نبوت و ولایت پیامبر اسلام(ص) در روح الارواح احمد سمعانی
منبع:
مطالعات زبان فارسی (شفای دل) سال ۹ بهار ۱۴۰۵ شماره ۲۵
122 - 147
حوزههای تخصصی:
ستایش پیامبر اسلام(ص) در ادبیات فارسی و در بیشتر آثار شاعران و ادیبان و عارفان، جلوه خاصی داشته است. استمرار ستایش پیامبر(ص) به معنای حضور معنوی در زندگی هر انسان و جاودانه بودن رسالت ایشان است. افزون بر این، شخصیت پیامبر(ص) بیشترین تأثیر را در شکل گیری و تداوم عرفان اسلامی و اصول آن داشته است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی - توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه ای، نبوت پیامبر اسلام(ص) و ولایت و سیادت آن حضرت بر انبیای پیشین را در کتاب «روح الارواح فی شرح اسماء ملک الفتاح» اثر احمد سمعانی مطالعه کرده است. سمعانی در این اثر با زبان تمثیل و با حلاوت خاص، انبیای الهی را از نظر چگونگی خلقت، مقام و مرتبه وجودی، شهودی، اعجاز و ابتلا باهم مقایسه کرده و با ارائه دلایل عقلی و نقلی، ولایت و سیادت حضرت محمد(ص) بر انبیای پیشین را به اثبات رسانده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که سمعانی به دلیل مذهب و مشرب فکری و ارادت خاص به پیامبر اسلام(ص)، در کتاب روح الارواح، از آن حضرت با بسامد بالا یاد کرده است و با ارائه دلایل و شواهد متعدد از آیات قرآن کریم و منابع دینی و عرفانی، آن حضرت را از نظر مقام و مرتبه وجودی، چگونگی خلقت، از نظر مقام و مرتبه عرشی، خاتمیت نبوت و رسالت، مقام اعجاز و ابتلا، از نظر مقام کشف و شهود و غیره، سرور انبیای پیشین دانسته اند.