کارکردهای رواداری در تکامل انسان تمدن ساز از دیدگاه مرتضی مطهری(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
انسان پژوهی دینی سال ۲۲ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۵۳
153 - 172
حوزههای تخصصی:
در تمدنسازی اسلامی انسان مهمترین اصل است. انسانها از لحاظ استعدادها و تواناییهای انسانی با هم متفاوتاند. وجود تفاوت در انسانها ظرفیتهای فراوانی در راستای تمدنسازی فراهم میکند. این پژوهش با هدف تبیین نقش رواداری در تکامل انسان تمدنساز از منظر مطهری، با رویکردی بینارشتهای ارتباط نظاممند بین دو متغیر «رواداری» با مؤلفههای پذیرش تفاوتها، انعطاف فکری و گفتوگوی سازنده، و «تمدن اسلامی» با شاخصههای پیشرفت علمی، انسجام اجتماعی و کاربست تفکر در همه عرصهها را بررسی میکند. پرسش این است که: دیدگاه مطهری درباره کارکردها و چگونگی تأثیر رواداری بر تکامل انسان تمدنساز چیست؟ در این مقاله با روش توصیفیتحلیلی و رویکرد تفسیریتحلیلی به این پرسش پرداختهایم. یافتههای پژوهش نشان میدهد رواداری در اندیشه مطهری از طریق فرآیندهای عقلانیسازی، انسجامبخشی، نوآوری علمی، اصلاح دینی و تعامل تمدنی، زمینهساز حرکت انسان در مسیر تمدنسازی میشود و به عنوان زیرساختی معرفتی، نهفقط در قالب فضیلتی اخلاقی، بلکه به مثابه ضرورتی تمدنی، مسیر تحقق تمدن اسلامی را هموار میکند.