اطلاع جویی مشارکتی

هدف: هدف پژوهش حاضر کشف تأثیر اعتماد و زیرمؤلفه های آن بر رفتارهای اطلاع جویی مشارکتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز است. روش: پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت داده ها کمّی و به لحاظ نحوه گردآوری داده ها از نوع توصیفی-هم بستگی است. نمونه پژوهش شامل 302 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز بود. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه تمایل به رفتار اطلاع جویی مشارکتی و پرسش نامه کستا و اندرسون (2011) استفاده شد. برای سنجش روایی صوری و محتوایی پرسش نامه ها، از نظرات هفت متخصص علم اطلاعات و دانش شناسی استفاده شد. پایایی هر دو پرسش نامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد. یافته ها: نتایج این پژوهش شواهد بیشتری فراهم آورد که تمایل به رفتار اطلاع جویی مشارکتی می تواند توسط متغیر اعتماد با میزان (5/40 درصد) پیش بینی شود. از میان زیرمؤلفه های اعتماد، زیرمؤلفه قابلیت اعتماد ادراک شده بیشترین تأثیر (9/32 درصد) را بر تمایل به رفتار اطلاع جویی مشارکتی داشت و بعد از آن رفتارهای همیارانه (8/31 درصد) و تمایل به اعتماد (9 درصد) تمایل به رفتارهای اطلاع جویی مشارکتی را پیش بینی می کنند. البته، اعتماد در کنار تأثیرات مثبتی که دارد می تواند تأثیراتی منفی هم داشته باشد، بدین معنا که سطوح بالاتر اعتماد لزوماً همکاری را تشویق نمی کند؛ زیرا اعتماد کامل باعث می شود که افراد به دیگران متکی شوند و دیگر نظارتی بر فرایند کار نداشته باشند و یا اینکه میدان را برای سوءاستفاده دیگران مهیا کنند. اصالت/ارزش: با توجه به اهمیت نقش اعتماد در فعالیت های مشارکتی، تاکنون پژوهشی که نقش این مهم را در رفتارهای اطلاع جویی مشارکتی بررسی کرده باشد مشاهده نشد. نتایج پژوهش حاضر می تواند به شناخت بیشتر عوامل تأثیرگذار بر رفتارهای اطلاع جویی مشارکتی منجر شود. همچنین، نتایج این پژوهش به پژوهشگران، استادان و مدیران کمک خواهد کرد تا با شناخت زیرمؤلفه های مهم اعتماد، بر تقویت و بهبود این زیرمؤلفه ها در جهت تسهیل تمایل به رفتار اطلاع جویی مشارکتی گام بردارند.

هدف: در ابتدا جستجوی اطلاعات، فعالیتی فردی در نظر گرفته می شد، اما مطالعات در زمینه اطلاع جویی نشان داد که افراد در طول فعالیت های جستجوی اطلاعات با یکدیگر همکاری دارند. هدف مقاله حاضر معرفی و تشریح مباحث مرتبط با اطلاع جویی مشارکتی است. روش: این مقاله به روش مروری با بهره گیری از منابع موجود، پس از تشریح مفاهیم اطلاع جویی و همکاری، به تعریف اطلاع جویی مشارکتی، ابعاد و سیستم هایی که از فرایند اطلاع جویی مشارکتی حمایت می کنند، پرداخته است. یافته ها: مطالعه حاضر نشان می دهد تعریف واحدی در بین محققان برای اطلاع جویی مشارکتی وجود ندارد و محیط های اطلاع جویی مشارکتی تحت تاثیر همکاری آشکار در مقابل ضمنی، همزمان در مقابل غیرهمزمان، هم مکان در مقابل توزیع شده و عمق میانجی گری قرار دارند و حاصل مطالعات در زمینه اطلاع جویی مشارکتی، ایجاد سیستم هایی می باشد که از این فرایند پشتیبانی می کند. نتیجه گیری: اطلاع جویی مشارکتی را می توان مطالعه انگیزه ها، روش ها، و سیستم هایی دانست که افراد را قادر می سازد تا در فرایند جستجو اطلاعات همکاری داشته باشند.