درخت حوزه‌های تخصصی

آموزش نماز و ترغیب به برپایی آن برای نونهالان، به عنوان یکی از رفتارهای مهم مذهبی، از نگاه رویکردهای تربیتی حائز اهمیت است. آموزش برپایی نماز دارای ابعاد شناختی، رفتاری و انگیزشی است که باید با سن مخاطبان متناسب باشد. پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی برپایی نماز با رویکرد خیرگزینی، و با استفاده از دو روش کیفی و کمی انجام شده است. در بخش کیفی، تهیه گزاره های متنتاسب با سنین کودکی از واژه ی صلاه در آیات قرآن، تحلیل محتوای متون مرتبط با نماز جهت غنی سازی محتوای بسته و همچنین، طراحی و تدوین بسته آموزشی، با توجه به سیر خیرگزین شدن در سنین ۱۰ تا ۱۲ سال صورت پذیرفت و در نهایت، توسط گروهی ۵ نفره از متخصصان تعدیل گردید. در بخش کمی، برای بررسی محتوای پروتکل، ضریب نسبی روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI)، محاسبه گردید. بررسی روایی محتوایی، توسط متخصصان نشان داد CVR کل پروتکل 0/99 و CVI جلسات0/98 می باشد که نشان دهنده حداقل نصاب مورد قبول است. این بسته ضمن فعالسازی تفکر و ارائه راهکارهای جذاب به مربیان، نماز را به عنوان بزرگترین خیر، به دختران 10 تا 12 سال آموزش می دهد.

هدف: در برخی روابط زناشویی، علی رغم حفظ ثبات ساختاری نهاد خانواده، سطح رضایت عاطفی و روانی زوج ها در حداقل ممکن قرار دارد. این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر ماندگاری زنان در ازدواج های پایدار اما نارضایتمند می پردازد. روش: پژوهش حاضر به روش کیفی از نوع رویکرد قراردادی انجام شد و داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با ۱۳ زن که حداقل ۲۰ سال در ازدواج خود باقی مانده اند، اما از زندگی مشترکشان ناراضی بودند، جمع آوری گردید. یافته ها: نتایج تحلیل محتوای داده ها نشان داد که عوامل اقتصادی، فرزندان، خانواده، باورهای فرهنگی و اجتماعی، ویژگی های شخصیتی فردی و عوامل مربوط به همسر، مهم ترین دلایل تداوم این ازدواج ها هستند. وابستگی مالی، نگرانی درباره آینده فرزندان، فشارهای اجتماعی، نداشتن مهارت های لازم برای استقلال، و تغییرات مثبت در رفتار همسر از جمله عواملی بودند که موجب ماندگاری زنان در این شرایط شدند. نتیجه گیری: به نظر می رسد ماندگاری زنان در ازدواج های پایدار اما نارضایتمند تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل درونی و بیرونی همچون وابستگی اقتصادی، نقش فرزندان در تصمیم گیری، فشارهای خانوادگی و اجتماعی، باورهای فرهنگی، ویژگی های شخصیتی فردی و تغییرات در رفتار همسر، به عنوان عوامل کلیدی قراردارد که هیچ یک از این عوامل به تنهایی تعیین کننده ماندن یا رفتن نیستند، بلکه ترکیب آن ها است که می تواند بر تصمیم زن در ماندن در ازدواج تأثیر بگذارد. با توجه به این یافته ها، درک عمیق تر از این ابعاد می تواند به برنامه های مشاوره ای و مداخلات اجتماعی کمک کند تا نیازها و چالش های زنان در چنین موقعیت هایی بهتر شناسایی شود.

پژوهش حاضر با هدف مطالعه کیفی تجربه زیسته شوهران دارای همسر با مشکل وسواس تمیزی به روش پدیدارشناسی انجام شده است. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، تعداد 15 مرد مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان در سال 1401 در این مطالعه شرکت کردند. جهت تشخیص وسواس تمیزی در همسران ایشان، از تشخیص گذاری مراکز مشاوره شهر اصفهان استفاده شد. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق استفاده شد. محتوای مصاحبه ها با استفاده از روش 7 مرحله ای کلایزی تحلیل شد. مقوله های اصلی شامل: 1- تصورات اولیه از وسواس؛ 2- پیامدها در روابط با اطرافیان؛ 3- تأثیرات بر خلق و خوی فرد وسواسی و سایر اعضای خانواده؛ 4- تأثیرات بر روابط با همسر؛ 5- تأثیرات بر روابط فرد وسواسی و همسرش با فرزندان؛ 6- تأثیرات بر تمایل به فرزندآوری؛ 7- تأثیرات بر تربیت فرزند؛ 8- تأثیرات بر روابط عاطفی و زناشویی؛ 9- پیامدهای اقتصادی؛ 10- تأثیر بر تفریحات و سرگرمی ها؛ و 11- انتظارات همسر وسواسی از شوهر است. هر کدام از مقوله های اصلی خود شامل مقوله های فرعی بود که جمعا تعداد آنها به 44 مورد رسید. نتایج نشان داد که زندگی با همسر مبتلا به وسواس تمیزی، دست کم در مورد برخی افراد، چالش های خاصی دارد که نیازمند توجه، دقت و سازگاری است و این موضوع می تواند در مشاوره های پیش و پس از ازدواج نیز مورد توجه باشد.

هدف :پژوهش حاضر به بررسی عملکرد حافظه روزمره کودکان مبتلاء به سرطان، پیش، حین و پس از شیمی درمانی پرداخته است.روش :روش پژوهش علی _ مقایسه ای، شامل 23کودک سالم و بدون بیماری، 12کودک پیش از درمان، 23 کودک در حال درمان و 14 کودک پس از درمان، از سن 8 تا 17 ساله، به صورت نمونه در دسترس، از بیمارستان محک و مدارس شهر تهران انتخاب شده و با استفاده از آزمون حافظه رفتاری ریورمید (ویلسون و همکاران، 2008) مورد سنجش قرار گرفتند. ▐داده های پژوهش با استفاده از روش آمار توصیفی (میانین و انحراف معیار) و آزمون استنباطی (تحلیل واریانس) مورد تحلیل قرار گرفتند. ▐یافته ها:نتایج نشان داد که عملکردکودکان ونوجوانان سرطانی درحافظه روزمره، یادگیری جدید، فضایی، جهت یابی، کلامی و مربوط به آینده، درچهار گروه نمونه، تفاوت معناداری نداشت. فقط میانگین حافظه دیداری در گروه سرطانی حین درمان و پس از درمان، به صورت معناداری از گروه سالم و قبل از درمان کمتر بوده و تفاوت آنها معنادار بود (p<0.5، 261/2= F). ▐نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش، شیمی درمانی باعث کاهش عملکرد حافظه دیداری بیماران سرطانی، در حین درمان و پس از آن می شود. این مسئله از یک سو، به دلیل تأثیر داروهای شیمی درمانی بر هیپوکامپ و قشر مغز و ایجاد اختلال در حافظه بوده، ازسوی دیگر حافظه به شدت تحت تاثیر استرس ها و مسائل روحی _ روانی حاصل از این بیماری و درمان های سنگین آن و عدم دریافت حمایت های لازم شناختی، قرار می گیرد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدل سبک زندگی اسلامی بر بهبود خودارزشمندی و رضایت از زندگی زنان شاغل در شرکت فولاد مبارکه اصفهان انجام شد. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل کلیه زنان شاغل در شرکت فولاد مبارکه اصفهان در سال 1403 بود که از بین آن ها 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایش(15نفر) و کنترل (15 نفر) قرارگرفتند. گروه آزمایش بصورت هفتگی در هشت جلسه (120دقیقه ای) تحت آموزش مدل سبک زندگی اسلامی قرار گرفتند. داده ها بااستفاده از پرسشنامه خودارزشمندی دوستی و حسینی نیا(1399) و نیز رضایت از زندگی داینر و همکاران(1989) گردآوری شده و بااستفاده از نرم افزار SPSS-21 و روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مدل سبک زندگی اسلامی باعث افزایش معنادار خودارزشمندی و رضایت از زندگی در زنان شاغل گروه آزمایش نسبت به زنان شاغل گروه کنترل شده است(P<0.05). نتیجه گیری: مطابق یافته ها می توان نتیجه گرفت که آموزش مدل سبک زندگی اسلامی برای بهبود خودارزشمندی و رضایت از زندگی زنان شاغل در شرکت فولاد مبارکه اصفهان تاثیرگذار بوده است.

انحلال رابطه عاشقانه از دردناکترین رخدادهایی است که افراد می توانند در زندگی خود تجربه کنند. هدف پژوهش حاضر طراحی و ارزیابی اثربخشی مداخله مبتنی بر عوامل اثرگذار در ضربه عشقی بر سندرم ضربه عشق در دختران دانشجو بود. روش پژوهش حاضر نیمه تجربی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل کلیه دانشجویان دختر دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1402 بودند؛ دانشجویانی که درگیر ضربه عشق بودند. از بین این افراد به تعداد 8 نفر به عنوان نمونه برای گروه آزمایش و 8 نفر به عنوان نمونه برای گروه کنترل انتخاب شدند. روش نمونه گیری این پژوهش در دسترس بود. برای تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه نشانگان ضربه عشق (Ross, 1991) بود. برای مداخله نیز از پروتکل مداخله عوامل اثرگذار در ضربه عشق استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که پروتکل مداخله عوامل اثرگذار در ضربه عشق بر شدت ضربه عشق در دختران دانشجو دارای تجربهشکست عشقی تاثیر داردو بین دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در نمره های شکست عشقی وجود داشت (631/57= F و 001/0= P). بر اساس این یافته می توان نتیجه گرفت که پروتکل مداخله عوامل اثرگذار بر ضربه عشق می تواند به عنوان روشی اثربخش برای مداخله در شکست عشقی دختران مورد استفاده قرار گیرد و باعث کمک به آنها برای سازگاری با ضربه شود.

هدف پژوهش حاضر واکاوی سازه های شکل دهنده داستان مسیر شغلی دانش آموزان کمال گرای استعداد درخشان با کاربست نظریه برساخت گرایی شغلی ساویکاس (2013) به عنوان چارچوب نظری و روش شناختی بود. این پژوهش با روش کیفی از نوع پدیدارشناسی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه دهم مدارس استعدادهای درخشان شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. ابتدا، ۱۰۰ دانش آموز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به پرسشنامه کمال گرایی هیل (۲۰۰۴) پاسخ دادند. سپس، دانش آموزانی که نمره آنها یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بود به صورت هدفمند (ده نفر) انتخاب و به سوالات مصاحبه «داستان مسیر شغلی من» (ساویکاس، ۲۰۱۵) که منطبق بر پنج مؤلفه داستان شغلی از منظر نظریه برساخت گرایی است (الگوها، رغبت ها، داستان های مورد علاقه، شعارها و خاطرات اولیه) پاسخ دادند. تحلیل داده ها با روش کلایزی انجام شد. یافته ها به استخراج شش مضمون اصلی شامل نیازهای مشاوره ای و خودیاری (خودشناسی و یادگیری مستقل، پذیرش و امنیت روانی)، الگوهای آرمانی و خودِ ایده آل (استقلال، پشتکار و شجاعت / هوش، عدالت و مسئولیت اخلاقی / ایمان و معنویت)، رغبت ها و جهت گیری انگیزشی (یادگیری شخصی، علمی و انگیزشی، و تعادل روانی-جسمی)، بازتاب خویشتن مؤلف (استقلال، شجاعت و عدالت خواهی / همدلی، رشد درونی و نوآوری / تلاش برای موفقیت و ثبات)، نصیحت گر درونی و شعارهای زندگی (پیشرفت، تاب آوری و خودباوری / معنویت، اصالت و خودپذیری)، و بازسازی معنایی خاطرات (چالش های اولیه، راهبردهای رشد و عاملیت، و ارتباطات مثبت و اعتماد) انجامید. در مجموع، هدایت آگاهانه کمال گرایی از طریق مداخلات مبتنی بر برساخت گرایی شغلی می تواند به تقویت رشد هویتی و انتخاب آگاهانه تر مسیر شغلی دانش آموزان کمک کند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مطالعه اثر میانجی فرسودگی در رابطه بین افسردگی و روان رنجورخویی با طرد فرزندان در والدین انجام شد. ▐روش: روش پژوهش از نوع همبستگی است، بدین منظور، تعداد 206 والد (127 مادر و 79 پدر) در دامنه سنی 47-21 سال به روش نمونه گیری دردسترس، برای شرکت در پژوهش داوطلب شدند. ابزارهای پژوهش شامل نسخه فارسی سنجش فرسودگی والدینی (موسوی و همکاران، 2020)، مقیاس روان رنجورخویی گاسلینگ و همکاران (2003)، مقیاس طرد والدینی روهنر و علی (2020) و مقیاس افسردگی کروئنک و همکاران (2001) بودند. ▐یافته ها: نتایج نشان داد که اثر کلی روان رنجورخویی بر طرد در والدین معنادار نیست (05/0, p> 02/0β=)، اما اثر کلی افسردگی بر طرد فرزندان معنادار بود (001/0, p< 03/0β=). نتایج نشان داد که افسردگی (01/0, p< 35/0β=) و روان رنجورخویی (01/0, p< 16/0β=) اثر معنی داری بر فرسودگی دارد، همچنین اثر فرسودگی بر طرد والدینی معنادار بود (05/0, p<69/0β=)، اثر غیرمستقیم افسردگی (]05/0,006/0 [95/0, CI24/0β=) و روان رنجورخویی بر طرد والدینی به واسطه فرسودگی نیز معنادار بود (]07/0,005/0 [95/0, CI11/0β=). ▐نتیجه گیری: توجه به زمینه های شخصیتی پرخطر چون روان رنجوخویی و اختلالات خلقی چون افسردگی با افزایش احتمال فرسودگی در والدین که می تواند زمینه ساز پیامدهای منفی والدگری چون طرد فرزندان را در والدین باشد، اهمیت قابل توجهی درزمینه والدگری دارد. ازاین رو، کمک به والدین برای شناخت و مواجهه کارآمد با این زمینه های پرخطر می تواند شرایط والدگری سازنده و کاهش اثرات ناشی از فرسودگی را در والدین را فراهم سازد.

اختلال اضطراب اجتماعی از شایع ترین اختلالات اضطرابی در بزرگسالان است. درمان شناختی رفتاری مداخله ای مؤثر برای آن محسوب می شود؛ بااین حال، فراتحلیل های پیشین کمتر به بررسی اختصاصی بزرگسالان پرداخته اند. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، بررسی و ترکیب نظام مند مطالعات موجود و برآورد اندازه اثر کلی درمان شناختی رفتاری بر کاهش اضطراب اجتماعی در جمعیت بزرگسال بود. پژوهش حاضر یک مرور نظام مند و فراتحلیل است که با جست وجوی جامع در پایگاه های داده داخلی از سال 1385 تا 1403 انجام شد. در مجموع، از میان ۵۶۷ مطالعه شناسایی شده، ۱۴ پژوهش با معیارهای ورود مطابقت داشتند و وارد تحلیل نهایی شدند. یافته ها نشان داد که درمان شناختی رفتاری اثربخشی معنادار و قابل توجهی در کاهش علائم اضطراب اجتماعی در بزرگسالان دارد (g هدجز= 2/274-). باوجود ناهمگنی متوسط بین مطالعات (شامل طرح های کارآزمایی آزمایشی و نیمه آزمایشی)، تحلیل های حساسیت و بررسی متغیرهای میانجی نشان دادند که نتایج پایدار باقی می مانند. نوآوری این مطالعه در تمرکز انحصاری بر جمعیت بزرگسال و ترکیب شواهد پراکنده موجود است که تاکنون در ادبیات پژوهشی مغفول مانده بود. نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری یک درمان مؤثر برای کاهش اضطراب اجتماعی در بزرگسالان محسوب می شود، اما برای بررسی دقیق تر نقش ویژگی های جمعیت شناختی و الگوهای درمانی پژوهش های آینده ضروری است

هدف: سندروم آشیانه خالی نوعی احساس غم و تنهایی است که والدین یا سرپرستان پس از ترک خانه توسط فرزندان تجربه می کنند. این پژوهش با هدف واکاوی راهبردهای مقابله ای والدین درگیر این سندروم که از بهزیستی روان شناختی بالایی برخوردارند، انجام شد. روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی اجرا شد. در سال 1402، 137 نفر از والدین شهرستان اسلام آباد غرب به «مقیاس بهزیستی معنوی» (دهشیری و همکاران، 1392) پاسخ دادند. از میان آنان، 23 نفر که نمره ای بالاتر از یک انحراف معیار نسبت به میانگین کسب کرده بودند، انتخاب شدند و در نهایت، 13 نفر با استفاده از نمونه گیری هدفمند و بر اساس ملاک های ورود در مطالعه شرکت کردند. داده ها از طریق مصاحبه های بی ساختار گردآوری و با روش کولایزی در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل تجارب شرکت کنندگان منجر به شناسایی 251 کد باز، 39 کد محوری و 3 کد انتخابی شامل راهبردهای مقابله ای فردی، خانوادگی و اجتماعی شد. نتیجه گیری: بهره گیری از راهبردهای فردی مانند خودآگاهی و مثبت اندیشی، راهبردهای خانوادگی همچون تقویت ارتباط و همدلی، و راهبردهای اجتماعی از جمله مشارکت در فعالیت های مذهبی و اجتماعی می تواند به کاهش علائم سندروم آشیانه خالی و سازگاری بهتر والدین کمک کند.

هدف: خانواده های ترکیبی به دلیل ساختار متفاوت و چالش های ارتباطی خاص، می توانند زمینه ساز فشارهای هیجانی و شناختی در نوجوانان باشند. آموزش های خودیاری با تقویت مهارت های تنظیم هیجان و انعطاف پذیری شناختی، می تواند به سازگاری بهتر این نوجوانان با شرایط جدید خانوادگی کمک کند لذا پژوهش حاضر با هدف اثربخشی بسته آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت های اجتماعی بر تنظیم هیجان و انعطاف پذیری شناختی نوجوانان خانواده های ترکیبی انجام شد. ▐روش: این پژوهش از روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل 120 نوجوان دختر مقطع متوسطه دوم شهر یزد در خانواده های ترکیبی در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از میان آنان، بر اساس معیارهای ورود (نوجوانان دختر خانواده های ترکیبی شهر یزد؛ گذشت حداقل یک سال از تشکیل خانواده ی جدید؛ تحصیل در مقطع متوسطه ی اول و دوم، کسب نمره پایین در آزمون های تنظیم هیجان و انعطاف پذیری شناختی و همچنین تمایل و رضایت آگاهانه والدین ونوجوان برای شرکت در پژوهش)، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و گواه (۲۰ نفر) گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه تنظیم هیجان گراتز روئمر و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال استفاده شد. برای گروه آزمایش آموزش خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت های اجتماعی در 10 جلسه 60 دقیقه ای اجرا شد و داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره، تحلیل شد. ▐یافته ها: نتایج نشان داد که مداخله بسته آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت های اجتماعی منجر به افزایش معنادار تنظیم هیجان (05/0 p <، 30/60 = F) و انعطاف پذیری شناختی (05/0 p <، 05/55 = F) در نوجوانان گروه آزمایش شد، در حالی که گروه کنترل تغییر قابل توجهی در این متغیرها نشان ندادند. نتایج همچنین نشان داد که آموزش خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت های اجتماعی می تواند در تقویت مهارت های خودمدیریتی و سازگاری شناختی و هیجانی نوجوانان خانواده های ترکیبی مؤثر باشد. ▐نتیجه گیری: یافته ها بیانگر آن است که مداخلات آموزشی خودیاری مبتنی بر پذیرش و مهارت های اجتماعی می توانند ابزار مؤثری در ارتقای سلامت روان و سازگاری شناختی و هیجانی نوجوانان در خانواده های ترکیبی باشند.

هدف: پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی مدیریت دفاع های تاکتیکی مبتنی بر روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) در کاهش اضطراب و افسردگی دانشجویان انجام شد. روش: طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانشجویان در حال تحصیل دانشگاه شهید رجایی تهران در سال تحصیلی 1402-1403 بودند. نمونه مورد مطالعه در پژوهش حاضر ۱۴ نفر بودند که به روش نمونه گیری در دسترس و از طریق فراخوان انتخاب و پس از تکمیل پرسشنامه های افسردگی بک (1996)، اضطراب بک (1988) و مصاحبه بالینی اولیه به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۷n=) و کنترل (۷n=) گمارش شدند. شرکت کنندگان پرسش نامه های اضطراب و افسردگی بک را قبل و بعد از مداخله آزمایشی تکمیل نمودند. گروه آزمایش در ۶ جلسه دوره مدیریت دفاع های تاکتیکی مبتنی بر روان درمانی گروهی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) شرکت نمودند ولی گروه کنترل مداخله خاصی دریافت نکرد. داده ها به وسیله تحلیل کوواریانس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد که مدیریت دفاع های تاکتیکی مبتنی بر روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) موجب کاهش اضطراب و افسردگی دانشجویان شده است (۰۵/۰p<). نتایج: نتایج حاکی از آن است که استفاده از مدیریت دفاع های تاکتیکی مبتنی بر روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP) در کاهش اضطراب و افسردگی دانشجویان مؤثر می باشد

هدف: هدف این مطالعه، توسعه مدلی برای بهره گیری از هوش مصنوعی در جذب و گزینش معلمان تربیت بدنی است. روش: این پژوهش کیفی از نوع نظریه داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین است. جامعه آماری شامل خبرگان حوزه تربیت بدنی، مدیریت منابع انسانی و فناوری آموزشی در ایران بود که تعداد دقیق آن نامحدود فرض شد. نمونه گیری به صورت هدفمند با استفاده از تکنیک اشباع نظری انجام گردید و با ۲۰ خبره مصاحبه شد. ابزارهای جمع آوری داده شامل مصاحبه های نیمه ساختاریافته (با گروه های تمرکز) و تحلیل اسناد بود. برای اطمینان از اعتبار و پایایی، روش ارزیابی لینکلن و گوبا اعمال شد. یافته ها: یافته ها چهار شرط علّی را شناسایی کرد: جذب و شناسایی کاندیدها با استفاده از هوش مصنوعی، ارزیابی و گزینش کاندیدها با ابزارهای هوش مصنوعی، اطمینان از عدالت و کاهش سوگیری در فرآیند جذب و استخدام، و افزایش کارایی، نظارت و بهبود فرآیند جذب و استخدام. شرایط زمینه ای شامل زیرساخت ها و امکانات آموزشی، شایستگی ها و ویژگی های معلمان، فرهنگ سازمانی و مدیریت مدارس، و محیط اجتماعی و تعاملات دانش آموزی بود. شرایط مداخله گر شامل محدودیت ها و ناکارآمدی های مدیریتی، و همچنین چالش های محیطی و فناوری بودند. بر اساس مفاهیم استخراج شده و کدهای نهایی، بعد استراتژیک به عنوان استراتژی های بهینه سازی جذب و استخدام مبتنی بر هوش مصنوعی برچسب گذاری شد. نتیجه گیری: در نهایت، پیامدهای مدل شامل کارایی و اثربخشی در جذب، فراگیری در استخدام، و بهره وری و پایداری منابع انسانی بودند. پیشنهاد می شود سازمان های آموزشی با سرمایه گذاری در زیرساخت های هوش مصنوعی و آموزش مدیران، این مدل را برای بهبود فرآیندهای استخدامی پیاده سازی کنند تا عدالت و کارایی در جذب معلمان تربیت بدنی افزایش یابد.

تربیت جنسی در جامعه ایران یکی از حوزه های حساس و در عین حال کمتر سامان یافته نظام آموزشی و تربیتی است که با چالش های فرهنگی، اجتماعی و خانوادگی متعددی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی برنامه آموزشی تربیت جنسی خانواده محور انجام شد. روش مطالعه از نوع توسعه ای کاربردی و با رویکرد کیفی بوده و جامعه آماری شامل خبرگان حوزه های تعلیم و تربیت، روان شناسی، مشاوره، علوم تربیتی، فقه و حقوق اسلامی بود. داده ها از طریق مرور اسناد، مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه قضاوت خبرگان گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون بررسی شدند. فرایند تدوین برنامه آموزشی در چهار مرحله (استخراج مبانی نظری، اجماع سازی، روایی محتوایی، تنظیم نسخه نهایی) انجام گرفت. یافته ها نشان داد که برنامه بر چهار بخش اصلی اهداف، اصول، محتوای آموزشی و مخاطبان استوار است. اهداف در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی تعریف شد؛ اصول بر همسویی با ارزش های اسلامی ایرانی، تناسب رشدی و خانواده محوری تأکید داشتند؛ و محتوای آموزشی ابعاد چندگانه ای از جمله هویت جنسی، سلامت جنسی، مهارت های والدگری، پیشگیری از آسیب ها و آزارهای جنسی و سالم سازی محیط را پوشش داد. مخاطبان اصلی برنامه مربیان تخصصی و تسهیلگران اجتماعی معرفی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که اجرای این برنامه می تواند به استانداردسازی آموزش های جنسی، ارتقای آگاهی و توانمندسازی والدین و مربیان، کاهش آسیب های اجتماعی و تحکیم بنیان خانواده کمک کند و در نهایت الگویی یکپارچه و منسجم برای آموزش های جنسی متناسب با فرهنگ اسلامی ایرانی ارائه دهد.

کودکانی که از مراکز بهزیستی رشد میکنند، نسبت به کودکانی که در خانواده بزرگ می شوند، تعامل اجتماعی کمتری دریافت می کنند و بیشتر احتمال دارد که در طول رشد خود، مشکلات عاطفی و رفتاری پایدار را تجربه کنند؛ لذا در ایران چندین سال است که طرح میزبانی موقت از کودکان بی یا بدسرپرست ایجاد شده تا علاوه بر مراقبت جسمی، این کودکان نیازهای عاطفی خود را نیز تامین کنند. از آنجا که در تابستان ۱۴۰۴، جنگ ۱۲ روزه بین ایران و رژیم غاصب صهیونیستی رخ داد، برای تامین امنیت نوزادان، بهزیستی فرایند انتقال کودکان به خانهها برای میزبانی موقت را تسهیل بخشید که هم برای نهاد بهزیستی و هم برای والدین میزبان با چالشها و تجارب منحصربفردی همراه بود؛ لذا پژوهش حاضر به بررسی تجربه زیسته مادران میزبان در این جنگ پرداخت. برای انجام این مطالعه کیفی، بااستفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۱ مادر مصاحبه شد و با روش کلایزی، اطلاعات تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در مجموع در تحلیل دادهها، ۶۷ کد باز، ۲۳ کد محوری و ۷ تم بدست آمد؛ تمها شامل: باورهای پسامیزبانی در جنگ، الگوهای هیجانی میزبانی در جنگ ، تحولات کنشی در فرایند میزبانی ، انگیزش میزبانی در جنگ ، چالشهای میزبانی در جنگ ، توسعه هویت مادری و میزبانی در جنگ و تدابیر تسهیلگر بهزیستی برای میزبانی در جنگ بود. درمجموع میتوان نتیجه گرفت تجربه میزبانی، یک فرایند وجودی، عمیقا تغییردهنده و پیچیده است که هم مراقبت های لازم را برای کودک مهیا می کند و هم مادر میزبان را نسبت به قبل، به زنی توانمندتر مبدل میسازد.

پژوهش حاضربا هدف واکاوی و طراحی الگویی خاص از شاخص های فرزندپروری نوجوانان دارای هویت شغلی منسجم طراحی شد.این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به روش کیفی از نوع پدیدارشناسی است.جامعه آماری پژوهش شامل کلیه والدین دانش آموزان دختر با هویت شغلی موفق بود که در سال تحصیلی 1403-1402 در مقطع متوسطه (دوره دوم) شهر کرمانشاه مشغول به تحصیل بودند. نمونه گیری در دو مرحله انجام شد. هدف مرحله اول کمی، شناسایی دانش آموزان دارای هویت شغلی موفق بود. بدین منظور تعداد 170 نفر از دانش آموزان متوسطه دوم شهر کرمانشاه به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای برای تکمیل پرسشنامه هویت شغلی انتخاب شدند. سپس در مرحله دوم کیفی، به روش نمونه گیری هدفمند، شرکت کنندگان از بین 29 والد دارای فرزند با هویت شغلی موفق، که یک نمره بالاتر از انحراف استاندارد (4.15) را کسب کرده بودند جهت انجام مصاحبه انتخاب شدند،نمونه گیری تا مرحله اشباع نظری پیش رفت و2 مصاحبه انتهایی جهت اطمینان از اشباع داده ها انجام شد. داده ها به شیوه مصاحبه نیمه ساختار یافته گرداوری شد و با روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شدند. تحلیل تجارب شرکت کنندگان در زمینه واکاوی شاخص های والدگری در نوجوانان دارای هویت شغلی منسجم منجر به شناسایی و استخراج160 کد اولیه، 27 مضمون فرعی و 7 مضمون اصلی شامل: والد آگاه ،پاسخ دهی، کیفیت ارتباط با فرزند، مهارت رفتاری والد، بستر امن خانوادگی، ساختار خانوادگی و کنترل-نظارت شد. نتایج پژوهش حاضر شاخص های والدگری مذکور را به عنوان متغیرهای مهمی در دستیابی نوجوانان به هویت شغلی موفق، خاطرنشان می سازد. نظر قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر واکاوی نحوه ارتباطات در خانواده های دارای فرزند در آستانه کنکور بود. در این پژوهش از روش کیفی به شیوه پدیدارشناسی تفسیری استفاده شد. میدان پژوهشی شامل دانش آموزان در آستانه کنکور شهر سنندج در سال 1404-1403 بود. نمونه گیری به صورت هدفمند از نوع ملاکی انجام شد و شرکت کنندگان مورد مصاحبه نیمه ساختار یافته قرار گرفتند. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش راهبرد هفت مرحله ای دیکلمن، آلن و تانر استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها به شناسایی منجربه تولید 63 مفهوم اولیه، 11 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی شد. مضمون اصلی اول فضای ارتباطی شامل (خانواده های تعادل گرا، کنکورمحور و بی تفاوت)، مضمون اصلی دوم سبک های حمایتی شامل (عاطفی، ابزاری-تکنولوژی، اطلاعاتی و سیستمی)، مضمون اصلی سوم تعارضات ارتباطی شامل (تعارضات بین فردی و درون فردی) و مضمون اصلی چهارم راهبردهای مقابله ای شامل (فردمحور و خانواده محور) بود. بنابراین یافته ها نشان داد که خانواده های تعادل گرا با ایجاد آرامش و برنامه ریزی منطقی، تجربه دانش آموزان را بهبود و تعارضات را کاهش می دهند؛ خانواده های کنکورمحور با کنترل افراطی و انتظارات غیرواقعی، استرس و تعارضات بین فردی را افزایش می دهند؛ و خانواده های بی تفاوت با بی توجهی به شرایط، احساس تنهایی و سردرگمی ایجاد می کنند. همچنین سبک های حمایتی (به ویژه عاطفی و سیستمی) نقش مؤثری در کاهش تعارضات درون فردی دارند. با توجه به مضمون های بدست آمده از پژوهش حاضر، راه کارهایی از جمله اصلاح شیوه های ارتباطی، فرزندپروری و فضای اطلاعاتی در حیطه مسائل مربوط به کنکور برای مدیریت چالش های موجود در خانواده ها و پشت سر گذاشتن این دوره به همراه سلامت روانشناختی برای تمام اعضای خانواده موثر به نظر می رسد.

هدف: این پژوهش با هدف طراحی الگویی بومی سازی شده برای توسعه مراکز مدیریت مهارت آموزی، مشاوره شغلی و کاریابی تخصصی در دانشگاه های ایران، با تأکید بر رفع شکاف های ساختاری بین آموزش عالی و بازار کار، انجام شد. روش: با استفاده از روش کیفی نظریه داده بنیاد، داده های لازم از ۱۸ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران مراکز، خبرگان دانشگاهی، کارآفرینان و مشاوران شغلی، تا دستیابی به اشباع نظری جمع آوری و در سه مرحله کدگذاری باز (۶۳ کد)، محوری (۱۱ مقوله) و گزینشی با نرم افزار MAXQDA تحلیل شد. یافته ها: الگوی نهایی، توسعه مراکز مدیریت مهارت آموزی، مشاوره شغلی و کاریابی تخصصی را به عنوان پدیده مرکزی معرفی کرد که در قالب عوامل علی (نیاز به آموزش های عملی و تخصصی، توسعه مهارت های نرم و کارآفرینی)، عوامل زمینه ای (زیرساخت های ناکافی، موانع فرهنگی و سازمانی، ناهماهنگی با بازار کار)، عوامل مداخله گر (محدودیت های مالی، سیاست گذاری های ناکارآمد، کمبود نیروی متخصص)، راهبردها (نیاز به فناوری و نوآوری، برنامه ریزی و ارزیابی) و پیامدها (توسعه مهارت های نرم و کارآفرینی، همکاری با صنعت و کارفرمایان) تبیین می شود. این الگو روابط پارادایمی بین عوامل علی و مداخله گر را تبیین می کند که توسعه مراکز را از طریق راهبردهای نوآورانه به پیامدهای اشتغال زایی هدایت می نماید. نتیجه گیری: الگوی پیشنهادی، با وجود هم خوانی با ادبیات جهانی و بومی سازی برای ایران، موفقیت این الگو مستلزم ارزیابی تجربی و حمایت سیاست گذاران است تا به عنوان نقشه راهی عملی برای تسهیل انتقال دانشجویان به بازار کار عمل کند.

سلامت روان به عنوان یکی از ارکان کلیدی کیفیت زندگی تحت تأثیر عوامل معنوی و روان شناختی قرار دارد. قرآن کریم به عنوان منبع اصلی هدایت، مفاهیم مهمی مانند «رضا»، «شکر» و «امید» را معرفی می کند که اجزای بنیادین سلامت روان را تشکیل می دهند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی عمیق این سه مفهوم در آیات قرآن و تطبیق آن ها با نظریه های روز روان شناسی، به ویژه روان شناسی مثبت نگر و معناگرا می پردازد. با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کمی، داده ها از طریق نظرسنجی ها و تحلیل متون جمع آوری شده است. نتایج نشان می دهد که پذیرش تقدیر الهی (رضا) می تواند به بهبود تاب آوری و کاهش اضطراب و افسردگی کمک کند. همچنین، قدردانی از نعمت ها (شکر) به افزایش احساسات مثبت و کاهش استرس منجر می شود و به عنوان مداخله مؤثر در بهبود کیفیت زندگی شناخته می شود. داشتن نگرش مثبت و امیدوارانه به آینده (امید) نیز به تقویت روحیه و افزایش تاب آوری افراد کمک می کند. این ارتباط میان مفاهیم دینی و نظریه های روان شناسی مدرن، چشم انداز جدیدی برای مشاوره و درمان های روان شناختی اسلامی ایجاد می کند و می تواند به عنوان راهکار مؤثری برای ارتقاء سلامت روان در جامعه مدرن مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت، این مطالعه تأکید دارد که پیوند میان آموزه های دینی و رویکردهای علمی می تواند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان افراد کمک کند.

پژوهش حاضر به منظور بررسی و تحلیل خرده گفتمان های رایج در بین همسران که به منظور حفظ تعادل حیاتی به کار بسته می شوند، صورت گرفته روش: روش پژوهش کیفی، و در چهارچوب تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف بود. جامعه مورد پژوهش را مردان متأهل (25تا 45) ساله ساکن شهر تهران (در سال 1403) تشکیل دادند. شیوه نمونه گیری، به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع از نظر نوع نگارش نسبت به موضوع پژوهش – تعادل خانواده و سازوکارهای ترجیحی افراد- بود. بر اساس اصل اشباع نظری، تعداد یازده مشارکت کننده انتخاب و در پژوهش شرکت داده شدند. و به منظور افزایش غنای پژوهش و دستیابی به داده های مد نظر، از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شد و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف استفاده شد. نتایج تحلیل گفتمان زوجین در خصوص حفظ تعادل حیاتی نشان می دهد که در حالت کلی می توان گفتمان های موجود را در دو گروه گفتمان های تعادل بخش (با خرده گفتمان های مدارا، سازش، مراجعه به متخصص و افراد ذی صلاح، مذاکره منطقی، بازنگری در موقعیت های تعادلی، جبران) و گفتمان های انحرافی (با خرده گفتمان های تهدید به طلاق، تظاهر به خیانت، کناره گیری فیزیکی، کناره گیری عاطفی، برخورد فیزیکی، کنترل گری مفرط، عمل وارونه، دادن وعده های خلاف واقع و مثلث سازی)، طبقه بندی کرد. همچنین سه گفتمان هژمون سنت گرایی، تجددگرایی، و اصول گرایی دینی به عنوان گفتمان های غالب بر فضای جامعه مورد تحلیل قرار گرفت و در نهایت گفتمان اصول گرایی دینی به عنوان مفیدترین و کاربردی ترین گفتمان در حوزه روابط زوجی شناسایی شد.