صورت بندی ابعاد دولت مندی در کلام سیاسی آیت اللّه جوادی آملی: تحلیلی بر اساس روش هرمنوتیک اسکینر(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
آینه معرفت سال ۲۶ بهار ۱۴۰۵ شماره ۱ (پیاپی ۸۶)
93 - 120
حوزههای تخصصی:
مقاله بر ابعاد «دولت مندی» کلام سیاسی تمرکز دارد که بر چهار محور بنیادین اسلام و مشروعیت دولت، اسلام و مردم سالاری، اسلام و سکولاریسم، و اسلام و روابط بین الملل متمرکز است. در منظومه فکری جوادی آملی، دولت اسلامی نه صرفاً نهادی اجرایی، بلکه ساختاری معرفتی، اخلاقی و تمدنی است که در امتداد ربوبیت الهی، خلافت انسان و هدایت قرآنی شکل می گیرد. این دولت مأموریتش نه فقط اداره، بلکه تربیت، هدایت و تحقق کرامت انسانی است. زمینه های عینی جوادی آملی را به تبیین دولت ولایی سوق داده، درحالی که وی براساس زمینه های ذهنی دولت را به خلافت نوعیه و هدایت تمدنی پیوند می زند. هنجارهای مرسوم مشروعیت را الهی، مردم سالاری را شورایی و روابط را عدالت محور می دانند. جوادی آملی، با تصرفات نوین، ولایت فقیه را امتداد امامت معرفتی، مشروعیت را الهی با مقبولیت مردمی، مردم سالاری را توحیدمحور و هدایت شده، و روابط بین الملل را بر پایه فطرت توحیدی بازتعریف می کند، با نقد عقل ابزاری غربی و ولایت مطلقه سنتی . به اعتقاد وی، پذیرش قانون اساسی از سوی امت، هم زمان با پذیرش مسئولیت امامت از سوی رهبر، صورت تعاهدی دوسویه و الزام آور دارد؛ و «عقد صحیح»، «عهدی لازم» و «عقدی حتمی» است. این امر نشان می دهد کلام سیاسی دولت مندی جوادی آملی معطوف به مسائل، با جامعیت نسبی و بازسازی هنجارها، دولت را به نهادی اخلاقی و تمدن ساز تبدیل می کند.