تأثیر شیوه مجاز و استعاره در تفهیم مضامینِ نامه ها و حکمت های نهج البلاغه
حوزههای تخصصی:
بررسی انواع مجاز در نامه ها و حکمت هایِ به کاررفته در نهج البلاغه، زیبایی کلام حضرت علی(ع) را از نظر لفظ و معنا برای مخاطب روشن می سازد. با توجه به علم بلاغت می توان تناسب و هماهنگی میان کلام آن حضرت و مخاطبان را بدست آورد. در نامه ها و حکمت های نهج البلاغه بیشتر از صنعت ادبیِ «مجاز» در قالب استعاره استفاده شده است. از مهم ترین یافته های این پژوهش که کتابخانه ای و از نوع توصیفی - تحلیلی است، آن است که میزان استعمال مجازی و حقیقی کلمات با توجه به موضوع و نوع مخاطبان در نزد امام علی(ع) متفاوت بوده و در میان انواع مجاز در کلام ایشان، «استعاره» به ویژه از نوع تصریحیه کاربرد بیشتری یافته است. این نوع استعاره که در اغلب موارد با طرفین حسی همراه بوده، برای مخاطب مأنوس و آشناست. امیر بیان، با استفاده از این شیوه، مفاهیم اخلاقی، عبادی و اجتماعی مورد نظر خویش را در قالب بهترین الفاظ و به صورتی هنرمندانه بیان نموده، به گونه ای که احساسات و عواطف شنوندگان را بر می انگیزد و مطالب موجود در ذهن خود را به شنونده القا می کند.