درخت حوزه‌های تخصصی

هدف : در دوران کنونی که هوش مصنوعی به سرعت در حال تغییر عرصه آموزش است، برای معلمان ضروری است که خود را با ابزارها و مهارت های جدید، به ویژه سواد داده ای، تجهیز کنند. لذا این پژوهش با هدف شناسایی استراتژی های تحول تدریس معلمان در عصر هوش مصنوعی با رویکرد سواد داده ای انجام شده است. روش : این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه اجرا کیفی-تحلیل محتوا است. میدان پژوهش شامل دامنه اطلاعاتی هوش مصنوعی بود و نمونه گیری به شیوه هدفمند و تا حد اشباع داده ها انجام شد که در نهایت منجر به ۲۳ واحد گفتگو شد. چنانکه از آن به بعد داده تازه ای در گفتگوها یافته نشد و لذا خاتمه یافت برای جمع آوری داده ها، با ابزارهای هوش مصنوعی مانند چت جی پی تی و جاسپر گفتگوهایی صورت گرفت.  تحلیل داده ها بر اساس دسته بندی مفاهیم باز، زیرمقوله و مقوله اصلی صورت گرفت و برای اطمینان از روایی و اعتباربخشی داده ها از روش مثلث سازی استفاده شد. نتایج : به کارگیری سواد داده ای باعث می شود معلمان بتوانند تدریس را دقیق تر، شخصی سازی شده تر و ایمن تر انجام دهند. معلمان با تحلیل داده ها، نیازهای واقعی هر دانش آموز را شناسایی می کنند؛ با سواد بصری، پیشرفت را شفاف نمایش می دهند؛ با سواد اخلاقی، از امنیت و عدالت داده ها محافظت می کنند؛ و با سواد عملیاتی، ابزارهای هوش مصنوعی را به صورت مستقل و حرفه ای به کار می گیرند. نتیجه این است که کلاس درس به محیطی هوشمند، کارآمد و مبتنی بر شواهد تبدیل می شود و نقش معلم از انتقال دهنده محتوا به طراح یادگیری مبتنی بر داده ارتقا می یابد.

هدف از این مقاله بررسی تأثیر روش های تدریس حل مسئله و روش تدریس سنتی بر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه است. جامعه آماری همه دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه در سال تحصیلی 1400-1399 در نظر گرفته شده است (486 نفر)، که از میان آنان، 60 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه 30 نفره روش آموزش سنتی (کنترل) و حل مسئله (آزمایش) جای داده شدند، سپس طی دو ماه گروه اول به روش سنتی و گروه دوم به روش حل مسئله مورد آموزش قرار گرفتند. دانش آموزان هر دو گروه قبل و بعد از اعمال مداخله و همچنین یک ماه بعد از مداخله از لحاظ متغیر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی ارزیابی شدند. از آزمون تی مستقل برای بررسی تفاوت بین گروهی و همچنین از آزمون تی زوجی برای بررسی تفاوت درون گروهی استفاده شد. یافته های حاصل از مقاله نشان می دهد که روش تدریس سنتی بر میزان یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم تأثیر معناداری ندارد اما روش تدریس حل مسئله بر میزان یادگیری آنان تأثیر معناداری دارد. همچنین تفاوت بین دو گروه در مرحله پس آزمون و پیگیری معنادار بود. همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که روش حل مسئله نسبت به روش سنتی موجب یادگیری بیشتر و پایدارتر مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم می شود.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب درسی علوم پایه پنجم ابتدایی براساس میزان پاسخ گویی به کج فهمی های علمی انجام گرفته است. اهمیت این مطالعه از آن جهت است که بسیاری از کج فهمی ها، حتی پس از آموزش، در ذهن دانش آموزان باقی می مانند و می توانند یادگیری عمیق مفاهیم علمی را مختل کنند، همچنین باعث شکل گیری برداشت های سطحی و نادرست می شوند. باتوجه به نقش محوری کتاب های درسی در انتقال دانش و شکل دهی به مدل های ذهنی دانش آموزن،بررسی دقیق محتوای کتاب و شناسایی میزان توجه به کج فهمی ها ثروری است. این پژوهش توصیفی و از نوع تحلیل محتوا با به کارگیری روش آنتروپی شانون برای سنجش اهمیت و تاثیر هر مولفه استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دروس کتاب علوم پنجم ابتدایی می باشد. ابزار پژوهش شامل چک لیستی براساس چهار حوزه شامل متن درس، تصاویر، پرسش ها و فعالیت های علمی گردآوری شده است. برای هر شاخص، مقیاسی پنج درجه ای (0 تا 1) در نظرگرفته شد تا بتوان به دقت میزان پاسخ گویی به کج فهمی ها را ارزیابی کرد. نتایج این پژوهش نشان داده است که پرسش ها با ضریب اهمیت ۰/۲۵۱۴ دارای بیشترین میزان پاسخ گویی به کج فهمی های علمی هستند، در حالی که تصاویر با ضریب اهمیت ۰/۲۴۶۱کمترین نقش را در این زمینه ایفا کرده اند. به طور کلی میان چهار حوزه مورد بررسی، توازن کافی در پاسخ گویی به کج فهمی ها مشاهده نشد و سطح کلی پاسخ دهی نیز در حد مطلوب ارزیابی نگردید. این یافته ها بیانگر این است که امکان باقی ماندن کج فهمی های علمی در ذهن دانش آموزان وجود دارد. بر این اساس، بازنگری در چهار حوزه متن درس، تصاویر، پرسش ها و فعالیت ها ضروری است تا امکان پاسخ گویی متوازن به کج فهمی های علمی فراهم گردد و در نهایت به دستیابی به یادگیری مؤثرتر کمک شود.

این مقاله با هدف طراحی و تبیین یک الگوی آموزشی چندرسانه ای نوآورانه برای آموزش مفهوم بنیادین «تغییر پارادایم» در حوزه فیزیک، با تمرکز ویژه بر مطالعه موردی گذار تاریخی از باور به «زمین مسطح» به مدل «زمین کروی»، تدوین شده است. آموزش مفاهیم انتزاعی و چالش برانگیز مانند «پارادایم» و «تحول پارادایمی»، به دلیل ماهیت مفهومی عمیق و نیاز به درک ابعاد تاریخی-شناختی، همواره یکی از موانع اصلی در مسیر آموزش مؤثر علوم، به ویژه در سطوح پایه، محسوب می شود. درسنامه های سنتی اغلب در انتقال پویایی این تحولات فکری و تجربیات تاریخی ناتوانند. در این پژوهش، با بهره گیری از رویکرد توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مبانی نظری دانش تربیتی محتوا (Pedagogical Content Knowledge - PCK)، یک درس نامه چندرسانه ای جامع طراحی گردید. این درس نامه با تلفیق هوشمندانه روایت تاریخی (مانند داستان اراتوستن و مشاهدات ارسطو)، شواهد علمی مستند (شواهد تجربی و استدلال های هندسی)، و عناصر دیداری و شنیداری جذاب (مانند تصاویر، نمودارها، انیمیشن ها و پیوندهای ویدئویی)، تلاش می کند تا درک مفهومی دانش آموزان را تقویت کرده و فرایند انتقال مفاهیم انتزاعی را تسهیل نماید. یافته های این پژوهش نشان می دهد که استفاده ترکیبی از روایت تاریخی قدرتمند همراه با ابزارهای چندرسانه ای مدرن، نه تنها فهم عمیق تر دانش آموزان را ممکن می سازد، بلکه با افزایش جذابیت و مشارکت، یادگیری را تسهیل و ماندگارتر می کند. علاوه بر این، الگوی طراحی شده می تواند به عنوان یک نمونه عملی و کاربردی برای ارتقای PCK معلمان فیزیک در مواجهه با آموزش مفاهیم پیچیده علمی و تاریخی مورد استفاده قرار گیرد و راه را برای طراحی واحدهای آموزشی مشابه در سایر حوزه های علم هموار سازد.

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش توانمندسازی روان شناختی و فضیلت سازمانی در وفاداری سازمانی دبیران آموزش و پرورش ناحیه دو تبریز انجام یافته است. روش ها : پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازلحاظ روش توصیفی - همبستگی است. جامعه ی آماری مطالعه شامل دبیران مدارس دوره دوم متوسطه ناحیه دو تبریز به تعداد 317 نفر بوده است که نموه پژوهش با استفاده از جدول مورگان تعداد 171 نفر تعیین و به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی انتخاب شدند. ابزراهای پژوهش را سه پرسشنامه وفاداری سازمانی رابینز (2001)، فضیلت سازمانی کامرون (2004) و توانمندسازی روان شناختی اسپریتزر (1995) تشکیل داده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون ضریب همبستگی و رگرسیون با نرم افزار SPSS استفاده شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهند که بین توانمندسازی روان شناختی و فضیلت سازمانی با وفاداری سازمانی رابطه ای قوی، مثبت و معنادار وجود دارد. نتایج همچنین نشان می دهند که توانمندسازی روان شناختی و فضیلت سازمانی می توانند 77% از واریانس متغیر ملاک را پیش بینی کنند، در حالی که مؤلفه های توانمندسازی روان شناختی به تنهایی قادر به پیش بینی 79% از واریانس این متغیر هستند. علاوه بر این، از مؤلفه های توانمندسازی روان شناختی مؤلفه های خوداثربحشی و معناداری بر وفاداری سازمانی دبیران نقش مؤثر و مثبتی داشتند نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی است که توانمندسازی مدیران و توسعه فضایل سازمانی، به بهبود کیفیت آموزش و افزایش وفاداری معلمان به نظام آموزشی منجر خواهد شد.