ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۷۸۱ تا ۸۰۰ مورد از کل ۵۶۲٬۱۲۶ مورد.
۷۸۱.

سیره نقد عملی فروزانفر در شعر کهن فارسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۷۶
بدیع الزمان فروزانفر یکی از محققان پیشگام و دقیق النظر در عرصه تحقیقات ادبی است که در زمینه های گوناگون تحقیق وارد شده است. فروزانفر در جای جای آثار تحقیقی خود درباره شعر و شاعران کهن فارسی نقد و نظرهایی را ایراد کرده است که از لحاظ نقد عملی ارزش و اعتباری درخور دارند. با توجه به این پیشینه و اینکه روش های فروزانفر در نقد و تحقیق بر محققان پس از خود تأثیرگذار بوده است، آگاهی از نگاه فروزانفر درباره شعر فارسی و چگونگی روش نقادی او در این زمینه، لازم و ضروری است. این نقد و نظرها به صورت پراکنده در آثار فروزانفر به چشم می خورد؛ این پراکندگی مانع از شناخت منسجم و طبقه بندی شده دیدگاه نقادانه او شده است. در این مقاله تلاش شده است بر بنیان نقد و نظرهای عملی فروزانفر که از خلال آثار تحقیقی او به دست آمده، نقدهای عملی فروزانفر درباره شعر فارسی به صورت دقیق دسته بندی و سپس در مدخل های دقیق تر، تنظیم و تحلیل شوند و در پایان، معیارها و رویکردهایی را که این محقق در مسیر نقد آثار شعری کهن فارسی مدّ نظر داشته، نشان داده شود. نقد و نظرهای فروزانفر در شاخه های گوناگون نقد ادبی از جمله نقد تأثیر، نقد زندگی نامه ای، نقد تذکره ای و تاریخ ادبیاتی، نقد درون مایه ای، نقد تفسیر و ... است که از این میان به نقد تفسیر و درون مایه ای و نقد تأثیر و تأثر و نقد بلاغی شعر بیش از دیگر نحله های نقد گرایش داشته است. روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی و کتابخانه ای است.
۷۸۲.

تنوع معنایی حروف اضافه، ویژگی سبکی کتاب بیان الادیان

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۵۴
در مطالعات سبک شناسی، تمامی عناصر موجود در متن حائز اهمیّت اند. در بررسی ساختار نحوی زبان، «حروف» اهمیّتی کمتر از افعال، واژه ها، صفات، قیود، و ضمایر ندارند؛ به ویژه اینکه خود از زوایای گوناگونی چون مفرد، مضاعف، ساده و بسیط بودن، نیز جابه جایی، حذف، قابلیت های ایجازی و تنوع معانی درخورِ تحلیل اند. بررسی معانی حروف می تواند با هدف شناخت بهتر ساختارهای نحوی در پیکره زبان و به عنوان عاملی متمایزکننده در تشخیص سبک نوشتار صورت بگیرد، چراکه حروف در ساختمان دستوری زبان از اهمیّتی ویژه برخوردارند و برخورد مؤلف با آن ها، همواره بخشی مهم از ویژگی های سبکی را تشکیل می دهد. از همین منظر لازم است برای شناخت سبک شخصی نویسندگان و نیز شناخت سبک های دوره ای، توجهی ویژه به کارکردهای معناییِ حروف داشته باشیم، برای پاسخ دادن به این پرسش ها که «آیا معناپذیری حروف، نقشی در ایجاد سبک نوشتار دارد؟» و «آیا وجود چندمعنایی در کاربرد حروف در متون قدیمی، تأکید پژوهشگران بر سادگی سبک دوره های آغازین را زیر سؤال نمی برد؟»، با این پیش فرض که «معانی حروف» علی رغم اینکه تاکنون در مطالعات سبک شناسی، چندان مورد توجه قرار نگرفته اند، در ایجاد سبک نوشتار، بسیار مهم و تعیین کننده اند و بررسی متون قدیمی می تواند نشان دهنده پیچیدگی معنایی آن ها، برخلاف سادگی ادعاشده در مطالعات سبک شناسی دوره های آغازین نثر فارسی باشد. به همین منظور به بررسی کتاب بیان الادیان، به عنوان یکی از قدیمی ترین کتاب های نثر فارسی پرداخته ایم، تا تنوع معنایی حروف را در دوره ای که زبان فارسی دوران سادگی، بی پیرایگی و کاربرد واحدهای زبانی اغلب تک معنا را سپری می کرد و هنوز وارد دوره تکلف و چندمعنایی نشده بود، نشان دهیم.
۷۸۳.

تحلیل سطوح گفتمانی و دستوری وجهیت در زبان فارسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۵۶
رویکردهای مختلف در رابطه با وجهیت، هرکدام به بخش خاصی از وجهیت پرداخته اند و توافق کلی از ابعاد وجهیت بین آن ها نیست. هدف پژوهش پیش رو معرفی تمام ابعاد وجهیت و ارائه تصویری جامع از آن به روش کتابخانه ای می باشد. درحالی که مقوله وجهیت کاملاً زبان ویژه است و در بین زبان ها به شیوه های مختلف و متنوعی منعکس می شود، نمی توان معیارهایی ارائه داد که مقوله وجهیت را در تمامی زبان ها به صورت یکسان بازنمایی کند. نگارندگان در پایان به این نتیحه می رسند که جهت بررسی وجهیت به یک شاکله کلی نیاز داریم که دارای سه بخش باشد: بررسی وجهیت بافتی (گفتمانی)؛ وجهیتی که نه واژگانی شده و نه دستوری؛ وجهیت زیرجمله ای؛ وجهیتی که فقط در عناصر جمله از قبیل صفت واژگانی شده باشد. وجهیت جمله ای؛ وجهیتی که در فعل دستوری شده باشد. از طرف دیگر وجهیت، یک عنصر زبانی است که می توان از منظر واج شناسی، نحوی، ساخت واژی، معنایی و کاربردشناسی به آن پرداخت و هرکدام از این دیدگاه ها تنوعات گوناگونی برای وجهیت ارائه خواهد داد.
۷۸۴.

نسبت قانون طبیعی و شریعت الهی در اندیشه گروسیوس و متکلمان امامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۵۸
هوگو گروسیوس، که از وی به عنوان پدر حقوق بین الملل یاد می شود، در «حقوق جنگ و صلح» تفسیر ویژه ای از قوانین طبیعی ارائه می کند که بر اساس آن، این قوانین دارای ثبات و ضرورت عقلی اند و حتی اراده الهی نیز آن ها را دگرگون نمی سازد. این برداشت، در تقابل با تلقی توماس آکویناس از قانون طبیعی قرار می گیرد و از همین رو، برخی آن را گامی در جهت سکولاریزه کردن قانون طبیعی دانسته اند. پرسش اصلی پژوهش حاضر آن است که آیا تفسیر گروسیوس ناگزیر به فهمی سکولار از قوانین طبیعی می انجامد، یا می توان قرائتی ارائه کرد که ضمن پذیرش عقلانی و لایتغیر بودن این قوانین، هم چنان نسبت آن ها با اراده الهی و نظام شریعت محفوظ بماند. یافته های تحقیق نشان می دهد که دیدگاه گروسیوس، از جهاتی، به سان نگرش متکلمان امامیه در باب حسن و قبح و بایدها و نبایدها است. متکلمان امامی در عین باور به حسن و قبح ذاتی و عقلی برخی افعال، آن ها را مورد دستور الهی می دانند و از نگاه آن ها میان احکام شریعت و مدرکات صحیح عقل، رابطه طولی برقرار است. نوشتار پیش رو با رویکرد تحلیلی و با بهره گیری از آراء متکلمان امامی، نتیجه می گیرد که تفسیر سکولار از دیدگاه گروسیوس تفسیر دقیقی نیست و امکان قرائتی عقلی و در عین حال الهی از قانون طبیعی از منظر او وجود دارد.
۷۸۵.

رهیافت الگوی «تخییر و تلفیق» در منظومه تقنین شریعت برای نظام حقوقی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۶۰
تبدیل شریعت به قانون از دیرباز در جوامع اکثریت مسلمان نشین، محل بحث اندیشمندان و سیاستمداران بوده و در عصر حاضر نیز نظریه پردازی در این زمینه ادامه دارد. به منظور انجام صحیح و کامل این امر، الگوهایی تا کنون طراحی و اجرایی شده اند که بر اساس مبانی مختلفی قابل دسته بندی هستند. یکی از الگوهایی که برای تقنین احکام شرعی به کار گرفته شده، الگوی «تخییر و تلفیق» است. «تخییر» به معنای اختیار در انتخاب حکم یک مسأله از میان فتاوی موجود در دایره مذاهب اسلامی و «تلفیق» به معنای آمیختن فتاوی مختلف در یک حکم واحد است، که این دو عنوان را می توان به مثابه یک الگو شناسایی کرد. مقاله حاضر که با روش توصیفی تحلیلی سامان یافته، در پی بازشناسی این مدل از تقنین شریعت است که در برخی مذاهب و کشورها سابقه دارد و در ادامه، آن را با مبانی فقهی و حقوقی نظام جمهوری اسلامی ایران تطبیق خواهد داد تا بدین پرسش پاسخ دهد که مفهوم و مصادیق الگوی تخییر و تلفیق چیست و چگونه می توان از الگوی مذکور در نظام قانون گذاری ایران بهره جست؟ در پایان نیز بدین نتیجه رهنمون می شود که در مواضع توسل به فتوای جایگزین، استفاده ضابطه مند از این روش نسبت به کنار گذاشتن کامل احکام شرعی ارجحیت دارد؛ اما با عنایت به الهام نظام حقوقی ما از فقه امامیه، فتوایی که توسط مقنن اختیار می شود، باید از میان فتاوی فقیهان امامیه انتخاب گردد تا واجد حجیت شرعی باشد. بنابراین، کاربست این الگو در نظام های حقوقی مختلف با عنایت به مذهب پشتیبان هر نظام، متفاوت خواهد بود.
۷۸۶.

«شرط ضمنی عرفی» به مثابه مبنای واحد خیارات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۷۲
اصل در عقود بر لزوم است و طرفین عقد باید به مفاد آن پای بند باشند؛ انحلال عقد دلیل می خواهد؛ گاه طرفین بر انحلال عقد توافق دارند که در اقاله متصور است؛ در غیر این صورت، فسخ عقد نیازمند دلیلی از سوی شارع است، این ادله تحت عنوان «خیارات» در فقه و حقوق مورد بحث قرارگرفته اند. خیار ممکن است ریشه قراردادی داشته باشد، که در خیار شرط تحقق می یابد، و ممکن است دلیل صریح از شرع داشته باشد، که در خیار مجلس و خیار حیوان مفروض است؛ ولی در اغلب عناوین دیگر خیار مثل خیار تأخیر، رؤیت، عیب، غبن، تبعض صفقه، تعذر تسلیم و غیره، دلیل و مبنای آن از کتاب، سنت، اجماع و بنای عقلاء، همواره مورد بحث و اختلاف نظر فقیهان بوده است. نوشتار حاضر در صدد پاسخ بدین سوال است که آیا سایر انواع خیارات، می تواند همانند خیار شرط ریشه در قرارداد داشته باشد؟ به این معنا که به صورت شرط در ضمن عقد وارد شود؟ پژوهش پیش رو با روش استقراء در اقوال فقیهان به این نتیجه رسیده است که می توان مبنای همه خیارات را قراردادی و شرط ضمنی در نظر گرفت؛ با این تفاوت که در ضمن عقد به خیار شرط تصریح می شود ولی در سایر موارد به صورت شرط ضمنی عرفی چنین توافقی وجود دارد.
۷۸۷.

مشروعیت سنجی بقای وکالت پس از فوت موکل در فقه امامیه و حقوق ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۵۹
بقا یا انفساخ عقد وکالت پس از فوت موکل، از مباحث اختلافی و محل تأمل در فقه امامیه است. دیدگاه مشهور آن است که وکالت، به عنوان عقدی جایز، با فوت هر یک از طرفین، به ویژه موکل منفسخ می شود. در برابر این دیدگاه، گروهی از فقهای متأخر با تردید در اطلاق قاعده انفساخ، امکان بقای وکالت پس از فوت را در مواردی قابل دفاع دانسته اند. این پژوهش با تکیه بر کتاب، سنت و تحلیل عقلی در قالب قیاس منطقی، اثبات می کند که فوت موکل خودبه خود موجب بطلان قهری وکالت نیست. در ادامه، استدلال های مشهور فقیهان، مانند اجماع، زوال اذن و انتقال مالکیت به ورثه، نقد شده و نارسایی آن ها در اثبات انفساخ مورد کاوش قرار گرفته است. در مقابل، با تحلیل ساختار عقود اذنی و مصادیق قانونی، نظیر ماده ۷۷۷ قانون مدنی ایران، نشان داده می شود که در موارد خاصی - مانند وکالت های انتقالی یا مبتنی بر التزام مستمر - ادامه وکالت حتی پس از فوت موکل، از منظر فقه امامیه و حقوق ایران قابل توجیه است. جستار حاضر در نهایت به این نتیجه می رسد که انفساخ وکالت با فوت موکل، نه تنها یک حکم قطعی و اجماعی نیست، بلکه در موارد معین می توان از بقای آن با پشتوانه معتبر دفاع کرد، و آن را مبنایی برای بازنگری در قانون گذاری آتی ایران دانست.
۷۸۸.

اهانت به اقوام و اقلیت های دینی و مذهبی در حقوق کیفری ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۹۹
ماده 499 مکرر قانون مجازات اسلامی (الحاقی 1399)، نقطه عطفی در حقوق کیفری ایران محسوب می شود که برای نخستین بار، به صورت مستقل به جرم انگاری هتک حرمت اقوام، مذاهب و ادیان پرداخته است. این ماده با تصریح بر مجرمانه بودن توهین به قومیت های ایرانی، ادیان الهی و مذاهب اسلامی به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی، این رفتارها را در زمره جرایم علیه امنیت ملی قرار داده که حاکی از اراده جدی قانون گذار در حمایت از وحدت ملی و مقابله سخت با رفتارهای مغایر با آن است. تحلیل ساختار حقوقی این ماده نشان می دهد که قانون گذار با طراحی نظامی مستقل و منحصر به فرد، ارکان و عناصر تشکیل دهنده این جرم را به گونه ای ترسیم کرده که از جرم توهین ساده مندرج در مواد عمومی قانون مجازات اسلامی، و نیز از جرایم نفرت مدار (Hate Crimes) در نظام های حقوقی غربی، تفاوت های ماهوی قابل توجهی دارد. این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی و با مراجعه به منابع معتبر حقوق کیفری و نیز مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان سامان یافته، به بررسی تفصیلی ابعاد جرم انگاری موضوع ماده صدرالذکر پرداخته و مؤلفه های اصلی این جرم را به تفصیل واکاوی کرده، و به تحلیل چالش های تفسیری ناشی از ابهامات موجود در متن ماده و رویه قضایی پرداخته است. پیش بینی هم زمان دو عنوان مجرمانه مقید به نتیجه و غیر مقید به نتیجه در این ماده، ضرورت وجود قصد خاصِ ایجاد خشونت یا تنش در جامعه در مرتکبان این جرم، و در عین حال، عدم موضوعیت انگیزه مرتکب برای تحقق این جرم (بر خلاف جرایم نفرت مدار)، از جمله مهم ترین نتایج تحلیلی به دست آمده در این پژوهش است. یافته های این تحقیق می تواند در فهم ابعاد مختلف این جرم و تفسیر صحیح از مفاد آن مبتنی بر مراد قانون گذار و بالمآل، بهره برداری دقیق تر از آن در رویه قضایی مفید واقع شود.
۷۸۹.

کاوشی در امکان حمایت از محصولات فکری هوش مصنوعی تحت نظام اسرار تجاری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۶۳
پیشرفت حیرت انگیز هوش مصنوعی در سالیان اخیر، نظام سنتی حقوق مالکیت فکری را به چالش کشیده است. با توجه به اینکه قواعد نظام کپی رایت و حق اختراع، به دلیل انسان محور نبودن محصولات تولید شده توسط هوش مصنوعی، آن را مورد حمایت قرار نمی دهد، این پژوهش امکان استفاده از نظام اسرار تجاری را برای این محصولات و اشخاصی که می توانند مالکیت این آثار و اختراعات را دارا باشند مورد بررسی قرار داده است. مقاله حاضر در ضمن روش توصیفی تحلیلی و با تحلیل تطبیقی اصول نظام اسرار تجاری، ضمن نقد آراء حامیان این نظریه، به این نتیجه نائل شد که هر چند حمایت از محصولات فکری تولید شده توسط هوش مصنوعی از طریق نظام اسرار تجاری امکان پذیر است، اما این یک حمایت شکننده است و نمی تواند به صورت کامل تضمین کننده حقوق معنوی ناشی از این تولیدات باشد.
۷۹۰.

شهر هوشمند و توسعه پایدار شهری: رویکردی مدیریتی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۷ تعداد دانلود : ۷۶
امروزه توسعه شهرهای هوشمند عموماً از دریچه سخت افزاری و تکنومحوری نگریسته می شود. با این حال، تحقق پایداری شهری نیازمند گذر از این نگاه و همگرایی فناوری با ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تحت یک نظام مدیریت یکپارچه است. این مطالعه با هدف تبیین ابعاد مدیریتی شهرهای هوشمند در راستای تحقق توسعه پایدار شهری و ارائه چشم اندازی راهبردی جهت هم راستا سازی فناوری های هوشمند با اهداف کلان پایداری انجام شده است. پژوهش حاضر مفهومی-نظری با رویکرد کیفی است. جهت گردآوری و تحلیل داده ها از روش «فراترکیب» و مرور نظام مند متون و مقالات بر اساس الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو استفاده گردید. یافته های پژوهش در قالب یک ماتریس تقاطعی میان ابعاد شش گانه شهر هوشمند (اقتصاد، مردم، حکمروایی، تحرک، محیط زیست و زندگی) و ارکان سه گانه توسعه پایدار (عدالت اجتماعی، کارایی اقتصادی و تاب آوری زیست محیطی) تدوین شد. تحلیل این ماتریس نشان داد که رویکرد مدیریتی باید از تمرکز صرف بر ابزارهای فناورانه به سمت پیامدها و نتایج تغییر جهت دهد؛ به نحوی که فناوری به عنوان متغیری وابسته به اهداف مدیریتی عمل نماید. هوشمندسازی شهری تنها زمانی به توسعه پایدار منجر می شود که فناوری نه به عنوان یک هدف مستقل، بلکه به عنوان ابزاری توانمند کننده در خدمت پیامدهای پایداری باشد. پیاده سازی الگوی مدیریت شهری یکپارچه تضمین می کند که ابتکارات هوشمندسازی در نهایت به ارتقای کارایی، بسط عدالت اجتماعی و افزایش تاب آوری برای تمامی اقشار جامعه ختم شود.
۷۹۱.

تحلیل و تبیین مدل بومی استطاعت ناپذیری مسکن در کلان شهرهای ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۷۸
استطاعت ناپذیری مسکن در کلان شهرهای ایران تحت تأثیر نوسانات ساختاری اقتصاد و ناکارآمدی های نهادی، به بحرانی چندبعدی مبدل شده است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نظام مند موانع استطاعت پذیری و تبیین یک مدل بومی برای درک چرخه بازتولید فقر مسکن در بستر کلان شهری ایران است. این تحقیق با اتکا به رویکرد کیفی و راهبرد "فراترکیب" انجام شده است. در این راستا، ۵۱ مقاله علمی-پژوهشی منتخب در بازه زمانی 15 سال اخیر، با استفاده از روش «تحلیل مضمون» واکاوی شدند. جهت اعتبارسنجی و تعیین وزن ابعاد شناسایی شده، از تحلیل فراوانی سنجی استفاده گردید و در نهایت، روابط میان مضامین از طریق «نقشه نگاری مفهومی» و «سنتز تفسیری» تبیین شد. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۶ بعد کلان و ۲۹ مؤلفه اصلی گردید. یافته ها نشان می دهد که ابعاد «حکمرانی» (۸۴.۳٪) و «اقتصاد» (۸۲.۳٪) بیشترین سهم را در ادبیات پژوهشی به خود اختصاص داده اند. مدل فرآیندی مستخرج از پژوهش نشان می دهد که «دیالکتیک تورم و مالی شدن مسکن» به عنوان محرک اصلی، در بسترِ «تمرکزگرایی فضایی» و تحت تأثیر عوامل میانجی نظیر «ناکارآمدی نهادی و خلأهای قانونی»، به پیامدهای ناگواری همچون «طرد فضایی، افت کیفیت زیست و گسترش سکونتگاه های غیررسمی» منجر شده است. نتایج نشان می دهد که بحران استطاعت پذیری در ایران بیش از آنکه ناشی از کمبود عرضه کالبدی باشد، محصول شکست حکمرانی در تنظیم گری بازار زمین و مداخلات نامناسب اقتصاد کلان است. لذا برون رفت از این وضعیت مستلزم چرخش پارادایمی از سیاست های عرضه محور به سمت «حکمرانی هوشمند زمین»، اصلاح نظام مالیاتی و بازطراحی سیاست های تأمین مالی در انطباق با واقعیت های بومی ایران است.
۷۹۲.

انتظارات اخلاقی و چیستی آن از منظر گرگوری ملما

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۶۱
مقاله حاضر، مفهوم انتظار اخلاقی را از نگاه گرگوری مِلما تبیین کرده و به شرح، بسط و نقد آن پرداخته است. این فیلسوف وظیفه گرا کوشیده است با تعریف و تبیین این مفهوم، دایره باید و نبایدهای اخلاقی را گسترش دهد. در همین راستا، در بخش نخست مقاله، پس از تفکیک مقوله انتظار اخلاقی از انتظار پیش گویانه و انتظار هنجاری، انتظار درجه دو نیز معنا شده است. در ادامه، پس از ارائه سه دلیل برای اثبات نگرش واقع گرایانه ملما درباره سرشت انتظارات اخلاقی، به تحلیل مبانی لازم برای تمایز میان انتظارات اخلاقی کاذب و انتظارات روا و واقعی پرداخته شده است. تحلیل منشأ و سرچشمه انتظارات اخلاقی نشان می دهد که درواقع، انتظارات اخلاقی به دو نوع کلیِ انتظارات الزام آفرین و انتظارات انتظارآفرین تقسیم می شوند. بر اساس یافته های مقاله، دو نتیجه به دست می آید: نخست آن که نگرش ملما بیش از آن که با غیرواقع گرایی سازگار باشد، با واقع گرایی اخلاقی هم خوانی دارد؛ و دوم آن که باور به مفهوم انتظار اخلاقی می تواند به گسترش مرزهای اخلاق، بدون ایجاد الزامات تازه و شدید، بینجامد.
۷۹۳.

بررسی مجازات ها در دوره صفویه از منظر سفرنامه های آن دوره

تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۶۴
دوران زمامداری حکومت صفویه را می توان یکی از مهم ترین دوره های تاریخی در سرزمین ایران نام برد زیرا در این دوران شاهد روند تحولات سیاسی اجتماعی فرهنگی بسیار زیادی هستیم. از جمله مهمترین مؤلفه های مورد توجه در این دوران می توان به تغییر و تحولات حوزه قضایی و احکام و نظام کیفری و جرم و مجازات اشاره کرد که با انتخاب تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور، روند متفاوتی را در رویه قضایی کشور به وجود آوردند. در این مقاله به بررسی نظام کیفری و قضایی دوره صفویه و نحوه مجازات ها و انواع آنان، از دیدگاه سفرنامه نویسان خارجی که از اوایل دوره صفویه به ایران رفت و آمد داشته اند و به طور مستقیم و دقیق از زندگی روزمره و آداب و رسوم و قوانین کشور اطلاعات مفیدی ارائه داده اند، پرداخته می شود. نتایج بررسی ها حاکی از این است که در دوران صفویه گرچه سیستم قضایی و قضات مربوطه مسئول رسیدگی به امور حقوقی و جرم ها و اجرای مجازات ها بودند، اما اظهار نظر و رأی نهایی و صدور حکم توسط شخص شاه صورت می گرفت و هیچ شخصی حق سرپیچی و یا رد دستورات و آرای صادره از جانب وی را نداشت. با این وجود جدیت در اجرای قوانین و شدت در انجام مجازات ها به میزان قدرت و اعتبار شاه وابسته بود. به طور کلی شاهان صفوی در اجرای قوانین و مجازات خاطیان اعم از مجرمان اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و نظامی بسیار پایبند بوده و در این دوره شاهد اعمال مجازات های بسیار سخت و خوفناکی هستیم، که حتی برخی از آنان نیز از ابداعات این حکومت بوده است.
۷۹۴.

تحلیل مضمونی سیر تاریخی گفتمان های شیعی در باره حکومت با تأکید بر گفتمان جمهوری اسلامی

تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۳۵
پژوهش حاضر به سیر تاریخی گفتمان های سیاسی شیعه و اثرگذاری آن در جامعه اسلامی و با هدف کشف گفتمان غالب، تلاش می کند تا با کاربست روش تحلیل مضمون، به این سؤال پاسخ دهد که علمای شیعه در قبال حاکمان وقت چه گفتمان هایی را انتخاب نموده اند و چرا؟ برای یافتن پاسخ، ابتدا به مطالعه آثار مکتوب کنشگران سیاسی و علمای شیعه در این زمینه پرداخته شد و داده های مرتبط با گفتمان های شیعه در رابطه با حکومت از میان آنان استخراج و سپس با روش تحلیل مضمون و اجرای مراحل مختلف آن، داده ها تحلیل و مضامین نهفته در منابع منتخب کشف شد که پنج مضمون فراگیرِ تحریم مشارکت، تجویز مشارکت، سلطنت مأذونه، سلطنت مشروطه و جمهوری اسلامی یافت گردید. در بحث تحریم مشارکت، گاه تقیه، سکوت و کناره گیری و گاه مبارزه بی امان به چشم می خورد. ولی در بقیه مضامین، حمایت، همکاری و حتی برنامه ریزی برای تسلط بر اوضاع مشاهده می گشت.
۷۹۵.

The Question of State Legitimacy: A Theoretical Dialogue Between Sadr, Hegel, and Foucault(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۵۳
This research conducts a comparative study of the foundations of legitimacy and the nature of the state in the political thought of Ayatollah Seyyed Mohammad Baqir al-Sadr, focusing on his key works such as al-Islam Yaqud al-Hayah (Islam Guides Life). It contrasts his thought with the teleological political philosophy of Georg Wilhelm Friedrich Hegel—who views the state as the manifestation of "Absolute Spirit"—and the deconstructive genealogy of Michel Foucault, who understands the state as a mechanism of "Power/Knowledge." The main challenge addressed here is comparing Sadr's conception of appointive and divine legitimacy, which operates through "the Ummah's caliphate" and "the supervision of religious authority," with Hegel's rational and historical legitimacy. Additionally, the research examines Foucault's critical analysis of how religious and jurisprudential institutions such as the Zone of Silence are transformed into instruments of governmentality and biopolitics in the modern Islamic state. The findings reveal that Sadr's effort to reconcile popular acceptance with divine legitimacy i.e., the theory of "Atmosphere of Infallibility" faces fundamental challenges when confronted with Hegel's logic of rational despotism which claims itself to be the very truth and Foucault's instrumental logic which subordinates all knowledge to power.
۷۹۶.

Arab Nationalism and Contemporary Arab Political Thought: Comparative Perspectives from Nasserism and Gaddafism(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۴۶
nationalism as a school of thought was one of the most important and influential intellectual currents affecting the political and social sphere of Arab societies in the twentieth century. By influencing contemporary Arab political thought, this movement prompted a rethinking and reorganisation of the fundamental policies and orientations of certain Arab states, as well as the adoption of specific policies with defined objectives, the most important of which were Arab unity and liberation from colonialism. Nasser and Gaddafi, the leaders of Egypt and Libya, were among the most prominent leaders who embraced the ideology of Arab nationalism in the twentieth century and sought to operationalise it within the actual context of Arab society. In order to realise the goals of Arab nationalism, these two Arab leaders, while modifying their countries' domestic and foreign policies, provided the necessary grounds for its popular acceptance. Recognising the necessity and importance of examining the issue of Arab nationalism and the possibility of reviving this intellectual and political current in the future, the author has investigated its roots. In this regard, while elucidating the concept of Arab nationalism, the study examines its intellectual and political origins as well as the foundations and principles of this school of thought. Subsequently, adopting an analytical-comparative approach, the study examines and compares the experiences of the two Arab leaders who were standard-bearers of Arab nationalism in the twentieth century—namely Nasser and Gaddafi—and discusses the successes and failures of their nationalist policies.
۷۹۷.

مدل ایرانی سیاست گذاری روایت جنگ در سینمای ایران (ISNM)

تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۴۲
تحولات رسانه ای و گسترش رقابت های روایی، سینما را از رسانه ای صرفاً هنری به ابزاری راهبردی برای شکل دهی به حافظه فرهنگی، هویت ملی و افکار عمومی تبدیل کرده است. در این شرایط، بازنمایی جنگ صرفاً ثبت وقایع تاریخی نیست، بلکه فرایندی برای تولید معنا، انتقال تجربه زیسته و تثبیت حافظه جمعی است. با وجود تولید گسترده آثار جنگی در سینمای ایران، بخش قابل توجهی از این آثار همچنان بر الگوهای تاریخ محور، قهرمان محور و پیام محور استوار بوده و کمتر به بازآفرینی تجربه انسانی جنگ و ایجاد همدلی فرامرزی پرداخته اند. مسئله اصلی مقاله، تبیین تحول نظری و راهبردی موردنیاز برای ارتقای نقش سینمای ایران در ساخت حافظه فرهنگی و رقابت روایت های جهانی است. پژوهش با بهره گیری از تحلیل مفهومی و سنتز نظری و بااتکا به چهار سنت نظری روایت شناسی سینمایی، نظریه بازنمایی، نظریه حافظه جمعی و فرهنگی و مطالعات تروما و روایت، به طراحی مدل ایرانی سیاست گذاری روایت جنگ(ISNM) می پردازد. گذار از سینمای تاریخ محور به سینمای تجربه محور، مستلزم تغییر در منطق روایت، بازنمایی و سیاست گذاری فرهنگی است. مدل پیشنهادی بر چهار مؤلفه انسان محوری، تجربه محوری، حافظه محوری و جهان روایی استوار است. مزیت رقابتی سینمای ایران نه در بازتولید روایت های رسمی یا تقلید از الگوهای مسلط، بلکه در بازآفرینی تجربه زیسته جامعه ایرانی در قالب روایت هایی چندلایه، اخلاق مدار، همدلانه و قابل فهم برای مخاطبان داخلی و جهانی است. چنین رویکردی می تواند سینمای جنگ را به ابزاری برای تولید حافظه فرهنگی، تقویت هویت ملی و کنشگری مؤثر در دیپلماسی فرهنگی و رقابت روایت ها تبدیل کند.
۷۹۸.

بازتاب ابعاد نوسازی عصر پهلوی اول در اقتصاد ایران (1320-1304)

تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۴۷
سال های1304 تا 1320، مهمترین مقطع در روند نوسازی ایران محسوب می شود. در این دوره با توجه به مقتضیات خاص جامعه ایران - ایجاد امنیت ، استقرار یک قدرت فائق نظامی و سرکوب مخالفان به شکل جدیدی جامعه در مسیر نوسازی قرار گرفته و طرح هایی که برای چند دهه ذهن و اندیشه متفکران تجددخواه و نوگرا را به خویش مشغول داشته بود، با حمایت رضاشاه به مرحله اجرا درآمد. اجرای این طرح ها ناشی از ضرورت تحولات در ساختار قدرت سیاسی جامعه ایران بود که در این دوره نمودار گشت و مجلس و دولت با نگرش ها و گرایش های دگرگونه پیرامون نوگرایی و نوسازی اقتصادی و اجتماعی خواستار اصلاحات و نوسازی های فراگیر گردیدند. مقاله حاضر بر آن است تا با استفاده از روش تحقیق تحلیل تاریخی و کاربست این روش که مبتنی بر توصیف و تحلیل داده ها است پاسخی به این سوال داده شود که نوسازی های دوره رضاشاه چه تاثیری بر اوضاع اقتصادی ایران داشته است؟ و پیامدهای اقتصادی نوسازی را باز نمایاند و در این زمینه تحلیلی تاریخی ارائه نماید. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که روند نوسازی، نظام های بوروکراسی و حقوقی را گسترش داده و سکولاریزاسیون را ترویج کرد. ایلات و عشایر با سیاست های یکپارچه سازی و اسکان در کشاورزی سرکوب شدند و هویت ملی به کنار گذاشتن تعلقات قومی کمک کرد. همچنین تثبیت اراضی مالکین با قوانین قدیمی محدود شد و مالیات ها دولت را تقویت کرد به گونه ای که در نهایت دولت کنترل بیشتری بر اقتصاد یافت.
۷۹۹.

The Impact of Current Asset Portfolio on Capital Adequacy and Return on Assets, A Study of Selected Iranian Banks(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۷۸
"Banks accumulate assets that require efficient and profitable management to ensure their viability as going concerns. Current asset portfolio management involves strategic asset allocation, diversification, and rebalancing within predetermined limits. In the Iranian economy, commercial banks are central to the financial system, playing a critical role in financial intermediation. This study investigates the impact of various current asset components, including cash balances, interbank deposits, private sector financing, investments in stocks and other securities, customer demand and savings deposits, and customer term investment deposits, on the performance of selected Iranian banks. The systemic Generalized Method of Moments (SYS-GMM) was utilized to estimate these relationships. The target population consisted of active Iranian commercial banks with publicly available financial statements. Data were sourced from official financial reports published by independent auditors for the period 2009 to 2024.The first regression model reveals that a bank’s Capital Adequacy Ratio (CA) is positively self-regressive, indicating an increase at a similar rate in the subsequent year. While customer investment deposits exhibited a negative effect on CA, interbank deposits, bank cash balances, the volume of facilities extended to the private sector, and Return on Assets (ROA) all demonstrated significant positive effects. The second regression model indicates that a one percent increase in ROA in one period leads to a 0.6 percent increase in the subsequent year. Furthermore, customer demand and Qarz al-Hasana savings deposits, along with the CA ratio, positively influence ROA, whereas banks’ investments in stocks and other securities showed a negative effect. Finally, the study concludes with relevant policy recommendations for bank managers."
۸۰۰.

Optimal Monetary Policy Rules in Response to Oil Revenue and Liquidity Shocks: A DSGE Model for Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۸۶
This study investigates the impact of oil revenue and liquidity shocks on optimal monetary policy in the Iranian economy using a Dynamic Stochastic General Equilibrium (DSGE) model. The developed model simulates the structure of Iran’s economy, emphasizing the interactions among households, firms, the government, and the central bank, while analyzing the effects of both domestic and external shocks. Simulation results indicate that these shocks significantly affect macroeconomic variables. Furthermore, increasing the weight of inflation control in the monetary policy function reduces the negative impacts of shocks on output and stock indices, although such control exerts additional pressure on the interest rate, potentially producing diverse consequences. The findings reveal the existence of complex and multidimensional relationships between shocks and monetary policy, underscoring the necessity of precise management of these interactions for economic stability. Accordingly, policymakers should maintain macroeconomic stability while balancing inflation control and production support. Through both quantitative and qualitative analyses, this paper contributes to a deeper understanding of Iran’s economic processes and the formulation of optimal policies under exchange rate volatility conditions.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان