درخت حوزه‌های تخصصی

همسویی فناوری اطلاعات و کسب وکار یکی از اساسی ترین مسائل موردنظر مدیران فناوری اطلاعات و مدیران ارشد سازمان هاست. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان هم راستایی فناوری اطلاعات در بین مدیران و مهندسان واحدهای تولیدی و در یکی از بزرگ ترین شهرک های صنعتی در ایران یعنی شهرک های صنعتی استان سمنان به اجرا درآمده است. این تحقیق به دید هدف از نوع مطالعات کاربردی و از دید جمع آوری داده های تحقیق از نوع توصیفی پیمایشی محسوب می شود. نمونه آماری از طریق نمونه گیری به شیوه ی تصادفی طبقه ای به تعداد 300 نفر از بین مدیران و مهندسان واحدهای تولیدی انتخاب شده است. برای جمع آوری داده ها از روش اندازه گیری خودساخته با 35 سؤال در چهار بعد اصلی بهره برداری شده است. روایی ابزار سنجش با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی شامل شاخص KMO برابر 827/0 و برای آزمون بارتلت 000/0 نشان از تأیید روایی سنجش مورد استفاده دارد. برای پایایی هم از آلفای کرونباخ استفاده شده که 90/0 به دست آمده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها هم از نرم افزار مدل یابی معادلات ساختاری لیزرل 80/8 استفاده شد. نتایج نشان می دهد بیشترین تأثیر را در بین چهار مؤلفه ی اصلی شاخص مشارکت و همکاری کسب وکار و کمترین تأثیر را آینده نگری دارند. همچنین در بین زیر متغیرهای فرعی شاخص شناسایی قابلیت ها و پرورش فرصت ها بالاترین تأثیرگذاری را دارد.

یکی از تصمیمات مهم و دشوار در بنگاه های یکپارچه ساز سیستم های پیچیده، مسئله انتخاب سبدپروژه ها است و پروژه ها، برای جذب منابع محدود همواره در حال رقابت می باشند؛ هم چنین در دنیای متغیر امروز بقا و رشد شرکت ها به توسعه موفق آن ها و ساخت محصولات و خدمات جدید وابسته است، لذا انتخاب مناسب و بهینه سبد پروژه های پژوهش و توسعه برای کسب و کار شرکت امری ضروری است. مشکلات اصلی در فرایند انتخاب سبدپروژه های پژوهش و توسعه را می توان در وجود تعداد زیاد اهداف کمی و کیفی که اغلب با یکدیگر ناسازگارند، وابستگی برخی پروژه ها به یکدیگر، تعداد نیروی انسانی متخصص و مجرب، تجربه و ترجیحات تصمیم گیران، برقراری توازن در زمان تحویل و ریسک و زمانبندی پروژه ها دانست. در این مقاله و جهت تعدیل مشکلات ذکر شده، مدل چند هدفه ی ریاضی با در نظر گرفتن حداکثر نمودن پایداری سازمان(از هر سه بعد اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی)، حداقل نمودن ریسک پورتفو و تاکید بر افزایش سرمایه های فکری و حداکثر نمودن هم راستایی با اهداف سازمان ارائه می گردد و در نهایت با استفاده از یکی از روش های فراابتکاری اصلاح شده ی الگوریتم ژنتیک چندهدفه با مرتب سازی نامغلوب (روش NSLS) به حل مدل پرداخته می شود. جهت بررسی اعتبار مدل نیز پروژه هایی از یک بنگاه یکپارچه سازسیستم های پیچیده مورد بررسی قرار می گیرد. با توجه به جامعه مورد بررسی، یکی از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، تفاوت قابل توجه در مدل مفهومی و پارامترهای موثر در فرایند انتخاب سبد پروژه ها در نمونه مورد مطالعه در کشورهای در حال توسعه با کشورهای توسعه یافته می باشد و همچنین استفاده از روش حل فراابتکاری جدید در حل مسائل انتخاب پورتفو از دیگر نوآوری های قابل طرح در این پژوهش است.

توسعه تأمین کننده یک نوع همکاری بین شرکت های تولیدکننده و تأمین کننده است. پس از آگاهی تولیدکننده از وضعیت تأمین کنندگان خود براساس معیارهای مرتبط با توسعه تأمین کننده، لازم است که فعالیت هایی مناسب برای توسعه تأمین کننده ارائه و اجرا شوند. در این مقاله، با استفاده از روش فراترکیب، ابتدا 102 مطالعه از 136 مطالعه یافت شده، انتخاب و سپس متون آن ها با نرم افزار اطلس تی آیی، کدگذاری شده است، در پایان 39 مفهوم برای فعالیت ها شناسایی و در چهار مقوله ملموس، ناملموس، روابط و محیطی و دو بعد درونی و بیرونی طبقه بندی شدند. قابل ذکر است که بیش از 93 درصد فعالیت های شناسایی شده، توسط مطالعات مربوط به صنعت خودرو نیز معرفی شده اند. برای بررسی روایی و پایایی فعالیت های شناسایی شده بترتیب از مثلث بندی منابع داده و پژوهشگر و ضریب کاپا استفاده شده است. براساس نظر خبرگان صنعت خودرو و محاسبه ضریب روایی محتوا و شاخص روایی محتوا، 12 فعالیت حذف و با اعمال تغییرات مورد نظر خبرگان در فعالیت ها، 27 فعالیت برای توسعه تأمین کننده در صنعت خودرو نهایی شدند. جامع بودن فعالیت های شناسایی شده در این مقاله، می تواند برای پژوهشگران این حوزه در صنایع مختلف و به ویژه صنعت خودروسازی مفید واقع شود. 

امروزه تولید محصولات مقرون به صرفه ،همواره از دغدغههای کشاورزان و سیاستگذاران میباشد. بر این اساس، لازم به نظر میرسد تا بتوان در سیاستگذاریهای کشت ،افزون بر هدفهای سیاستگذاران، نیازمندیها و اهداف کشاورزان در کنار یکدیگر در نظر گرفته شود. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اقتصادی الگوی بهینه کشت محصولات زراعی استان کردستان به تفکیک شهرستانهای آن با تاکید بر حداقل آب مجازی طرح ریزی و اجرا شد. به این منظور آمار و اطلاعات موردنیاز در سال زراعی 95-1394 در قالب تدوین الگوی برنامهریزی آرمانی استفاده گردید. نتایج مطالعه نشان داد، الگوی کشت فعلی واحدهای تولیدی شهرستانهای استان دارای مزیت نسبی نبوده و از اینرو الگوی فعلی کشت باید تغییر یابد. به بیان دیگر، تغییرات الگوی کشت محصولات زراعی به سمت تخصصی شدن و متناسب با مزیت نسبی منطقه در حال تغییر هستند و محصولاتی وارد الگوی کشت شدهاند که با امکانات و شرایط هر منطقه (شهرستان) سازگار میباشند. این تغییرات به نحوی است که سطح زیرکشت برخی از محصولات نسبت به وضعیت فعلی کاهش و برخی دیگر افزایش معنیداری پیدا کرده است. به طوری که محصولی مانند گندم آبی به طور کلی در الگوی بهینه وارد نشده است. همچنین بیشتر محصولات به دلیل عدم مزیت نسبی و غیرمتناسب با شرایط منطقه و همچنین بازدهی پایین آنها از الگو حذف شدند.

در سیستم کنترل موجودی کلاسیک درآمد فروش محصول در لحظه تحویل کالا فورا دریافت می گردد و کالاها می توانند عمر نامحدود داشته باشند. اما در دنیای واقعی کالاهایی وجود دارند که به مرور زمان بر اثر به وجود آمدن تکنولوژی جدید ارزش خود را از دست می دهند که به عنوان کالاهای منسوخ شدنی شناخته می شوند. همچنین جهت ترغیب خریدار، فروشنده می تواند به خریدار این اجازه را بدهد تا هزینه خرید را با تاخیر پرداخت نماید. در این مقاله یک مساله کنترل موجودی منسوخ شدنی با سیاست پرداخت معوقه در شرایط تورمی با هدف دستیابی به حداقل هزینه مورد بررسی قرار خواهد گرفت که در آن نرخ تقاضا ثابت، طول زمان منسوخ شدن کالا دارای توزیع نمایی و نوع منسوخ شدن کالا نیز ناگهانی می باشد و نتایج عددی نیز در یک مطالعه موردی واقعی صنعت خرده فروشی موبایل ارائه گردیده است. تحلیل حساسیت هزینه های موجودی با توجه به پارامترهای نرخ هزینه نگهداری، نرخ بهره دریافتی، نرخ بهره پرداختی و زمان مورد انتظار عمر محصول و زمان تاخیر مجاز انجام شده است. نتایج نشان می د هد با توجه به دوره پرداخت مجاز در نظر گرفته شده بر اساس وضعیت واقعی بازار، معمولاً طول دوره سفارش دهی بهینه بیشتر از طول دوره پرداخت می باشد. همچنین با کاهش دوره منسوخ شدن با توجه به اینکه ریسک منسوخ شدن کالا افزایش می یابد، مقدار سفارش بهینه کاهش می یابد. به علاوه، نتایج حاکی از آن است که استفاده ترکیبی از سیاست های مدیریت موجودی با در نظر گرفتن تاخیر در پرداخت باعث کاهش هزینه های موجودی می شود.

امروزه در صنایع بازارهای جهانی نمی توان بدون توجه به رقبا حرکت و پیشرفت کرد؛ زیرا همه آن ها بخشی از یک زنجیره تأمین هستند و موفقیت یا شکست هر عضو از این زنجیره بر سایر اعضای زنجیره تأثیرگذار است؛ بنابراین در این پژوهش، مسئله زنجیره تأمین دوسطحی با چندین محصول و یک تولیدکننده و همچنین یک توزیع کننده و چندین مشتری بررسی شد. در قسمت اول زنجیره از یک نوع وسیله نقلیه و در قسمت دوم زنجیره از دو نوع وسیله نقلیه استفاده می شود. مدل ریاضی پیشنهادی برای این پژوهش، یک مدل ریاضی یکپارچه برنامه ریزی مختلط از نوع عدد صحیح است. در این مدل کمینه کردن هزینه ها موردتوجه قرار گرفته است که این هزینه ها شامل هزینه حمل ونقل، هزینه نگهداری موجودی و هزینه جریمه کمبود است. مورد مطالعه در پژوهش حاضر، ارسال رول های تولیدشده از «شرکت فولاد مبارکه اصفهان» به «شرکت سازه گستر سایپا (S.G.S)» و از آنجا به «قطعه سازان خودرو» است. این مسئله با روش الگوریتم فراابتکاری رقابت استعماری در 20 سایز مختلف حل و نتایج آن در اندازه کوچک با نرم افزار GAMS مقایسه شد.

امروزه مدیریت زنجیره تأمین و مدیریت بازاریابی هر دو از مدل ها و اهداف صرفاً متمرکز بر کالاها و محصولات فاصله گرفته اند و به سمت مدل ها و اهداف متمرکز بر شبکه های ارزش، سهامی مشترک، تأمین خدمات و خلق ارزش حرکت می کنند. برخی از این حرکت ها تحت تأثیر مفهومی معروف به نام منطق ""ارائه خدمت-کسب برتری"" قرار گرفته اند. این مقاله بر آن است تا از منطق ""ارائه خدمت-کسب برتری"" جهت تفکّر و اندیشه در مورد مدیریت زنجیره تأمین بر اساس تأمین خدمات استفاده کند که در آن کالاها به عنوان سازوکارهای تأمین کننده و توزیع کننده خدمات در نظر گرفته می شوند. این تحقیق از نوع کاربردی است و از استراتژی تحلیلی-توصیفی جهت تجزیه و تحلیل موضوع تحقیق و از منابع کتابخانه ای و پایگاه داده الکترونیک جهت گردآوری ادبیات نظری تحقیق استفاده گردید. از نتایج تحقیق آن است که با استفاده از منطق ""ارائه خدمت-کسب برتری"" می توان امکان درک آگاهانه تری از ماهیت حقیقی تبادل اقتصادی فراهم کرد تا نیاز به مدیریت زنجیره تأمین و نیز مدیریت بازاریابی را باز مهندسی کرد و آن ها را به یک فرآیند و سیستم یکپارچه ای همگرا کرد تا عملکرد سازمانی، ارزش مشتری و رفاه جامعه افزایش یابد.

تکنیک های داده کاوی، یعنی استخراج الگوها از پایگاه های داده ای بزرگ، در تجارت به صورت گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرند. با استفاده از این تکنیک ها ممکن است قواعد زیادی حاصل شوند و فقط تعداد کمی از آنها به دلیل محدودیت بودجه و منابع برای پیاده سازی در نظر گرفته شوند. ارزیابی و رتبه بندی جالب بودن و مفید بودن قواعد انجمنی در داده کاوی اهمیت زیادی دارد. در مطالعات قبلی که در مورد شناسایی قواعد انجمنی جالب از نظر ذهنی انجام شده است، اکثر روش ها مستلزم وارد کردن دستی یا پرسیدن از کاربر برای افتراق صریح قواعد جالب از ناجالب بوده است. این روش ها نیازمند محاسبات بسیار زیادی هستند و حتی ممکن است به نتیجه گیری های ناسازگار منتهی شوند. برای غلبه بر این مشکلات، این مقاله پیشنهاد می کند که از رویکرد تحلیل پوششی داده ها (DEA) با مرز دوگانه برای انتخاب کارآترین قاعده ی انجمنی استفاده شود. در این رویکرد علاوه بر بهترین کارآیی نسبی هر قاعده ی انجمنی، بدترین کارآیی نسبی آن نیز در نظر گرفته می شود. در مقایسه با DEAی سنتی، رویکرد DEA با مرز دوگانه می تواند کارآترین قاعده ی انجمنی را به درستی و به آسانی شناسایی کند. به عنوان یک مزیت، رویکرد پیشنهادی از نظر محاسباتی کارآمدتر از کارهای قبلی در این زمینه است. با استفاده از مثالی از تحلیل سبد بازار، قابلیت کاربرد روش مبتنی بر DEAی ما برای اندازه گیری کارآیی قواعد انجمنی با معیارهای چندگانه نشان داده خواهد شد.

هدف این مقاله، ارایه یک سیستم تولید- توزیع یکپارچه با مراکز تولید و مراکز توزیع چندگانه در حالت مجاز بودن کمبود است. برای جابجایی محصولات، چند نوع سیستم حمل با قابلیت اطمینان متفاوت در نظر گرفته شده است. مدل پیشنهادی، یک مدل عدد صحیح ترکیبیاتی دو هدفه است. تابع هدف اول، کمینه سازی هزینه سیستم و تابع هدف دوم بیشینه سازی قابلیت اطمینان در حمل و نقل محصولات است. در مدل پیشنهادی، با افزایش اندازه مسائل، زمان حل بسیار افزایش یافته و روش های دقیق در یک زمان معقول، جواب موجهی ارایه نداده اند، به همین دلیل از الگوریتم های فراابتکاری استفاده می شود. در این مقاله، یک الگوریتم ابتکاری بر پایه الگوریتم ژنتیک بنام الگوریتم ژنتیک رتبه ای ارایه شده است. در این روش چند نوع عملگر تقاطع استفاده می شود و پس از بکارگیری آن ها در حل مدل، آن ها از جمعیتی به جمعیت دیگر رتبه بندی می شوند و عملگرهای بهتر، شانس بیشتری در ایجاد جواب های جمعیت بعد دارند. این دو الگوریتم در حل مدل پیشنهادی استفاده شده و نتایج بدست آمده نشان می دهد که الگوریتم ژنتیک رتبه ای نسبت به الگوریتم ژنتیک کلاسیک به خصوص در مثال های بزرگ به جواب های بهتری می رسد

صنعت داروسازی در ایران دچار مشکلاتی مانند توزیع و زمان بندی نامناسب دارو است که موجب به موقع نرسیدن دارو به بیماران و یا از طرف دیگر حجم عظیم داروهای تاریخ گذشته شده است. همچنین توجه به مسائل زیست محیطی و اجتماعی در کنار مسائل اقتصادی رویکرد جدی برای رسیدن به توسعه پایدار است. در این مقاله برای توزیع دارو در سطح کشور با توجه به میزان تقاضا، توابع هدف اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی در نظر گرفته شده است. هدف این پژوهش طراحی مدلی نوین برای شبکه توزیع دارو منطبق با شرایط کشور است. نوآوری این مقاله نسبت به سایر پژوهش های دیگر داشتن تابع هدف اجتماعی مدل است که انبارهای محلی در مناطق با درصد بیکاری بیشتر انتخاب می شوند و این امر موجب ایجاد اشتغال در مناطق محروم تر می شود. برای اعتبارسنجی، مدل پیشنهادی در شرکت داروپخش اجرا شده است. این مدل Np-hard است و برای به دست آوردن جبهه جواب از الگوریتم های تکاملی سه هدفه و سپس تنظیم پارامتر با روش طراحی آزمایش های تاگوچی استفاده شده است. شرکت های توزیع کننده دارو با استفاده از این مدل قادر به تصمیم گیری های استراتژیک (تعیین مکان های توزیع اصلی و محلی دارو) و تاکتیکی (میزان جریان دارو در شبکه) با کمترین هزینه و زمان، ایجاد اشتغال در مناطق محروم تر و کاهش ایجاد گازهای خطرناک می شوند.