واکاوی فقهی استناد فوت به ضابط قضایی با استفاده از روایات دعوت شبانه(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
فقه و اجتهاد سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲۴
107 - 124
حوزههای تخصصی:
این پژوهش به بررسی استناد فوت به ضابط قضایی با استفاده از روایات دعوت شبانه از منظر فقه امامیه پرداخته است. اهمیت این موضوع در تعیین حدود مسئولیت ضابطان قضایی در برابر آسیب های احتمالی به متهمان، به ویژه در موارد منجر به فوت است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای، در سه مرحله به بررسی اعتبار سندی روایات، گستره دلالت آن ها و شمولشان نسبت به ضابط قضایی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان داد که حداقل یکی از دو روایت مطرح شده در این باب معتبر است. بررسی گستره دلالت این روایات مشخص کرد که شبانه بودن دعوت برای اثبات ضمان دعوت کننده لازم است. همچنین، ماده ۵۱۳ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ با افزودن قید «به طور مشکوکی» از دقت لازم برخوردار نیست و ماده ۳۳۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ با مفاد روایات سازگاری بیشتری دارد. در نهایت، بررسی شمول روایات نسبت به ضابط قضایی نشان داد که موانع احتمالی همچون تکلیف قانونی ضابط یا لزوم حضور مجرم نزد مقام قضایی، مانع شمول روایت نمی شود. بااین حال، در فرضی که ضابط مطابق وظایف قانونی خود عمل کند، مسئولیت پرداخت دیه ممکن است از او ساقط شود، اما استناد فوت به وی همچنان باقی خواهد بود.