دلالت های تربیتی نظریه علم دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اخلاق وحیانی سال ۱۶ بهار ۱۴۰۵ شماره ۱ (پیاپی ۳۸)
65 - 90
حوزههای تخصصی:
برای رفع اختلاف میان علم و دین، دیدگاه های مختلفی ارائه شده است؛ برخی تلاش کرده اند علم را در خدمت دین قرار دهند و یافته های علمی را به طور کامل رد کرده اند. در مقابل، گروهی دیگر با تکیه بر روش تجربی، دین را کنار گذاشته اند. اما دسته ی سومی نیز وجود دارند که بر امکان همزیستی و تعامل سازنده و مسالمت آمیز میان علم و دین تأکید دارند. نظر به اختلاف دیدگاه ها در این زمینه، هدف از پژوهش حاضر بررسی نظریه علم دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی و تحلیل دلالت های تربیتی آن است. مقاله حاضر با روش پژوهش ترکیبی تحلیل محتوا و دلالت پژوهی، اصل نظریه ایشان که یکی از دیدگاه های ابتکاری در بحث علم دینی است و دلالت های تربیتی آن را واکاوی کرده است. بر اساس یافته های این پژوهش، نظریه علم دینی مورد بحث علاوه بر اثرگذاری در تعیین اصول و روش های تربیت اسلامی، تأثیرات عمیقی در سطوح سه گانه نظام تربیتی شامل سیاستگذاری آموزشی، برنامه ریزی درسی و نظام ارزشیابی به همراه دارد. مهمترین دلالت های تربیتی آن عبارتند از: بازنگری اسناد بالادستی با هدف «کشف نظام الهی حاکم بر هستی»، طراحی نقشه راه اسلامی سازی علوم بر پایه وحدت دانش، تربیت معلمان با تخصص دوگانه تسلط بر محتوای علمی و مبانی تربیت اسلامی، بازطراحی برنامه های درسی به گونه ای که پیوند عینی مفاهیم آموزشی با جهان بینی توحیدی را ممکن سازد، و نهایتاً تحول در نظام ارزشیابی با استفاده از ابزارهای نوین سنجش به منظور اندازه گیری همزمان «مهارت علمی» و «بینش توحیدی» دانش آموزان. در این الگو، معلم از نقش سنتی انتقال دهنده دانش به «مربی توحیدی» تبدیل می شود که دارای بینش توحیدی نسبت به رشته خود، توانایی تلفیق علم و دین، و شایستگی الگودهی عملی است.