تحلیلی بر ساختار مفهومی و سیر تکامل حوزه نوآوری مقرون به صرفه در بخش عمومی مبتنی بر شبکه های اجتماعی دانشگاهی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
دیریت نوآوری سال ۱۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۵۲)
85 - 132
حوزههای تخصصی:
در دهه اخیر، تحت محدودیتهای بودجهای و شکافهای روبهگسترش دسترسی، نوآوری مقرونبهصرفه بهمثابه رویکردی کارآمد برای ارائه کیفیتِ بهاندازهکافیخوب با هزینه قابلپرداخت در بخش عمومی، اهمیت راهبردی یافته است. در پژوهش کنونی با رویکرد کتابسنجی و تکنیک شبکههای اجتماعی دانشگاهی، مجموعهای از ۱۰۲ مقاله داوریشده از وبآوساینس در بازه زمانی 2025-1999 گردآوری، پالایش و در نرمافزار آر تحلیل شده است. نقشه مفهومی و روند تکامل حوزه نوآوری مقرونبهصرفه در بخش عمومی حاکی از آن است که این حوزه طی حدود 25 سال، از نهفتگی اولیه به تنوع مفهومی، سپس همگرایی با دستورکارهای جهانی و درنهایت جهش بحرانمحور در دوره کرونا گذر کرده است. نتایج حاکی از چندبُعدیبودن این حوزه و درهمتنیدگی آن با موضوعات توسعه پایدار، سلامت عمومی، عدالت اجتماعی، سیاستگذاری و راهبرد فناوری است. بررسی خوشهها نشان میدهد نوآوری مقرونبهصرفه در بخش عمومی از چهار مسیر اصلی با دولت پیوند مییابد: نخست، از طریق سیاستهای پایداری و مدیریت منابع که راهحلهای «بهاندازهکافیخوب» را به اهداف توسعه پایدار متصل میسازد؛ دوم، در حوزه سلامت که تجربههای بحرانهایی مانند کووید-19 نشان دادهاند نوآوریهای کمهزینه میتوانند به بازطراحی نظامهای بهداشتی و افزایش تابآوری منجر شوند؛ سوم، از مسیر نوآوریهای اجتماعی و عدالتمحور که دولت با تنظیمگری و حمایت هدفمند، امکان دسترسی گروههای محروم به خدمات ارزان و کارآمد را فراهم میکند و چهارم، از طریق هدایت تحقیقوتوسعه و راهبردهای فناورانه به سمت طراحیهای ساده و قابلاستفاده مجدد. درمجموع، دولت نهتنها بهرهبردار، بلکه هدایتگر و تسهیلکننده اصلی گسترش نوآوریهای مقرونبهصرفه در راستای اهداف توسعه پایدار و عدالت اجتماعی است.