محمد نیرو

در دل پیچیدگی های فرایند تعلیم و تربیت، برنامه درسی پنهان همچون جریانی زیرین، بی وقفه بر شکل گیری ذهن ها و روح ها اثر می گذارد. این پژوهش با هدف کاوش در لایه های پنهان آموزش ریاضی و با بهره گیری از روش های کیفی، به مشاهده و تحلیل تعاملات کلاس درس پرداخته و مؤلفه های تأثیرگذار برنامه درسی پنهان را با ابتناء به رویکرد اجتماعی-فرهنگی ویگوتسکیشناسایی نموده است. این پژوهش، با اتخاذ پارادایم کیفی و رهیافت داده بنیاد، طی سه سال تحصیلی در سه دبیرستان پسرانه غیر دولتی در تهران انجام شد. داده ها با استفاده از ابزارهای متنوعی نظیر مشاهده، مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته، و اسناد آموزشی گردآوری و تحلیل شدند. یافته های این تحقیق، نشان داد که الگوی برنامه درسی پنهان در آموزش ریاضی مبتنی بر رویکرد اجتماعی-فرهنگی در سه لایه کلیدی زمینه«محیط یادگیری، محتوای آموزشی، قوانین آموزشی و انضباطی، و روش های آموزشی مرسوم»، فرآیند«تعاملات ناهمتراز جمعی و فردی و تعاملات هم تراز»، و پیامد«تغییر نگرش به ریاضی، گسترش یادگیری، و آثار فردی و جمعی یادگیری گروهی» قابل صورت بندی است.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین درک دانش آموزان دوره دوم متوسطه در ایران از آموزش ریاضی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مصاحبه پدیدار شناسی و به شکل نیمه ساختاریافته، تا رسیدن به اشباع نظری صورت پذیرفته است. میدان پژوهش، متشکل از دانش آموزان دوره دوم متوسطه ایران، که از میان آنها ده نفر به عنوان مشارکت کنندگان پژوهش به روش نمونه گیری هدفمند و از نوع معیارمدار انتخاب گردید و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش موستاکاس انجام پذیرفته است. پس از تجزیه و تحلیل دادها331 مفهوم، 61 مضمون و 31 کد توصیفی و در نهایت برای چهار سوال مطرح شده 11 کد ساختاری استخراج شده است.کدهای ساختاری استخراج شده عبارتند از: درک با توجه به ماهیت ریاضی؛ درک با نگاه به معلم؛ درک با توجه به دیدگاهشان به کتاب؛ درک با نگاه به کنکور؛ ارزشها در ویژگی های معلم؛ ارزشها در ویژگی های دانش اموز؛ ارزشها درمسئولیتهای وزارت خانه؛ نحوه تدریس ( توانمندی در تدریس )؛ ارزشیابی و حل تمرین (رعایت حقوق دانش اموز و تسلط بر تمرینها )؛ رفتار معلم ( معلم حرفه ای )؛ رفتاردانش اموزان ( اخلاق مداری دانش اموزان )

هدف از این پژوهش، بررسی و تحلیل تجربیات معلمان فنی و حرفه‌ای در استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود مهارت‌های آموزشی آن‌ها است. این مطالعه کیفی از روش پدیدارشناسی بهره برده است تا به تحلیل عمیق تجربیات و درک معانی پنهان در پس این تجربیات بپردازد. مشارکت‌کنندگان شامل 15 معلم فنی و حرفه‌ای از هنرستان‌های سراسر کشور بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. معیارهای انتخاب شامل سابقه تدریس، تجربه در استفاده از فناوری‌های نوین به خصوص هوش مصنوعی و تمایل به مشارکت در پژوهش بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل محتوای مصاحبه‌ها تجزیه و تحلیل شدند. مراحل تحلیل شامل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، ایجاد و بازبینی مضامین، و تهیه گزارش بود. یافته‌های اصلی به چهار تم کلیدی تقسیم شدند: ارتباطات و حمایت از دانش‌آموزان، ارتقاء مهارت‌های اجتماعی، تأثیر فناوری بر کیفیت تدریس، و مدیریت کلاس و بهینه‌سازی فرآیند آموزشی. نتایج نشان داد که هوش مصنوعی به معلمان کمک می‌کند تا تعاملات خود را با دانش‌آموزان، اولیا و همکاران بهبود بخشند و ابزارهای هوش مصنوعی به اشتراک‌گذاری ایده‌ها و تجربیات با دیگر معلمان کمک کرده و شبکه‌های حرفه‌ای را تقویت می‌نمایند. برای اطمینان از اعتبار داده‌ها، از تکنیک‌های سه‌سویه‌سازی و بررسی همکاران استفاده شد. تمامی ملاحظات اخلاقی در این پژوهش رعایت شده و اطلاعات شخصی مشارکت‌کنندگان محرمانه باقی ماند. این پژوهش با فراهم کردن دیدگاهی جامع از تجربیات معلمان در استفاده از هوش مصنوعی، راهکارهایی برای بهبود کیفیت آموزش فنی و حرفه‌ای ارائه می‌دهد.

هدف از پژوهش حاضر پدیدار شناسی تجربیات دانش آموزان زائر حرم مطهر امام رضا(ع) است. روش پژوهش کیفی است. جامعه مورد مطالعه کلیه دانش آموزان دبیرستانی منطقه 3 شهر تهران بودند که به طور هدفمند از این منطقه یک دبیرستان پسرانه انتخاب شد و 40 دانش آموز آن که در اردوی 5 روزه زیارتی مشهد مقدس شرکت کرده بودند مورد مطالعه قرارگرفتند. داده های حاصل، با روش کولیزی تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که اردوی زیارتی، برای دانش آموزان زائر دارای آثار و پیامدهای مثبت است. از جمله آثار و پیامدها می توان به آثار اردوی زیارتی در حوزه های رفتاری (مشتمل بر رفتار فردی از قبیل توبه و بازدارندگی از گناه و رفتار جمعی از قبیل احسان به خانواده، دوستی و محبت به دیگران)، روحی - روانی (تحول، آرامش، شادابی، پالایش ذهنی، امیدواری به آینده) و اعتقادی (تقویت ایمان، توکل، خودسازی، مقید شدن به آداب و مناسک مذهبی، عهد در حفظ دستاوردهای معنوی، اخلاص، تقوا، ذکر، خضوع و صبر) اشاره کرد.

االگوی آموزش کارآفرینی KAB از جمله الگوهای معتبر آموزش کارآفرینی در حوزه آموزش های مهارتی است که از سوی کارشناسان سازمان جهانی کار ( [1] ILO ) تهیه و توسعه یافته است. پژوهش حاضر، به منظور بررسی میزان اثربخشی الگوی آموزش کارآفرینی KAB در سه حوزه نگرش شخصی، سبک زندگی و الگوی رفتاری کارآموزان انجام گرفت. پژوهش با استفاده از روش طرح های آمیخته انجام شد که در مرحله کیفی به صورت مصاحبه و در مرحله کمی به صورت شبه آزمایشی، همراه با پیش آزمون و پس آزمون بود. جامعه مورد مطالعه این پژوهش، 35 نفر ازکارآموزان دوره کارآفرینی در یکی از آموزشگاه های تحت نظارت اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان البرز بوده که به صورت تمام شماری، قبل و بعد از آموزش، مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه ای استفاده شد که روایی صوری و محتوای آن از سوی متخصصان و پایایی آن از طریق انجام آزمون آلفای کرونباخ با ضریب 74/0 تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزار SPSS انجام و برای بررسی فرضیه های پژوهش، علاوه بر آمار توصیفی، از آزمون های کولموگروف- اسمیرنف، لوین، ویلکاکسون و t گروه های وابسته استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش کارآفرینی KAB بر الگوی رفتاری و سبک زندگی تأثیرگذار بوده ولی بر نگرش شخصی، تأثیری نداشته است.