشان می دهد که بین سال انتشار مطالعات و اندازه اثر رابطه معناداری وجود ندارد، به گونه ای که شیب خط رگرسیون تقریباً صفر و فاقد جهت مشخص است. این الگو بیانگر آن است که در طول زمان، رابطه مورد بررسی از ثبات برخوردار بوده است. یافته های این فراتحلیل با مبانی نظری و پژوهش های پیشین هم راستا بوده و تأیید می کند که کمال گرایی با فرسودگی تحصیلی ارتباط دارد.

در تدوین برنامه درسی ملی به موضوع بومی سازی اهمیت ویژه ای داده شده و براین اساس طرح «برنامه ویژه مدرسه» به مرحله اجرا در آمده است. برنامه مذکور به مدارس اجازه می دهد بخشی از ساعات درسی را به طراحی و اجرای محتوای محلی اختصاص دهند. این پژوهش کاربردی با هدف بررسی آثار اجرای این طرح و به روش کیفیِ قیاسی صورت گرفته است. به این منظور محتوای بومی در زمینه مطالعات اجتماعی تهیه شده و به 87 معلم پایه چهارم ابتدایی شهرستان نجف آباد جهت تدریس به روش کاوشگری عرضه شده است. ۱۷ معلم داوطلب شده و طی سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ این فعالیت را تحت نظر پژوهشگران به انجام رساندند. در پایان، با انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته، دیدگاه های معلمان گردآوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA2018 کدگذاری، مقوله بندی و تحلیل گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که این برنامه تأثیرات مثبت شناختی، عاطفی و اجتماعی بر دانش آموزان گذاشته و زمینه مشارکت آنان را در یادگیری مطالعات اجتماعی افزایش داده است. در مقابل، مشکلاتی مانند مقاومت برخی از دانش آموزان و خانواده ها، دشواری در مدیریت کلاس و عدم همکاری تعدادی از نهادهای محلی را در پی داشته است. از آنجایی که مشخص شد آموزش بوم محور در خارج از مدرسه می تواند مکمل آموزش رسمی مدرسه ای محسوب شود؛ توصیه می شود زمینه آشنایی دانش آموزان، خانواده ها و نهادهای محلی با این طرح فراهم شده و توجیهات لازم صورت گیرد.

این مطالعه با هدف شناسایی و استخراج مؤلفه های مؤثر در سیستم های آموزشی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی و سکوهای ارائه دهنده آموزش هوشمند در درس ریاضی انجام شد. روش استفاده شده در مطالعه سنتزپژوهی بر اساس مدل هفت مرحله ای پیشنهادی کوپر (2015) بود. به این منظور، مقاله های انگلیسی چاپ شده در نشریه های موجود در پایگاه داده (Web of Science) در دسته آموزش و پژوهش های آموزشی با استفاده از دو رشته کلیدواژه هوش مصنوعی و کلیدواژه های مرتبط (16 کلیدواژه) و ریاضی و آموزش ریاضی بین سال های 2000 تا 2024 جست وجو شدند. انتخاب مقاله های مدنظر مطالعه با استفاده از شیوه نمونه گیری مبتنی بر معیار صورت گرفت و پس از طی مراحل مرور و بازبینی، 73 مقاله برای تحلیل نهایی گزینش شدند. تحلیل منابع به شیوه تحلیل خط به خط انجام شد و برای مدیریت منابع و تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA استفاده شد. نتایج تحلیل منابع استخراج 386 کد اساسی بود که پس از حذف موارد تکراری، نامرتبط و با فراوانی کم، 47 مؤلفه و 23 سکوی آموزش هوشمند شناسایی شدند. مؤلفه های مدنظر بر اساس ویژگی های مشترک در 8 گروه و سکوهای شناسایی شده بر اساس شیوه تعامل آنها با دانش آموزان در 7 گروه دسته بندی شدند. شناسایی و استخراج مؤلفه های مؤثر سیستم های هوشمند آموزشی و توانایی و پتانسیل آنها در سکوهای ارائه دهنده خدمات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی فرصتی برای طراحان و بهره برداران این حوزه است تا ارتقای اثربخشی و کارایی فرایندهای آموزشی از طریق ادغام فناوری های پیشرفته را ممکن کنند.  

هدف از این پژوهش شناسایی مداخلات آموزشی-روان شناختی بر اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دوره دوم متوسطه با استفاده از رویکرد فراتحلیل بود. پژوهش حاضر از نظر هدف، توصیفی و از نظر نوع استفاده، کاربردی و از نظر نوع داده ها، پژوهشی کمّی بود. جامعه مورد بررسی شامل مقاله های علمی-پژوهشی و پایان نامه های کارشناسی ارشد در پایگاه های اطلاعاتی داخلی در زمینه اشتیاق تحصیلی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه از سال 1393 تا سال 1403 بود که طی آن 25 پژوهش به عنوان نمونه وارد فرایند فراتحلیل شدند. به منظور بررسی وجود سوگیری انتشار در مطالعات اولیه، از نمودار فانل پلات و آزمون های اصلاح و برازش دووال توئیدی بهره گرفته شد. برای محاسبه اندازه اثر از شاخص های Hedges' g و مدل های اثرات ثابت و تصادفی استفاده شد. همچنین، برای ارزیابی همگنی مطالعات، از آزمون های  و Q استفاده شد. تحلیل داده ها با کمک نرم افزار CMA-3 انجام شد. نمودار فانل پلات حاکی از وجود سوگیری جزئی در انتشار مطالعات است؛ به طوری که اگر ده مطالعه دیگر به نمونه اضافه شوند، توزیع مطالعات در فراتحلیل به حالت متقارن درمی آید و سوگیری انتشار برطرف خواهد شد. نتایج آزمون های  و Q نشان دهنده ناهمگونی میان مطالعات است. بر اساس شاخص Hedges' g، اندازه اثر و آماره Z برای 26 مداخله در سطح معناداری ۰٫۰۵ محاسبه و تأیید شد. علاوه بر این، اندازه اثر کلی در مدل اثرات ثابت ۱٫۳۶۱ و در مدل اثرات تصادفی ۱٫۵۰۲ به دست آمد که هر دو در سطح ۰٫۰۵ معنا دار بودند. ترکیب نتایج مطالعات انجام شده بیانگر تنوع مداخلاتی است که بر اشتیاق تحصیلی اثری معنا دار دارند.  

هدف اصلی این مقاله،  نقد دانشگاه اسلامی و طرح ایده ای جایگزین با عنوان «دانشگاه معنوی» است. برای دستیابی به این هدف، ابتدا به مرور تحلیلی نقدهای مربوط به دانشگاه اسلامی پرداخته شد و ضرورت طرح ایده ای نو بیان شد. سپس، با تحلیل مفهوم معنویت، معنای مدنظر پژوهش با عنوان «معنویت رابطه ای» معرفی شد. طبق این معنا، معنویت بر روابط انسان با جهان هستی در سه ساحت قدسی، طبیعی و انسانی تأکید دارد. ایده دانشگاه معنوی مبتنی بر همین مفهوم است. در نهایت، با استفاده از روش «جستار نظرورزانه» و با نظر به روابط سه گانه دانشگاه با جهان هستی، ماهیت معنوی دانشگاه ترسیم شد و سه مؤلفه اصلی آن یعنی، «بازنمایی جهان به مثابه یک کل معنادار»، «مواجهه محترمانه با طبیعت»، و «مسئولیت پذیری اجتماعی دانشگاه» تشریح شدند. نتایج حاکی از آن است که برخلاف دانشگاه های دینی که بر فرهنگ دینی خاصی پافشاری کرده و با انحصارگرایی فکری و تعصب ورزی عملی موجب بروز اختلافات متعدد در جوامع می شوند، دانشگاه معنوی با نگاهی وحدت گرا می تواند زمینه های گسترش روابط علمی و اخلاقی جهت ترویج معرفت آموزی و صلح ورزی در بین جوامع را فراهم سازد.

روش پژوهش از نوع توصیفی _ همبستگی است که در آن برای تحلیل داده ها از روش الگویابی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 2014 نفر از دانشجویان دانشکده ادبیات دانشگاه لرستان در سال تحصیلی 1403/1402 بود که از این تعداد، 890 نفر پسر و 1924 نفر دختر بودند. جامعه آماری بر اساس جدول کرجسی و مورگان، نمونه ای به حجم 357 نفر (135 پسر و 222 دختر) به طور تصادفی طبقه ای از میان دانشجویان انتخاب شد. نتایج این مطالعه نشان داد که مهارت حل مسأله به طور مستقیم با سازگاری تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری دارد. علاوه بر این، ادراک مثبت از محیط کلاس به عنوان یک عامل میانجی، تأثیر مهارت حل مسأله بر سازگاری تحصیلی را تقویت می کند. تحلیل های آماری نشان داد که الگو پیشنهادی قادر است تغییرات قابل توجهی را در سازگاری تحصیلی پیش بینی کند، که این تأثیرات به ویژه در دانشجویان با ادراک مثبت از محیط کلاس، پررنگ تر است. این یافته ها اهمیت توجه به عوامل محیطی و روان شناختی در بهبود سازگاری تحصیلی را برجسته می کند و می تواند راهکارهایی برای بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان ارائه دهد. بنابراین نیازمند توجه هرچه بیشتر مسئولان دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی به اهمیت این مباحث در بهبودسازگاری تحصیلی دانشجویان است.

عصر ما، عصر انتقال از جهان واقعی به دوران زندگی در فضایی دوجهانی است. گرچه هنوز نهادها و سازمان های مجازی شکل نگرفته اند، اما ظهور جهانی نو به نام جهان مجازی را در دور و بر خود احساس می کنیم. جهان مجازی هویت معلم و فراگیر را به شدت تغییر می دهد و وظایف و نقش های جدیدی برای آنها پدید می آورد. تحقیق حاضر به دنبال مطالعه آسیب شناسی فرآیند یاددهی – یاددگیری مبتنی بر فاوا در دوران کرونا و پساکرونا در بین دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان رشت می باشد. مقارن شدن اجرای این تحقیق با دوران پسا کرونا فرصتهای جدیدتری را برای مطالعه فراهم کرد. در این تحقیق از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که سوالات پرسش نامه بر اساس مصاحبه با خبرگان و تغییرات پرسش نامه های تحقیقات مشابه، بومی سازی و تغییرات لازم در آن لحاظ گردید. پرسشنامه ها توسط 400 نفر از دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان رشت تکمیل و با استفاده از نرم افزارهای SPSS 21.0 و LISREL 10.0 با روش تحلیل عاملی تاییدی مرتبه اول مورد بررسی و تحلیل شد. یافته های تحقیق نشان داد که در رتبه بندی عوامل تاثیر گذار بر فرآیند یاددهی – یاددگیری مبتنی بر فاوا در دوران کرونا عوامل تکنولوژیکی، فردی، رضایتمندی، پداگوژیک و مدیریتی در رتبه اول تا پنجم قرار گرفتند. در پایان نیز راهکارهای عملی برای دوران پسا کرونا ارائه گردید.

هدف: در پژوهش حاضر، به بررسی اثربخشی روش های آموزشی مبتنی بر تعامل و فعالیت های عملی در تدریس رشته حقوق پرداخته شده است. باتوجه به چالش های موجود در فرایند یادگیری حقوق، هدف اصلی این تحقیق شناسایی نقاط قوت و ضعف شیوه های تدریس اساتید و تأثیر آن ها بر یادگیری دانشجویان دانشگاه کردستان بوده است. روش: این تحقیق از رویکرد کیفی و بر مبنای روش گراندد تئوری بهره برداری کرده است. جامعه ی نمونه ی پژوهش شامل تمامی دانشجویان رشتهء حقوق دانشگاه کردستان در نیم سال دوم سال تحصیلی 1403-1402 بوده که ۲۰ نفر از دانشجویان در مقاطع، کارشناسی ارشد و کارشناسی به صورت هدفمند انتخاب و در مصاحبه های نیمه ساختاریافته شرکت کردند. داده ها از طریق فرآیند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده اند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که روش های تدریس تعاملی و مبتنی بر فعالیت های عملی به طور قابل توجهی به ارتقاء درک مفاهیم حقوقی و انگیزه دانشجویان کمک می کند. همچنین چالش ها و محدودیت هایی نظیر استفاده از تکنیک های ماده محور، بی نظمی در کلاس و موانع قانونی در تدریس شناسایی شده اند. این یافته ها به تدوین یک مدل آموزشی مبتنی بر نتایج تحقیق و الگوهای مؤثر تدریس کمک کرده اند.

این پژوهش با هدف شناسایی الزامات عناصر برنامه درسی کارورزی رشته آموزش علوم تجربی در دانشگاه فرهنگیان بر اساس الگوی چهار مولفه ای تایلر با استفاده از روش داده بنیادانجام شد. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 15 نفر از اساتید راهنمای کارورزی در رشته های مختلف علوم تجربی شامل فیزیک، شیمی و زیست شناسی به روش نمونه گیری هدفمند در سال تحصیلی 1404-1403 جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای MAXQDA 2020و SPSS21 انجام گرفت. از نظر شرکت کنندگان الزامات اهداف برنامه درسی به ترتیب اولویت «پرورش مهارت های توسعه ای» و «توانایی برنامه ریزی درسی و طراحی آموزشی» بود. یافته ها در بخش الزامات محتوا به ترتیب اولویت شامل «مهارت های آزمایشگاهی و تحقیقاتی» و «آموزش مهارت های ارتباطی» بود. در بخش الزامات روش های اجرا «انتخاب مجریان کارورزی مجرب» بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داد. نتایج بخش الزامات ارزشیابی نشان داد «تعریف معیارهای ارزیابی»، «روش های متنوع سنجش» و «ارزیابی مستمر» اهمیت بالایی داشتند.

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر مدل ریسک پذیری بر قلدری در مدرسه و آداب گریزی تحصیلی دانش-آموزان نوجوان دارای رفتارهای پرخطر انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه پژوهش حاضر شامل همه دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر کرج در سال تحصیلی 1400-1399 بود. از این جامعه آماری یک دبیرستان از میان دبیرستان های دخترانه ناحیه ۴ کرج برای اجرای پژوهش به روش نمونه-گیری در دسترس انتخاب شد. به منظور اجرای پژوهش، در مرحله اول برای شناسایی دانش آموزان دارای رفتارهای پرخطر، پرسشنامه رفتارهای پرخطر زاده محمدی و همکاران (1390) اجرا شد و دانش آموزان دارای نمرات بالاتر از میانگین این پرسشنامه به عنوان دانش آموزان پرخطر شناسایی شد و در دو گروه آزمایش و گواه به طور تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 9 جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش مبتنی بر مدل ریسک پذیری قرار گرفت و برای والدین آن ها 5 جلسه آموزش شیوه های فرزندپروری اجرا شد. ابزار اندازه گیری پژوهش حاضر، پرسشنامه تجدیدنظر شده قلدری/ قربانی الوئوس (1996) و پرسشنامه آداب گریزی تحصیلی کلارک و همکاران (۲۰۱۵) بود که توسط شرکت کنندگان در مرحله پیش-آزمون- پس آزمون تکمیل شد. داده ها با استفاده روش های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تک متغیره و چندمتغیره و با استفاده از نرم افزار 24spss تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاکی از کاهش رفتارهای قلدری در مدرسه و آداب گریزی تحصیلی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه بودبرنامه آموزش مبتنی بر مدل ریسک پذیری به عنوان بخشی از برنامه های رفع مشکلات رفتاری دانش آموزان در عرصه تعلیم و تربیت استفاده کرد.

زمینه و هدف : با توجه به پیچیدگی های روزافزون نظام سلامت، آموزش پرستاری نیازمند رویکردهای نوین یادگیری است. اجتماعات یادگیری حرفه ای می توانند با تقویت تعاملات علمی و اجتماعی، شکاف میان دانش نظری و عمل بالینی را کاهش دهند. این پژوهش با هدف واکاوی الزامات و بسترهای ایجاد اجتماعات یادگیری حرفه ای برای دانشجویان پرستاری در دانشگاه، از دیدگاه متخصصان و ذی نفعان انجام شد. روش : پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل 29نفر (10عضو هیئت علمی، 12 دانشجوی پرستاری و 7 مدیر دانشگاهی) بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. اعتبار یافته ها با استفاده از ملاک های لینکلن و گوبا شامل اعتبار، انتقال پذیری، قابلیت اتکا و تأییدپذیری تضمین شد. یافته ها : پنج مضمون فراگیر شناسایی گردید: ۱) راهبری و حمایت سازمانی شامل تعهد رهبری، سیاست گذاری و ساختار تسهیل گر؛ ۲) طراحی پداگوژیک و یکپارچه سازی برنامه درسی شامل تلفیق دروس، تکالیف مشارکتی و تأمل؛ ۳) توسعه شایستگی های اعضا شامل توانمندسازی اساتید و ارتقای مهارت های کار گروهی؛ ۴) فرهنگ سازی و ارتباطات تعاملی شامل اعتماد، هنجارهای همکاری و شفافیت ارتباطی؛ و ۵) زیرساخت ها و منابع پشتیبان شامل فضای فیزیکی، پشتیبانی فناورانه و منابع علمی. نتیجه گیری : استقرار اجتماعات یادگیری حرفه ای در پرستاری نیازمند توجه هم زمان به ابعاد ساختاری، آموزشی و فرهنگی است. یافته های این مطالعه می تواند به عنوان چارچوبی عملی برای مدیران و سیاست گذاران آموزش پرستاری به کار رود تا از طریق برنامه ریزی هدفمند، زمینه ارتقای کیفیت آموزش و توسعه حرفه ای دانشجویان فراهم گردد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین پدیدارشناختی چالش های دوران بلوغ دانش آموزان اوتیسم با کم توانی ذهنی انجام شد. روش: این مطالعه کیفی با روش پدیدارشناسی و تحلیل هفت مرحله ای کلایزی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با نه مادر دانش آموزان اوتیسم با کم توانی ذهنی گردآوری شد. یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که چالش های دوران بلوغ این دانش آموزان در سه دسته مشترک شامل چالش های جسمانی (تغییرات هورمونی، حساسیت های حسی، مشکلات خواب و گوارشی، تشنج های دوره ای، تغییر اشتها و مشکلات حرکتی)، هیجانی (اضطراب شدید، پرخاشگری، نوسانات خلقی، انزوای اجتماعی، دشواری در تنظیم هیجان، افسردگی و حملات پانیک) و اجتماعی (طردشدگی همسالان، سوء تفاهم های ارتباطی، دشواری در درک قوانین و نشانه های غیرکلامی، محدودیت در فعالیت های گروهی و درک حریم شخصی) قرار می گیرند. افزون بر این، دو دسته چالش ویژه دختران و پسران مشاهده شد: چالش های دختران شامل حساسیت نسبت به تغییرات قاعدگی، اضطراب در مدیریت بهداشت آن، دشواری در درک ارتباط قاعدگی با بدن، حساسیت لمسی و آسیب پذیری در برابر سوء استفاده جنسی؛ و چالش های پسران شامل خودارضایی در مکان های نامناسب، پرخاشگری ناشی از افزایش تستوسترون، حساسیت نسبت به رشد جسمی، مشکلات مدیریت احتلام و بروز رفتارهای تهدیدآمیز بدون درک پیامدهای اجتماعی بود. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد دوران بلوغ برای دانش آموزان اوتیسم با کم توانی ذهنی با چالش های متنوع جسمانی، هیجانی و اجتماعی همراه است و مستلزم درک عمیق تر و حمایت هدفمند برای ارتقای کیفیت زندگی نوجوانان و خانواده های آنان می باشد.

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر به کارگیری وسایل کمک آموزشی و تکنولوژی های فناوری اطلاعات و ارتباطات بر انگیزه دانش آموزان پایه هشتم شهر چابهار بوده است. از یک طرح نیمه آزمایشی با گروه کنترل و پیش آزمون و پس آزمون استفاده گردید. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دختر پایه هشتم شهر چابهارمی باشند. گروه نمونه، ش ام ل 60 دانش آموز پایه هشتم که در 2 کلاس جداگانه حضور داشته و به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. در این پژوهش ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد انگیزه  تحصیلی هارتر (1981) بود. داده های بدست آمده با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد تکنولوژی های فناوری اطلاعات و ارتباطات بر افزایش انگیزه ریاضی دانش آموزان تأثیر دارد.

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر گروه درمانی شناختی بر سازگاری اجتماعی ، خودکارآمدی و فراشناختی دانشجویان دانشگاه تهران شمال در سال تحصیلی 1400-1401 انجام شده است. روش شناسی: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی- مقطعی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه تهران شمال بودند که 15نفر بر اساس جدول مورگان به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و مورد بررسی قرار گرفتند. داده های پژوهش با استفاده از روش ها و شاخص های آماری شامل: فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار، ضریب همبستگی و رگرسیون چند متغیره مورد بررسی قرار گرفتند ،ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه هایی خودکارآمدی و سازگاری اجتماعی استفاده شده است.یافته ها:بین گروه درمانی شناختی بر سازگاری اجتماعی، خودکارآمدی و فراشناختی دانشجویان شهر تهران در سال تحصیلی 1400-1401 به طور معنی داری رابطه وجود دارد.