هنرهای نمایشی

نشانه‌شناسی، که موضوع آن چگونگی تولید معنا در جامعة انسانی است، به ابزاری برای تحلیل آثار هنری بدل شده است. عده‌ای هر نوع نشانه و درک آن را جز از طریق نظام نشانه‌شناختی زبان ممکن نمی‌دانند و برای این ادعا دو دلیل می‌آورند: 1) فقط نشانه‌هایی واقعی‌اند که «نماد» (نشانة قراردادی) باشند؛ 2) این گونه نشانه‌ها «آموختنی» است و نه «فراگرفتنی». اما این سخن به دلایلی باطل است. اول آنکه در حوزة نشانه‌شناسی هنرهای نمایشی نشانه‌های شمایلی و نمایه‌ای (شمایل و نمایه) نقشی اساسی دارند و کنار گذاشتن آنها باعث زوال معنایی بسیاری از نشانه‌ها می‌شود. دیگر آنکه نشانه‌های شمایلی «فراگرفتنی» است و نه «آموختنی» (نیازمند آموزش). مهم‌تر آنکه نشانه‌های سینمایی و تئاتری (تصویری) با نشانه‌های نوشتار و، بالتبع، نشانه‌شناسی این دو گونه با هم تفاوت دارد. برخی از ویژگیهای نشانه‌های سینما و تئاتر که علت این تفاوت است بدین شرح است: 1) پیچیدگی متن نمایشی (متن نمایشی از سه متن اصلی و مکمل و فرعی تشکیل می‌شود)؛ 2) وفور نشانه‌ها در هر لحظه؛ 3) زمان‌مندی متغیر نشانه‌ها؛ 4) نبود «واحد مبنا» برای درک معنای نشانه‌ها؛ 5) نبود قطعیت در توجه تماشاگر به هر نشانه؛ 6) دریافت خودآگاه یا ناخودآگاه نشانه؛ 7) مشخص نبودن اهمیت و تقدم و تأخر نشانه‌ها؛ 8) نبود قطعیت در دریافت نیّت؛ 9) تصدیقی‌بودن نشانه‌های تصویری؛ 10) خاص‌بودن نشانه‌های بصری؛ 11) نبود روابط معیّن در میان نشانه‌ها؛ 12) وجود نشانه‌های غیرارادیِ مؤثر در معنا؛ 13) مشخص‌نبودن متن مبنا؛ 14) نقش چارچوب پرده یا صحنه؛ 15) تعدد سطوح تجزیه؛ 16) پیچیدگی رمزگان.

۲۵۲۴.

اجرای نمایشی و آئینی (قسمت آخر)

نویسنده: داوود حاتمی

منبع: صحنه ۱۳۸۴ شماره ۴۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی تئاتر و نمایش

تعداد بازدید : ۹۹۸ تعداد دانلود : ۶۶۷

۲۵۲۵.

نوای خون: نگاهی بر عاشورا

نویسنده: عباس شاه پیری

منبع: صحنه ۱۳۸۴ شماره ۴۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۸۳۱ تعداد دانلود : ۶۱۸

۲۵۲۶.

موسیقی کلاسیک غربی به چه اعتباری موسیقی بین المللی است؟

نویسنده: رضا مهدوی

منبع: مقام موسیقایی دوره تازه آذر ۱۳۸۴ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی موسیقی و آواز جهان

تعداد بازدید : ۱۰۱۶ تعداد دانلود : ۶۲۰

۲۵۲۷.

بررسی ویژگیهای صندلی مناسب برای نوازندگان

مترجم: شقایق پژهان فر

منبع: مقام موسیقایی دوره تازه آذر ۱۳۸۴ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی موسیقی و آواز

تعداد بازدید : ۸۵۵ تعداد دانلود : ۵۴۷

۲۵۲۸.

ایران و کنفرنس بین المللی خلع سلاح (1314-1304 ش/ 1935- 1925 م)

نویسنده: مهشید لطیفی نیا

منبع: گنجینه اسناد تابستان ۱۳۸۴ شماره ۵۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی موسیقی و آواز جهان تاریخچه

تعداد بازدید : ۱۲۷۰ تعداد دانلود : ۸۶۰

۲۵۲۹.

در میان ابرها: بازگشت به ریشه ها

مصاحبه شونده: امیر رضا کوهستانی

منبع: ماهنامه هفت ۱۳۸۴ شماره ۲۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی تئاتر و نمایش ایران

تعداد بازدید : ۹۸۲

۲۵۳۰.

فقدان سیاست گذاری استراتژیک (بازخوانی سیاست های سینمایی دوران خاتمی در آستانه جشنواره بیست و چهارم)

نویسنده: مهرزاد دانش

منبع: سوره ۱۳۸۴ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی سینما ایران

تعداد بازدید : ۱۱۸۷

۲۵۳۱.

ایقاع و دوره های ایقاعی در رسالات عبدالقادر مراغی

نویسنده: بابک خضرایی

منبع: خیال ۱۳۸۴ شماره ۱۶

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی موسیقی و آواز ایران و اسلام

تعداد بازدید : ۲۷۵۱

از عبدالقادر حافظ غیبی مراغی (موسیقی دان دورة تیموری)، رساله ای چند در موسیقی بر جای مانده است: شرح ادوار و زواید الفواید، جامع الالحان، مقاصد الالحان. یکی از مباحث مطرح در این رسالات ایقاع و ادوار ایقاعی است. در این مقاله، تعریف عبدالقادر مراغی از ایقاع ذکر شده و سپس ادوار ایقاعی در آثار او بررسی شده است. این دورها خود به چند دستة کلی تقسیم شده است: الف) ادوار ایقاعی قدیم (ثقیل اول، ثقیل ثانی، خفیف ثقیل، ثقیل رمل، فاختیها)؛ ب) ادوار ایقاعی متداول در زمان مراغی (چهارضرب، ترکی اصل، مخمس)؛ ج) دورهای ابداعی مراغی (ضرب الفتح، شاهی یا شاه ضرب، قُمریه، ضرب الجدید، مأتین، ربیع، عدل).

۲۵۳۲.

چرا باید تئاتر ملی را آسیب شناسی کنیم؟

نویسنده: علی اکبر باقری ارومی

منبع: صحنه ۱۳۸۴ شماره ۴۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۸۳۹ تعداد دانلود : ۵۳۷

۲۵۳۳.

Little Richard

منبع: گلستانه آبان ۱۳۸۴ شماره ۶۸

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی موسیقی و آواز جهان خوانندگان، نوازندگان و موسیقیدانان

تعداد بازدید : ۱۱۱۳ تعداد دانلود : ۶۴۹

۲۵۳۴.

اسطوره و نمایش در هندوستان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: نغمه ثمینی محمود طاووسی

منبع: هنرهای زیبا ۱۳۸۴ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی هنر و معماری هنرهای زیبا هنرهای نمایشی تئاتر و نمایش جهان

تعداد بازدید : ۲۲۲۳ تعداد دانلود : ۱۲۷۷

در مباحث مربوط به نقش اسطوره در تکوین و تکامل هنر نمایش غالبا نگاه ها بر یونان باستان و عصر طلایی تراژدی نویسی (قرن 5 .پ. م) متمرکز می شود .حال آنکه می توان در هندوستان نیز الگوهایی غنی و متفاوت از رابطه اسطوره و نمایش جست و جو کرد مقاله ای که پیش روست در پی آن است تا با بررسی ماهیت اساطیر هندوستان در سه دوره تاریخی (پیشاودایی و دایی – برهمنی) نقش شان را در شکل گیری و استمرار هنر نمایش در هندوستان آشکار کند. هدف اصلی این مقاله رسیدن به این دریافت است که چگونه در یکی از غنی ترین فرهنگ هایی جهان باورهای اساطیری به طور مستقیم هنر نمایش را شکل می دهند فرهنگ ایستای هندوستان و امتداد این باورها تا زمان معاصر به مقاله امکان می دهد تا در بخش انتهایی با تمرکز بر آیین هایی که همچنان در شبه قاره زنده اند به نتیجه نهایی خود دست یابد در نتیجه گیری مقاله می توان دریافت که با توجه به نوع اساطیر انسان گرایی فرا زمینی بودن آمیختگی یا عدم آمیختگی با طرح داستانی می شود الگوهای ارتباطی متفاوتی میان نمایش و اسطوره در هندوستان کشف کرد نگارنده برای نگارش این مقاله از یافته های سه ماه تحقیق در هندوستان و منابعی که غالبا توسط پژوهشگران هندی نگاشته شده سود برده است.

۲۵۳۵.