نیروی ژاندارمری که با کمک مؤثر دولت انگلیس برای تأمین امنیت مسیر جاده شاهی تأسیس شده بود، در نخستین سال ورود به فارس، با نیروی مرکزگریز قشقایی دچار تضاد منافع شد و به درگیری شدید میان آنان انجامید. با شروع جنگ جهانی اول، اگرچه سیاست دولت مرکزی بر اعلان بی طرفی بود؛ قشقایی ها به طرفداری از دولت آلمان پرداختند. در این میان به تدریج در ژاندارمری نیز گرایش به سیاست دولت آلمان پیدا شد و در مخالفت با سلطه انگلیس، یاورعلیقلی خان از افراد ژاندارمری اقدام به ایجاد کمیته حافظین استقلال فارس کرد. این سازمان دارای روابط تنگاتنگی با حزب دموکرات فارس بود که آن نیز گرایشات ژرمانوفیلی داشت. سرانجام ژاندارمری در مخالفت با سلطه انگلیس و با گرایش به دولت آلمان در شیراز به کودتای روز چهارشنبه دوم محرم 1334دست زد. در این برهه زمانی ژاندارمری روابط حسنه ای با صولت الدوله قشقایی برقرار کرد و قرارداد اتحادی بین صولت الدوله و سلطان احمد اخگر فرمانده ژاندارمری منعقد شد. با این حال، تحولاتی چون ضعف فزاینده و فروپاشی درونی ژاندارمری و افزایش فشار دولت جدید برای سرکوبی آنها، تلاش صولت الدوله برای حفظ منافع و قدرت، همراهی قشقایی ها را نیم بند و سرانجام به رویگردانی مبدل ساخت. این مقاله به بررسی چگونگی و چرایی تعاملات و تقابلات قشقایی ها با ژاندارمری در طول نخستین سالهای جنگ جهانی اول با تکیه بر اسناد و متون تاریخی و با بهره گیری از شیوه توصیفی تحلیلی است.
نهضت مشروطه، تاثیر زیادی بر جامعه ایران و بخصوص امور فرهنگی کشور داشت. تاسیس مدارس به سبک جدید و تبدیل مکتبخانه به مدرسه نوین، از آن جمله است. به دلیل کمرنگ بودن نقش معارف کرمان در کتب تاریخی، پژوهش حاضر براساس اطلاعات به دست آمده از بایگانی راکد آموزش و پرورش کرمان، گفتگو با پیشکسوتانی که در عصر مشروطه دانش آموز یا معلم بوده اند، عکس و آلبومهای شخصی و تعدادی کتاب درسی عصر مشروطه، به بررسی وضعیت مدارسی که در عصر مشروطه تاسیس شده اند، می پردازد.
این مدارس به 4 دسته: 1- مدارس انگلیسی؛ 2- مدارس زرتشتیان؛ 3- مدارس ملی؛ و 4- مدارس دولتی، تقسیم می شوند.
هر مدرسه، از لحاظ فرد یا مؤسسه تاسیس کننده، هدف تاسیس، امکانات رفاهی، شهریه، میزان حقوق و سطح تحصیلات معلمان و مدیران، کتابها و مطالب درسی، نوع پوشش و... ، بررسی شده است.