رتبه بندی توسعه یافتگی شبکه راه های بین شهری و روستایی در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: شبکه راه ها یکی از عوامل حیاتی در توسعه و رشد اقتصادی کشورها محسوب می شود. پروژه های راه سازی می تواند استان های مختلف را از انزوا و عقب ماندگی دور کند. کشور ایران در سال های اخیر شاهد توسعه قابل توجهی در شبکه راه های خود بوده است. این توسعه شامل احداث آزاد راه ها، بزرگراه ها، راه های اصلی و فرعی و همچنین بهبود زیرساخت های روستایی می شود. توسعه و بهبود شبکه راه ها از اهمیت بالایی برخوردار است و نیز رتبه بندی را می توان معیار، قابلیت، صلاحیت و شایستگی دانست. هدف پژوهش: در این مقاله، رتبه بندی توسعه یافتگی شبکه راه های بین شهری و روستایی در ایران با استفاده از روش پرومته مورد بررسی قرار می گیرد. روش شناسی: نوع تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی می باشد. روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت کتابخانه ای می باشد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده تا امکان تأیید عینی تر نیازهای حمل و نقل را فراهم کند و نیز از مدل پرومته استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: جامعه آماری تحقیق حاضر 31 استان ایران در بازده زمانی بین سال های 1387 الی 1400 می باشد. یافته ها و بحث: نتایج حاصل از رتبه بندی توسعه یافتگی شبکه راه ها با استفاده از روش پرومته نشان می دهند که استان هایی مانند تهران، البرز، قم، مرکزی، فارس و خراسان رضوی بیشترین توسعه یافتگی را در شبکه راه ها دارند، در حالی که استان هایی مانند سیستان و بلوچستان، بوشهر، کهکلویه و بویراحمد، چهارمحال بختیاری، خراسان شمالی، گلستان، کرمانشاه و کردستان توسعه نیافته اند و دارای رتبه های پایین تری هستند. نتیجه گیری: در نتیجه استان های مرکزی کشور از توسعه یافتگی بالاتری برخوردارند، در حالی که استان های حاشیه ای و کمتر توسعه یافته با چالش های بیشتری در این زمینه مواجه هستند که با اقداماتی نظیر: تخصیص بودجه کافی و پایدار، اولویت بندی پروژه ها، استفاده از فناوری های نوین، توجه به حمل و نقل پایدار، همکاری با بخش خصوصی و توسعه نیروی انسانی متخصص می توان به بهبود قابل توجه شبکه راه های ایران امیدوار بود.