دیگرگزینی تامس نیگل: بدیلی بر بهره برداری غیراخلاقیِ گفتمانِ مثبت اندیشی از سوژه خودکارآفرین نئولیبرال(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
تأملات اخلاقی دوره ۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱
5 - 28
حوزههای تخصصی:
این پژوهش به منظور خروج از نظم گفتمان مثبت اندیشی نئولیبرال، تربیتِ اخلاقی نیگل را پیشنهاد می کند و در سایه نقد حکومت مندی لیبرالیسم و نئولیبرالیسم فوکو و به منظور روشن شدنِ وجه رؤیت ناپذیر مثبت اندیشی در این دو حکومت مندی، به تحلیلِ انتقادی گفتمان مثبت اندیشی پرداخته است. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که اصطلاح مثبت اندیشی متأثر از گفتمان اقتصاد سیاسیِ لیبرالیسم متولد شده و به عنوان یک فناوری در عصر نئولیبرالیسم مورد بهره برداری قرارگرفته است. نئولیبرالیسم مفهوم اقتصاد سیاسی را به علم اقتصاد که از باید و نباید چیزها سخن می گفت، تبدیل نمود و به تولیدِ سوژه خودکارآفرین مبادرت ورزید. این سوژه، از طریق مصرف، درحال سرمایه گذاری بر خود و تولید رضایتِ خویش است. دوگانه توهم آزادی و بی ثباتی ای که عامدانه ازسوی دولت اِعمال می شود، عوامل اصلیِ برساختِ این سوژه اند و گفتمان مثبت اندیشی درقالب خوش بینی ظالمانه، نقش اصلی درجلوگیری از ناامیدشدنِ این سوژه برای رسیدن به آرزوهایی است که درموج بی ثباتی نابود می گردند و در حقیقت می توان گفت که این گفتمان نه تنها با اخلاقِ دیگرگزینی هم راستا نیست بلکه نوعی بهره برداری غیراخلاقی ازسوژه خودکارآفرین است و درنهایت این پژوهش، نظریه اخلاقی نیگل را به عنوان بدیلی برای رهایی از میل برساخته گفتمان مثبت اندیشی و نظارت بر سوژه شدگیِ تحت این گفتمان و همچنین به عنوان راهکاری برای جایگزینی باورهای آگاهانه در ازایِ میل های برساخته، پیشنهاد می کند.