ارزشیابی به مثابه کنش موقعیتی معلم: بازخوانی مهارت های سنجش در کلاس های چند پایه روستایی بر پایه تجربه های زیسته
حوزههای تخصصی:
پیشینه و هدف: کلاس های چندپایه روستایی از ساختارهای رایج آموزش ابتدایی هستند که معلمان در آن ها به طور هم زمان مسئول آموزش دانش آموزانی از پایه های تحصیلی متفاوت اند. هم زمانی چند پایه، ناهمگونی شدید دانش آموزان، محدودیت زمان و کمبود منابع آموزشی، شرایطی را ایجاد می کند که فرایند سنجش و ارزشیابی یادگیری ماهیتی پیچیده و متفاوت از کلاس های تک پایه پیدا می کند. با وجود اهمیت ارزشیابی در هدایت فرایند یاددهی–یادگیری، پژوهش های موجود عمدتاً به ارزشیابی به صورت کلی پرداخته و مهارت های ارزشیابی معلمان را در بستر واقعی کلاس های چندپایه روستایی کمتر بررسی کرده اند. هدف پژوهش حاضر تبیین مهارت های سنجش و ارزشیابی معلمان کلاس های چندپایه روستایی بر پایه تجربه های زیسته آنان است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و تجربه محور انجام شد. مشارکت کنندگان شامل ۹ معلم کلاس های چندپایه روستایی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها به استخراج چهار مضمون اصلی انجامید: مدیریت پیچیده ارزشیابی هم زمان چند پایه، طراحی و اجرای ارزشیابی های چندسطحی، اتکا به تشخیص حرفه ای معلم در قضاوت های ارزشیابانه و به کارگیری راهبردهای جبرانی برای مواجهه با محدودیت های زمانی و اجرایی. این مهارت ها در کلاس های چندپایه با شدت و پیچیدگی بیشتری نسبت به کلاس های تک پایه بروز می یابند. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد ارزشیابی در کلاس های چندپایه روستایی فرایندی پویا، بافت محور و مبتنی بر تجربه عملی معلمان است. توجه به این یافته ها می تواند مبنایی برای بهبود برنامه های توانمندسازی معلمان، بازنگری در دستورالعمل های ارزشیابی و ارتقای کیفیت یادگیری در مدارس روستایی فراهم آورد.