فیزیولوژی تمرین و آسیب های ورزشی

هدف از انجام تحقیق حاضر تحلیل عوامل سازماندهی رویدادهای ورزشی معلولین و جانبازان در ایران بر اساس رویکرد آمیخته می باشد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات آمیخته (کیفی-کمی) با رویکرد اکتشافی بود. جامعه آماری در بخش کیفی اعضای هیات علمی خبرگان در زمینه رویدادهای ورزشی معلولین و جانبازان و در بخش کمی مدیران ورزشی و کمیته ملی پارالمپیک، فدراسیون ورزش های جانبازان و معلولین، روسا و دبیران هیات های استانی فدراسیون جانبازان و معلولین بود. نمونه آماری در بخش کیفی ۱۴ نفر از خبرگان تا رسیدن به حد اشباع نظری با بهره گیری از تکنیک های هدفمند نظری و گلوله برفی انتخاب شد و در بخش کمی برای هر گویه بین ۵ تا 10 نمونه لازم بود،، بنابراین تعداد 384 نفر نمونه آماری را تشکیل دادند. ابزار جمع آوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختارمند و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود برای روایی محتوایی از نظر خبرگان و اعتبار سازه (تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی) و از شاخص های پایایی ترکیبی، آلفای کرونباخ، روایی واگرا و همگرا و مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. شاخص برازش مدل جی او اف برابر با 59/0 گزارش شد. در نهایت سازماندهی رویدادهای ورزشی معلولین و جانبازان در ایران با 13 عامل سازماندهی هزینه ها و تعیین منابع مالی، سازماندهی برنامه عملیاتی برای آماده سازی، سازماندهی مقررات مربوط به اجرای مسابقات، انتشار بروشور مسابقات (تبلیغات و انتشارات)، ثبت نام و پذیرش شرکت کنندگان، سازماندهی پزشکی و داروخانه، سازماندهی اسکان و محل برگزاری رویداد، سازماندهی کمیته ها و منابع انسانی، سازماندهی رویدادهای فرهنگی و اوقات فراغت، سازماندهی تغذیه و پذیرایی شرکت کنندگان، سازماندهی خدمات حمل و نقل، سازماندهی افتتاحیه و اختتامیه، سازماندهی داوران و داوطلبان ارائه گردید.

ماهیچه های اسکلتی، در عملکردهای کلیدی بدن نقش اساسی دارند و حفظ سلامت آن ها مهم است. دوره های طولانی عدم فعالیت عضلانی منجر به آتروفی و ضعف عضله می شود. انجام فعالیت های روزانه نیاز به حجم و قدرت کافی عضلات دارد. آتروفی اثر منفی بر کیفیت زندگی دارد؛ به طوری که کاهش توده عضله اسکلتی منجر به کاهش عملکرد، سلامت بدن و کیفیت پایین زندگی می شود. پژوهش نیمه تجربی حاضر با هدف تعیین و مقایسه اثرات اجرای هشت هفته تمرینات مقاومتی، استقامتی و ترکیبی بر Mir-208a و Mir-208b در دختران جوان غیرفعال با طرح پژوهشی سه گروهی و بدون گروه کنترل در پیش آزمون و پس آزمون اجرا شد. تمرینات مقاومتی با وزنه به مدت هشت هفته, سه تا چهار جلسه در هفته با شدت 80 تا 95 درصد یک تکرار بیشینه به صورت موجی با رعایت اصل اضافه بار فزاینده با سه تا پنج ست در هر حرکت به صورت دایره ای در مدت زمان تقریبی 90 دقیقه در هر جلسه اجرا شد. تمرینات استقامتی به صورت دویدن و راه رفتن روی تردمیل با شیب صفر درصد و سرعت 5/3 تا 9 کیلومتر بر ساعت و مدت زمان 25 تا 45 دقیقه و رکاب زدن روی دوچرخه ثابت با توان 100 تا 150 وات و مدت زمان 10 تا 35 دقیقه به صورت دایره ای به مدت هشت هفته, سه تا چهار جلسه در هفته, به شکل موجی با رعایت اصل اضافه بار فزاینده در مدت زمان تقریبی 90 دقیقه در هر جلسه اجرا شد. مقادیر بیان نسبی MyomiR ها با استفاده از روش RT-qPCR و تکنیک RT Stem-Loop تعیین شد. از کیت اندازه گیری MyomiR با نام تجاری BiomiR (کیت سنجش سرمی MicroRNA - MI001 ) تولید شرکت آناسل با ویژگی و حساسیت بسیار بالا (تا کمتر از 100 کپی) استفاده شد. تجزیه و تحلیل آماری داده ها با آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه و شفی در سطح معنی داری 05/0 بود. تفاوت معنی دار میانگین بیان نسبی ژن Mir-208a در گروه های استقامتی 12/0 ± 67/0، مقاومتی 12/0 ± 55/0 و ترکیبی 12/0 ± 35/0 بود. تفاوت معنی دار میانگین بیان نسبی ژن Mir-208b در گروه های استقامتی10/0 ± 58/0، مقاومتی 08/0 ± 50/0 و ترکیبی 09/0 ± 34/0 بود. تمرینات مقاومتی، استقامتی و ترکیبی بر Mir-208a و Mir-208b در دختران جوان غیرفعال تاثیر دارد. به نظر می رسد تأثیر ورزش بر تغییرات اپی ژنتیکی به نوع، شدت و مدت ورزش بستگی دارد و در این زمینه، ورزش های مقاومتی و استقامتی در تنظیم رونویسی در عضله اسکلتی متفاوت هستند.

این مقاله مروری روایتی به بررسی جامع نقش زمان بندی مصرف درشت مغذی ها، مایعات و الکترولیت ها در ارتقای عملکرد بدنی ورزشکاران جوان پرداخته است. اهمیت ویژه ای که تغذیه در سنین نوجوانی و جوانی دارد به علت تأثیر مستقیم آن بر رشد جسمی، هورمونی و عملکردی مورد تأکید قرار گرفته است. نتایج نشان می دهند که نه تنها کیفیت و کمیت درشت مغذی ها، بلکه زمان دقیق مصرف آن ها در پیش، حین و پس از تمرین، تأثیر معناداری بر عملکرد تمرینی و بازیابی عضلانی دارد. در این مطالعه، مشخص شده که مصرف کربوهیدرات ها با دقت زمانی، به حفظ انرژی، پیشگیری از افت گلیکوژن و خستگی عضلانی منجر می شود. همچنین تأکید شده که استفاده از مکمل های کربوهیدرات حین تمرین های طولانی برای حفظ عملکرد و تمرکز ذهنی بسیار مؤثر است. از طرف دیگر، مصرف هدفمند چربی ها به ویژه در تمرینات استقامتی و با شدت متوسط، موجب بهینه سازی ذخایر انرژی و کاهش التهاب پس از تمرین می شود. در زمینه پروتئین ها، نتایج نشان می دهند که مصرف آن ها در دوره های نزدیک به تمرین، به ویژه بلافاصله پس از تمرین، برای افزایش توده عضلانی و تقویت بازیابی بسیار مهم است. ترکیب پروتئین و کربوهیدرات در نسبت های مناسب، بهترین رویکرد برای بهینه سازی سنتز پروتئینی و بازسازی ذخایر گلیکوژن است. مدیریت مصرف آب و الکترولیت ها برای نوجوانان و جوانان در ورزش و فعالیت بدنی نیز به عنوان بخش حیاتی از راهبرد تغذیه ورزشی بررسی شده است. نشان داده شده که تنظیم دقیق مصرف مایعات و الکترولیت ها پیش از تمرین برای جلوگیری از کم آبی بدن، حین تمرین برای حفظ تعادل مایعات، و پس از تمرین برای جبران ذخایر از دست رفته، کلیدی است. در نهایت، مقاله بر ضرورت رویکردهای تغذیه ای دقیق و فردمحور، و نیاز به دستورالعمل های مشخص برای ورزشکاران جوان، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تأکید دارد تا از رشد و توسعه پایدار آنان حمایت شود. مدیریت مصرف آب و الکترولیت ها برای نوجوانان و جوانان در ورزش و فعالیت بدنی نیز به عنوان بخش حیاتی از راهبرد تغذیه ورزشی بررسی شده است. نشان داده شده که تنظیم دقیق مصرف مایعات و الکترولیت ها پیش از تمرین برای جلوگیری از کم آبی بدن، حین تمرین برای حفظ تعادل مایعات، و پس از تمرین برای جبران ذخایر از دست رفته، کلیدی است. در نهایت، مقاله بر ضرورت رویکردهای تغذیه ای دقیق و فردمحور، و نیاز به دستورالعمل های مشخص برای ورزشکاران جوان، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تأکید دارد تا از رشد و توسعه پایدار آنان حمایت شود.

فیبروز بافت میوکارد و به دنبال آن اختلال در عملکرد قلب یکی از عوارض چاقی است. شواهد نشان می دهد که فعالیت های بدنی منظم و گیاهان دارویی هریک به تنهایی می توانند از توسعه فیبروز قلبی به واسطه تنظیم مسیرهای فیبروتیک قلب جلوگیری نمایند. مطالعه حاضر با هدف اثر تمرین هوازی و عصاره پوست نارنج بر بیان ژن های JAK2/State3 بافت میوکارد رت های چاق اجرا شد. 30 سر رت ماده بالغ نژاد ویستار از حیوان خانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی به عنوان آزمودنی انتخاب و به صورت تصادفی به پنج گروه مساوی کنترل غذای نرمال، کنترل غذای پرچرب، غذای پرچرب و تمرین هوازی، غذای پرچرب و عصاره اتانولی پوست نارنج و غذای پرچرب، تمرین هوازی و عصاره اتانولی پوست نارنج تقسیم شدند. جهت القای چاقی به غذای نرمال رت ها،20 درصد روغن پالم، 5/1 درصد کلسترول و 25/0درصد اسید کولیک اضافه شده و آزمودنی ها چهار هفته قبل از اعمال مداخله و چهار هفته حین دریافت مداخلات از این رژیم غذایی استفاده کردند. برنامه تمرین هوازی چهار هفته ای شامل پنج جلسه دویدن روی نوار گردان با شدت متوسط در هر هفته بود. صد میلی گرم به ازای هرکیلوگرم وزن بدن عصاره اتانولی پوست نارنج به مدت چهار هفته به رت ها خورانده شد. پس از آسان کشی، بافت میوکارد آزمودنی ها از بطن چپ برای سنجش بیان ژن های JAK2/STAT3 به روش RT-PCR برداشته شد. بیان ژن هایJAK2 و STAT3 در گروه کنترل تغذیه با غذای پرچرب به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل تغذیه با غذای نرمال بود (P=0.001). بیان ژن ها در گروه تمرین هوازی و تغذیه با غذای پرچرب، به طور معناداری نسبت به گروه کنترل تغذیه با غذای پرچرب کاهش یافت. بیان ژن ها درگروه عصاره اتانولی پوست نارنج و تغذیه با غذای پرچرب، به طور معناداری در مقایسه با گروه کنترل تغذیه با غذای پرچرب کاهش یافت. بیشترین کاهش در گروه تمرین هوازی، عصاره اتانولی پوست نارنج و تغذیه با غذای پرچرب مشاهده شد. ترکیب تمرین هوازی و عصاره اتانولی پوست نارنج از طریق کاهش بیان ژن های فیبروتیک JAK2/STAT3 می توانند اثر محافظتی خود بر بافت قلب را در شرایط چاقی ناشی از تغذیه با غذای پرچرب اعمال نمایند.

افزایش بیان ژن رزیستین در کبد، سبب مقاومت به انسولین شده و در رت های فاقد این ژن، میزان گلوکز ناشتا کاهش می یابد. رزیستین از طریق تداخل در مسیر سیگنال دهی انسولین، سبب مهار عمل انسولین در کبد شده و از آن به عنوان یک رابط مولکولی مهم بین چاقی و مقاومت به انسولین یاد می شود. دارچین به دلیل داشتن پلی فنل ها, دارای اثرات مفید شبه انسولینی در کنترل قند و چربی خون است و می تواند اشتها را تنظیم کند. آیا شش هفته تمرین هوازی و عصاره دارچین بر بیان ژن رزیستین در بافت کبد موش های نر صحرایی تغذیه شده با رژیم غذایی پرچرب اثر دارد؟ در پژوهش تجربی حاضر، 50 سر رت به طور تصادفی به پنچ گروه مساوی (کنترل، رژیم پرچرب، عصاره دارچین و رژیم پرچرب، تمرین هوازی و رژیم پرچرب، تمرین هوازی و عصاره دارچین و رژیم پرچرب) تقسیم شدند. روزانه به مقدار 5/1 میلی گرم به ازاء هر کیلوگرم از وزن بدن به مدت شش هفته از امولسیون غذای پرچرب به صورت گاواژ داده شد. عصاره دارچین به میزان 200 میلی گرم به ازائ هر کیلوگرم از وزن بدن به صورت گاواژ داده شد. گروه تمرین برای پنج روز در هفته و به مدت شش هفته در برنامه تمرین هوازی روی نوارگردان شرکت کردند. شیب نوارگردان در سرتاسر دوره تمرین، 15 درصد بود. سرعت نوارگردان نیز از 25 متر بر دقیقه در هفته اول به 30 متر بر دقیقه در هفته ششم رسید. مدت زمان تمرین از 10 دقیقه در روز در هفته اول به 50 دقیقه در روز در هفته ششم رسید. برای بررسی میزان بیان ژن مورد نظر از روش RT-PCR استفاده شد. میانگین متغیرهای پژوهش در بین گروه ها، با استفاده از آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه و بونفرونی مقایسه شدند. همراه با الگوی مشابه افزایش معنی دار، تفاوت متغیر وزن بدن و وزن بافت کبد در پس آزمون در بین تمامی گروه ها با یکدیگر معنی دار بود. تفاوت میانگین های متغیر ژن رزیستین در بافت کبد رت های نر تغذیه شده با رژیم غذایی پرچرب پس از شش هفته تمرین هوازی، مصرف عصاره دارچین و غذای پرچرب در بین تمامی گروه ها با یکدیگر معنی دار بود. مقایسه گروه های مختلف با گروه کنترل نیز نشان دهنده اثر متغیرهای رژیم غذایی پرچرب, تمرین هوازی و دارچین و تعامل آن ها در تغییرات متغیر ژن رزیستین در بافت کبد بود. مصرف غذای پرچرب باعث تغییرات نامطلوب بیان این ژن شده ولی اجرای شش هفته ای تمرین و مصرف عصاره دارچین باعث تعدیل اثرات نامطلوب رژیم غذایی پرچرب شده و تغییرات مطلوبی را در بیان این ژن و وزن بدن و وزن بافت کبد ایجاد کرده اند. به علاوه، ترکیب اجرای شش هفته ای تمرین و عصاره دارچین به مراتب اثرات مطلوب تری در تعدیل اثرات نامطلوب رژیم غذایی داشته است.

افزایش جرم توده چربی بدن، که در اثر عوامل محیطی و مساعد بودن زمینه ژنتیکی در فرد ایجاد می شود را چاقی می گویند. چاقی خطری برای سلامتی و زیانی برای رفاه فردی و اجتماعی است که امید به زندگی را کاهش می دهد (بوچارد، 2000؛ پارک.ک 2002). پاتوژنز ایجاد چاقی بسیار پیچیده است و مجموعه ای از عوامل در بروز آن دخالت دارند. این عوامل شامل استعداد ژنتیکی، سن، جنس، عادت های غذایی، عوامل محیطی، فعالیت های بدنی و ورزش، عوامل اجتماعی روانی، اختلالات عملکرد غدد درون ریز، میزان لپتین سرم و غیره است (دیشمن و واشبورن،2004؛ بوچارد، 2000؛ نیمن،2003؛ لی مورا و ون دویلارد، 2004؛ بوآسیدا و همکاران، 2006). لپتین هورمونی پروتئینی است که توسط سلول های بافت چربی، تولید و ترشح می شود. در افراد چاق، سطح لپتین در سلول های بافت چربی و سرم خون افزایش می یابد. تجربه های حیوانی و انسانی محدود نشان داده است که درمان با لپتین سبب کاهش مصرف غذا، کاهش اشتها و کاهش چربی بدن می شود. تاثیر لپتین بر مغز باعث تنظیم اشتها، کنترل وزن و برخی فرآیندهای متابولیک وابسته به آن می شود. اختلال در عملکرد لپتین باعث افزایش وزن و توده چربی شده و فربهی را به دنبال دارد (بوآسیدا و همکاران، 2006). از سوی دیگر کاهش مصرف انرژی که پی آمد کاهش فعالیت های بدنی و تمرینات ورزشی است نیز نقش بسیار مهمی در بروز چاقی دارد (دیشمن و واشبورن،2004؛ بوچارد، 2000؛ نیمن،2003؛ لی مورا و ون دویلارد، 2004). چنین به نظر می رسد که دو عامل سطح لپتین سرم به واسطه تاثیر بر اشتها و توانایی کاهش انرژی دریافتی و میزان فعالیت بدنی به واسطه توانایی افزایش انرژی مصرفی، نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای در کنترل وزن و توده چربی بدن داشته باشند. هورمون گرلین اولین بار در سال 1999 از سلول های معده کشف شد. این هورمون یک لیگاند درون ریز برای هورمون رشد بوده و موجب تحریک هورمون رشد از غده هیپوفیز میشود. علاوه بر ان گرلین اشتها را تحریک میکند و با اثر بر روی هسته کمانی هیپوتالاموس ( منطقه ای که برای کنترل غذا شناخته میشود) مصرف غذا را افزایش میدهد. بنابرلین گرلین نقش مهمی برای حفظ ترشح هورمون رشد و هموستئاز انرژی در مهره داران ایفا میکند.(فرانک ادلمن-2012