واکاوی وضعیت جاری برنامه های درسی اجرا شده رشته آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان: رویکرد نظریه زمینه ای(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
پیشنه و هدف : رشته آموزش علوم اجتماعی در دانشگاه فرهنگیان با هدف تربیت معلمان آگاه به مسائل اجتماعی و توانمند در انتقال این مفاهیم طراحی شده است، در همین راستا، سنجش کیفیت برنامه درسی اجرا شده این رشته، گامی اساسی در بهبود آموزش و ارتقای توان حرفه ای دانشجومعلمان است، لذا هدف از انجام پژوهش حاضر، واکاوی وضعیت جاری برنامه درسی اجرا شده رشته آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان بود. روش : به این منظور از روش داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. مشارکت کنندگان در پژوهش، اعضای هیأت علمی، مدیران گروه آموزش علوم اجتماعی و دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بودند. داده های پژوهش با استفاده از مصاحبه های فردی نیمه ساختاریافته عمیق جمع آوری گردید، نمونه آماری شامل 15 نفر از اعضا هیات علمی، 4 نفر از مدیران گروه آموزشی علوم اجتماعی و 8 نفر از دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از رویکرد کدگذاری سه مرحله ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل شده اند. یافته ها : یافته های پژوهش بیانگر این است که تدریس علوم اجتماعی به مثابه ارکستری با نواهای پراکنده، به مثابه پدیده محوری عمل می کند و زمینه های ساختاری- مدیریتی، زمینه های آموزشی- تخصصی، زمینه های فرهنگی- نگرشی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل ضعف در سیاست گذاری و برنامه ریزی آموزشی، کاستی در توانمندسازی اساتید و کادر آموزشی، ضعف سیستم ارزشیابی و نظارت مؤثر بود. عوامل مداخله گر محدود کننده نیز در دو محور موانع فردی و موانع اجرایی سازمان دهی شدند و راهبردهای مدنظر، طراحی نقشه تدریس، اجرای تدریس و نظارت بر آن، تعاملات فراکلاسی احصا شدند. نتیجه گیری : درنهایت پیامد وضعیت جاری برنامه درسی اجرا شده رشته آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان ، کاهش کارایی و اثربخشی برنامه های درسی اجرا شده عنوان گردید