کارکردها و کژکارکردهای الگوی حکمرانی شبکه ای در نسبت با الگوی حکمرانی ولایی
منبع:
جامعه مهدوی سال ۶ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۱)
311 - 347
حوزههای تخصصی:
حکمرانی شبکه ای یکی از الگوهای نوین حکمرانی است که در مقایسه با اشکال سنتی حکمرانی، انعطاف پذیرتر و سازگارتر است؛ اما در ذات خود دارای کژکارکردهایی است که اگر اکنون به آنها پرداخته نشود، در سال های بعد آسیب های جبران ناپذیر آن، قابل پیش گیری نخواهد بود. این مقاله به بررسی تطبیقی الگوی حکمرانی شبکه ای و الگوی حکمرانی ولایی می پردازد و کارکردها و کژکارکردهای الگوی حکمرانی شبکه ای را در چارچوب الگوی حکمرانی ولایی تحلیل می کند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و راهبرد توصیفی - تحلیلی و با روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق بررسی منابع معتبر داخلی و خارجی در حوزه های حکمرانی شبکه ای، حکمرانی ولایی و نظریه های کلان حکمرانی گردآوری شده اند. با استفاده از روش تحلیل مضمون، مفاهیم کلیدی استخراج، و سپس در چارچوبی تطبیقی به بررسی کارکردها و کژکارکردهای الگوی حکمرانی شبکه ای در نسبت با الگوی ولایی پرداخته شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اگرچه حکمرانی شبکه ای در مقایسه با مدل های بوروکراتیک از مزایای قابل توجهی برخوردار است، اما دارای کژکارکردهای بالقوه ای است که در صورت عدم توجه بهنگام، می تواند در بلندمدت چالش های اساسی برای نظام حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران ایجاد کند. در مقابل، الگوی حکمرانی ولایی فاقد کژکارکردهای حکمرانی شبکه ای است. بااین حال، یافته های تحقیق حاکی از آن است که این دو الگو در تقابل کامل با یکدیگر قرار ندارند و در صورت اعمال برخی اصلاحات، می توان از الگوی حکمرانی شبکه ای در چارچوب الگوی ولایی بهره برد.