علوم و فنون مدیریت اطلاعات

هدف: هدف پژوهش حاضر آن است که ضمن ارائه ی تعاریف و دیدگاه های موجود در حوزه ی مدیریت اطلاعات شخصی، پیشینه ی پژوهش های خارجی و وضعیت مطالعات داخلی را بررسی کرده، و با مطرح کردن پیشنهاداتی به پیشرفت این حوزه در ایران کمک نماید. روش شناسی: این پژوهش به صورت کتابخانه ای و با مرور نوشتارهای مختلف مربوط حوزه ی مدیریت اطلاعات شخصی انجام شده است. یافته ها: پژوهش های حوزه ی مدیریت اطلاعات شخصی را می توان به مطالعات اولیه، مدیریت اطلاعات کاغذی شخصی و مدیریت اطلاعات الکترونیکی شخصی تقسیم نمود. مطالعاتی که اطلاعات الکترونیکی شخصی را مورد بررسی قرار داده اند را می توان در پنج دسته جای داد: 1. مدیریت اطلاعات شخصی افراد خاص، 2. مقایسه مدیریت اطلاعات شخصی کاغذی با الکترونیکی، 3. رویکردهای سه گانه به مدیریت اطلاعات شخصی الکترونیکی، 4. ایمیل ها و بوک مارک ها و صفحات ذخیره شده ی وب و 5. طراحی سیستم ها و نرم افزارهای مدیریت اطلاعات شخصی. در ایران نیز مطالعات این حوزه مراحل ابتدایی خود را می پیماید و پژوهش های صورت گرفته صرفاً به پیمایش و توصیف وضعیت موجود در جامعه ی مورد بررسی پرداخته اند. نتیجه گیری: با نگاهی به مطالعات انجام یافته مشخص می شود که زمان و پیشرفت فناوری، از مهم ترین عوامل در تنوع پژوهش های مدیریت اطلاعات شخصی است. پژوهشگران ابتدا وضعیت مدیریت اطلاعات شخصی افرادی را که دارای اطلاعات شخصی بسیاری بوده اند و سپس افراد مختلف از اقشار گوناگون را مورد بررسی قرار داده اند. رفته رفته بررسی اطلاعات الکترونیکی بر اسناد کاغذی پیشی گرفته و علت آن را باید تحولات فناورانه در سال های اخیر دانست. اصالت/ ارزش: این مطالعه را می توان از نخستین آثاری دانست که در ایران به تشریح تعاریف، مبانی نظری و دسته بندی پیشینه ی پژوهش های انجام شده در حوزه ی مدیریت اطلاعات شخصی پرداخته است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف دستیابی به شواهد کمّی درباره میزان استفاده یا عدم استفاده از نتایج پژوهش های پایان یافته در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انجام شده است. این مطالعه درعین حال، مهم ترین دلایل استفاده یا عدم استفاده از نتایج طرح های پژوهشی خاتمه یافته را بر اساس نظرات مجریان این طرح ها مشخص می سازد. در حال حاضر به طور متوسط سالانه بیش از 2000 طرح تحقیقاتی در مؤسسات، پژوهشکده ها و مراکز تحقیقاتی وابسته به این سازمان انجام می شود، اما اطلاعات و آمار دقیقی در دست نیست که نشان دهد این طرح ها تا چه میزان اجرا می شوند. روش:برای انجام پژوهش، از روش پیمایشی و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش 228 طرح پژوهشی است که به صورت تصادفی، از مجموع 650 طرح انجام شده در حوزه شیلات و آبزیان طی بازه زمانی 1380 تا 1390 انتخاب شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که ازنظر 66 درصد از مجریان، نتایج طرح های تحقیقاتی آن ها عملیاتی شده و 27 درصد هم مشخص ساخته اند که از نتایج طرح هایشان استفاده نشده است و 3 درصد پاسخ نداده اند و 4 درصد هم در این مورد اظهار بی اطلاعی کرده اند. نتیجه گیری: پژوهش های انجام شده در حوزه شیلات و آبزیان نشان می دهد که میزان به کارگیری نتایج طرح ها وضعیت قابل قبولی دارند. چرا که از جامعه آماری تصادفی (135 طرح بررسی شده)، حدود 66 درصد طرح های تحقیقاتی از دیدگاه مجریان، عملیاتی شده اند.

هدف : بررسی نقش رسانه در فرایند پرورش کودکان به عنوان مخاطبین بالقوه و بالفعل رسانه روش: پژوهش مبتنی بر بررسی متون می باشد. سیاهه ای از متون مرتبط پیرامون موضوع شناسایی و کتابشناسی تحقیق شکل گرفت و سپس بر اساس ساختار مقاله از متون و منابع شناسایی شده به تناسب بحث استفاده شد. یافته: بررسی نشان داد که رسانه ها آثار قابل توجه ی بر مخاطبان خود دارند و کودکان در معرض أثیرات منفی بیشتری هستند. رسانه های دیداری و شنیداری به مراتب بیشتر از دیگر رسانه می تواند اثرگذار باشد. اینترنت با ویژگی های خاصّ خود توانسته جمع تمام ویژگی های رسانه های دیگر را در خود داشته باشد و از طرفی کشش بیشتری در بین مخاطبان به ویژه کودکان و نوجوانان ایجاد کرده است. به همین دلیل می تواند علی رغم فرصت های بالقوه ای که دارد، تهدید جدّی عصر حاضر برای کودکان و نوجوانان باشد. تأثیر رسانه ها و تهدیدات آنها برای کودکان، یک مسئله جهانی شده است و برای حلّ آن و کاهش آثار منفی رسانه ها تمهیدات جهانی اندیشیده شده است. نتیجه گیری: بررسی نشان داد که مدیریت رسانه در حوزه کودک و کاهش آثار منفی آن نیازمند اراده عمومی است و لازم است که همه نهادهای متولی در سطح محلی، ملی و بین المللی در این زمینه همگام شوند. خانواده مهمترین نقش را در این زمینه می تواند داشته باشد. توسعه سواد رسانه ای در بین والدین و به ویژه مخاطبان جامعه هدف، می تواند در کاهش آثار منفی آن نقش موثری داشته باشد. تبدیل تهدیدات این قبیل رسانه به فرصت و بهره جستن از آن برای توسعه فرهنگ عمومی و دانش فردی و اجتماعی، از دیگر عوامل مؤثر بر کاهش خطرات رسانه ها می تواند باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر، ارزیابی وب سایت های فارسی زبان در حوزه زنان و خانواده با استفاده از ابزار ارزیابی کیفیت وب سایت دابلیو. کیو. ای. تی[1] و ارائه پیشنهادهایی به منظور ارتقای کیفیت آن ها است. روش: پژوهش به روش پیمایشی توصیفی انجام شده است. جامعه پژوهش، سایت های فارسی زبان زنان است که از طریق جست و جو در موتور جست و جوی گوگل، یاهو و موتور جست و جوی فارسی سلام بازیابی شدند و در نهایت 100 وب سایت انتخاب شد. گردآوری داده ها به روش مشاهده مستقیم در طول یک ماه و بر اساس ابزار ارزیابی کیفیت وب سایت انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد از  100 وب سایت مورد بررسی، %19 دارای رتبه عالی، %35 رتبه بسیار خوب، % 21 رتبه خوب، %20 رتبه نسبتا خوب و% 5 نیز دارای رتبه نا مناسب هستند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش، در مجموع نشان از عملکرد نسبتاً خوب طراحان و دست اندرکاران وب سایت های فارسی زبان زنان دارد، به طوری که وضعیتِ بیش از نیمی از وب سایت های مورد بررسی در سطح قابل قبولی است. <br clear="all" /> [1] . Web site Quality Evaluation Tool

هدف: پژوهش حاضر، با هدف شناسایی میزان آشنایی و استفاده کتابداران کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه از وب 2 انجام شده است. روش: پژوهش حاضر کاربردی و با روش پیمایشی صورت گرفته وجمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه انجام گرفته است. جامعه ی آماری آن کتابداران کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه است که 39  نفر می باشند.و اطلاعات به دست آمده از پاسخگویان با استفاده از روش آمار توصیفی واستنباطی از جمله تحلیل واریانس یک طرفه، آزمون تی دو نمونه ای مستقل و ضریب همبستگی پیرسون مورد تحلیل قرارگرفت.  یافته ها: یافته ها نشان داد کتابداران کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه درحد متوسط(59/43%) با ابزارهای وب 2 آشنایی دارند و کتابداران از ابزارهای وب 2 در حد کم(85 /53%) استفاده می کنند. و بیشترین مشکلی که کتابداران کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی با آن مواجه هستند، کمبود منابع الکترونیکی مورد نیاز است.  همچنین یافته ها نشان داد که از دیدگاه کتابداران، بهترین ابزار برای اطلاع رسانی در کتابخانه ها وبلاگ (1/18%)  و ضعیف ترین ابزار نیز فلیکر و پادکست (1/8%) است. اصالت: پژوهش حاضر با توجه به ضرورت یادگیری و استفاده از فناوری اطلاعات در عصر حاضر انجام گرفته است . وب 2 نیزیکی از این امکانات است که در بهبود مهارت کتابداران اثر می گذارد.

هدف: در ابتدا جستجوی اطلاعات، فعالیتی فردی در نظر گرفته می شد، اما مطالعات در زمینه اطلاع جویی نشان داد که افراد در طول فعالیت های جستجوی اطلاعات با یکدیگر همکاری دارند. هدف مقاله حاضر معرفی و تشریح مباحث مرتبط با اطلاع جویی مشارکتی است. روش: این مقاله به روش مروری با بهره گیری از منابع موجود، پس از تشریح مفاهیم اطلاع جویی و همکاری، به تعریف اطلاع جویی مشارکتی، ابعاد و سیستم هایی که از فرایند اطلاع جویی مشارکتی حمایت می کنند، پرداخته است. یافته ها: مطالعه حاضر نشان می دهد تعریف واحدی در بین محققان برای اطلاع جویی مشارکتی وجود ندارد و محیط های اطلاع جویی مشارکتی تحت تاثیر همکاری آشکار در مقابل ضمنی، همزمان در مقابل غیرهمزمان، هم مکان در مقابل توزیع شده و عمق میانجی گری قرار دارند و حاصل مطالعات در زمینه اطلاع جویی مشارکتی، ایجاد سیستم هایی می باشد که از این فرایند پشتیبانی می کند. نتیجه گیری: اطلاع جویی مشارکتی را می توان مطالعه انگیزه ها، روش ها، و سیستم هایی دانست که افراد را قادر می سازد تا در فرایند جستجو اطلاعات همکاری داشته باشند.

مقدمه: امروزه کتابخانه ها با توجه به تهیه منابع در انواع قالبها در موضوعات و زبان های گوناگون، باید دارای فهرست های کامل و خدمات کتابشناختی مناسب و مورد نیاز کاربران باشند.استفاده از مارک در شبکه های کتابشناختی  کتابخانه ها را به خوبی در انجام این مسئولیت یاری می رساند. هدف: در حال حاضر، یونی مارک و مارک 21 بیش از مارک های دیگر در جهان مورد استفاده قرار گرفته اند. هدف از این مطالعه آن است که تا با مقایسه این دو و مشخص شدن نقاط ضعف و قوت آنها، برای کتابخانه ها این امکان را فراهم کند که مارک مناسب با نیازهای خود را برای مبنای شبکه کتابشناختی خود انتخاب کنند. روش: در این پژوهش، این دو مارک با استفاده از آخرین ویرایش های در دسترس یونی مارک (ویرایش 2008 با در نظر گرفتن فیلدهای روزآمد شده 2012) و مارک 21 (2015) از جنبه های مختلف تاریخچه، عملکرد، محتوا و ساختار کلی، روزآمدی و پشتوانه سازمانی مورد مقایسه قرار گرفته اند و تفاوت ها، قابلیت ها و نقاط ضعف هر یک در این مقولات مشخص شده است. یافته ها: جمع بندی داده ها نشان داد که از تمامی جوانب یاد شده مارک 21 قابلیت های بیشتری نسبت به یونی مارک دارد.