جابه جایی کانال و فرسایش کناره ای در رودخانه خرم رود طی بازه زمانی 2025 -2006(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
جغرافیا و مخاطرات محیطی سال ۱۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۵۶
43 - 65
حوزههای تخصصی:
رودخانه خرم رود طی چند دهه گذشته تحت تاثیر سطوح مختلفی از تغییرات مورفولوژیک با پیامدهای گوناگونی قرار گرفته است. از این رو این تحقیق با هدف بررسی و تحلیل روندهای تکاملی، تجزیه و تحلیل تغییرات ایجاد شده و در نهایت شناسایی ارتباط بین این روندها و عوامل کنترل کننده آنها در چهار بازه زمانی از سال 2025-2006 در راستای مدیریت رودخانه و کاهش اثرات منفی آن در دو بخش، بخش اول به طول16700 متر در به 6 بازه (17 مقطع) و بخش دوم به طول 17212 متر در 7 بازه (18 مقطع) مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور با استفاده از داده های هیدرومتری دو ایستگاه بهرام جو(بخش اول) و چم انجیر(بخش دوم)، نقشه های توپوگرافی، تصاویر ماهواره ای گوگل ارث، مشاهدات و برداشت های میدانی در این بخش ها، پویایی کانال و تغییرات پلانفرم مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد بیشترین میزان میانگین تغییرات دوره ای در خط مرکزی و جابجایی کانال در هر دو بخش در بازه زمانی دوم (2019-2017) رخ داده است. نتایج بدست آمده در بخش اول در طی دوره زمانی 2025-2006 نشان داد که عرض کانال در این بخش کاهش یافته و رودخانه دچار فروسایی شده است و در بخش دوم نشان داد علاوه بر فروسایی، فرسایش کرانه ها با تشکیل دشت های سیلابی و در پی آن گسترش عرض رودخانه را باعث شده است. نتایج مقایسه بخش ها با همدیگر نشان داد که میزان آسیب پذیری به زمین های کشاورزی و نقاط مسکونی روستایی در طول هر دو بخش از رودخانه وجود دارد. اما میزان آسیب پذیری در بخش اول به علت قرار داشتن شهر خرم آباد در پایین دست آن به مراتب خیلی بیشتر و تاثیرگذارتر از بخش جنوبی منطقه مورد مطالعه است.