سمانه سلیمی

زمینه: مطالعات گذشته نشان داده است که سبک های یادگیری دانش آموزان می تواند به عنوان متغیر میانجی در تأثیر سازه های روانشناختی چون خود تنظیمی و سرمایه های روانشناختی بر شدت اشتیاق تحصیلی دانش آموزان تأثیر معنادار داشته باشد. سبک شناختی ویژگی های شخصیتی را شامل می شود که سبب تفاوت افراد از یکدیگر می گردد. بررسی های انجام شده نشان داد که مدلی برای تبیین نقش سرمایه های روانشناختی و خود تنظیمی در اشتیاق تحصیلی دانش آموزان وجود ندارد. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرمایه های روانشناختی و خود تنظیمی در اشتیاق تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری سبک های شناختی ویت کین بود. روش: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی - همبستگی است. جامعه آماری دختران 16 تا 18 سال شاغل به تحصیل در دوره دوم متوسطه شهر زاهدان بودند. که از بین آن ها 300 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه ها شامل پرسشنامه سرمایه روانشناختی (لوتانز، 2007)، مقیاس خود تنظیمی انگیزشی (ولترز، 1999)، پرسشنامه اشتیاق تحصیلی (فریدل و پاریس، 2005) و آزمون شکل های نهفته استفاده شده است. روش تحلیل داده ها مبتنی بر داده های ترکیبی و مدل رگرسیون چندمتغیره با الگوی حداقل مربعات با استفاده از آزمون سوبل و بوسیله نرم افزار آماری Spss نسخه 20 و لیزرل بود. یافته ها: نتایج آزمون سوبل نقش واسطه ای سبک های شناختی بر ارتباط بین سرمایه روانشناختی و خودتنظیمی و اشتیاق تحصیلی را معنادار نشان داد. سرمایه روانشناختی بر اشتیاق تحصیلی با نقش میانجی سبک های شناختی با ضریب مسیر (27/0) و اثر کل 78/0 اثر غیر مستقیم دارد. همچنین خودتنظیمی بر اشتیاق تحصیلی با نقش میانجی سبک های شناختی با ضریب مسیر (44/0) و اثر کل 88/0 اثر غیرمستقیم دارد. نتیجه گیری: باتوجه به نتایج پژوهش توصیه می شود به منظور افزایش اشتیاق دانش آموزان شرایطی برای ایجاد رقابت سالم، خودمختاری و دریافت بازخورد مثبت فراهم شود. در این ارتباط، ایجاد فرصتی برای تفکر، تفحص، تحقیق، انتقاد سازنده، تشویق و تقویت بهنگام، افزایش اعتماد به نفس می تواند کارساز باشد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی عارضه های بهره وری شرکت پالایش نفت آبادان بر اساس مدل سه شاخگی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش آمیخته اکتشافی (کیفی- کمی) می باشد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل مدیران سطح میانی پالایشگاه نفت آبادان می باشد که از طریق نمونه گیری هدفمند بر اساس اشباع نظری 15 نفر انتخاب شدند. در بخش کمّی نیز براساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 219 نفر از کارکنان پالایشگاه با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختمند و در بخش کمّی، پرسشنامه محقق ساخته مستخرج از مصاحبه های بخش کیفی بود. جهت تأیید روایی ابزار پژوهش، از روایی محتوایی استفاده شد و روایی پرسشنامه خوب ارزیابی شد. جهت تعیین پایایی مصاحبه ها، از پایایی بین دو کدگذار و برای پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مورد تأیید قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده ها در بخش کیفی، از روش تحلیل مضمون و در بخش کمّی، آمارهای توصیفی (درصد و فراوانی) استفاده شده است. براساس یافته های بخش کیفی 22 عارضه به دست آمد که 8 عارضه مربوط به عارضه های ساختاری، 7 عارضه مربوط به عارضه های رفتاری و 5 عارضه مربوط به عارضه های محیطی می باشد. یافته های بخش کمّی با استفاده از آزمون فریدمن جهت رتبه بندی نشان داد که در بین عارضه های ساختاری، عامل قوانین و مقررات؛ در بین عارضه های رفتاری، عامل دانش، آگاهی و مهارت؛ و از بین عارضه های محیطی، عامل باور و نگرش جامعه، مهم ترین عارضه ها بودند و در اولویت اول قرار دارند.

هدف پژوهش حاضر بررسی مدل یابی ساختاری تأثیر فرهنگ مدرسه بر بهزیستی روانشناختی با نقش میانجی خودشیفتگی و هیجانات پیشرفت دانش آموزان با روش پژوهش، همبستگی مدل معادلات ساختاری بوده است. جامعه آماری این پژوهش، دانش آموزان مدارس دولتی مقطع ابتدایی اهواز در سال تحصیلی 1402-1401 به تعداد 38300 بودند که 392 نفر با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از چهار پرسشنامه استاندارد بهزیستی روان شناختی ریف (1989)، فرهنگ مدرسه الکساندر و ساد (1998)، هیجان پیشرفت پکران و همکاران (2005) و خودشیفتگی آمز و همکاران(2007) استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار spss23 و8.8 Lisrel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل داده ها بر اساس ضرایب رگرسیونی نشان می دهد فرهنگ مدرسه بر بهزیستی روانشناختی 58/0، فرهنگ مدرسه بر هیجانات پیشرفت 71/0، فرهنگ مدرسه بر خودشیفتگی 69/0، هیجانات پیشرفت بر بهزیستی روانشناختی 37/0 و خودشیفتگی بر بهزیستی روانشناختی 40/0 تأثیر معناداری داشته است (p<0/01). بنابر یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که فرهنگ مدرسه تأثیرات قابل توجه ی بر بهزیستی روانشناختی، هیجانات پیشرفت و خودشیفتگی دانش آموزان دارد لذا به مدیران مدارس توصیه می گردد جهت بهبود فرهنگ مدرسه به ارتباط دانش آموزان با هم، ارتباط دانش آموز با معلم و فرصت های آموزشی توجه نمایند.

پژوهش حاضر به بررسی نقش تعدیل گری کنش تأملی والدینی در رابطه میان احساس گناه والدینی مادران شاغل و مشکلات رفتاری کودکان پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش تمامی مادران شاغل با فرزندان 3 تا 6 سال ساکن شهر تهران در سال 1403 بودند. حجم نمونه 225 مادر تعیین و به روش دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، پرسشنامه کنش تأملی والدینی (PRFQ)، مقیاس احساس گناه درباره والدگری (GAPS) و بخش رفتاری سیستم رتبه بندی مهارت های اجتماعی-والد (SSRS-P) بودند. روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی بود و داده ها با کمک نرم افزار SPSS-25 تحلیل شدند. پیش ذهنی سازی از کنش تأملی والدینی می تواند در رابطه احساس گناه والدینی و مشکلات رفتاری (رفتارهای درون زا و برون زا) در کودکان به عنوان تعدیل گر عمل کند. به این معنا که پیش ذهنی سازی بیشتر در مادران، موجب تشدید رابطه احساس گناه و مشکلات رفتاری در کودکان می شود؛ درحالی که پیش ذهنی سازی کمتر، مشکلات رفتاری مرتبط با احساس گناه والدینی را کمتر می کند.

زمینه و هدف: خودنظم جویی تحصیلی یکی از حوزه های مهم پژوهشی است که امروزه به عنوان یکی از محورهای اساسی تعلیم و تربیت شناخته می شود. با توجه به تغییرات سریع و پیشرفت های روزافزون علم و فناوری، دانش آموزان باید به صورت مستقل و بدون حضور دائم معلم، مهارت های لازم را بیاموزند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ذهن آگاهی بر خودنظم جویی تحصیلی با نقش میانجی عملکرد خانواده در بین دانش آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. روش:این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ (۶۰۰۰ نفر) بود که با استفاده از جدول مورگان، ۳۸۲ نفر به عنوان نمونه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. جهت جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه های خودنظم جویی تحصیلی سواری و همکاران (۱۳۹۲)، ذهن آگاهی بیر و همکاران (2006) و عملکرد خانواده اپستین و همکاران (۱۹۸۳) استفاده شد. برای تحلیل داده ها ، از روش مدل یابی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد ذهن آگاهی تأثیر مثبت و مستقیم بر خودنظم جویی تحصیلی (۰.۴۶۲)، ذهن آگاهی تأثیر مثبت و مستقیم بر عملکرد خانواده (۰.۶۷۹) و عملکرد خانواده تأثیر مثبت و مستقیم بر خودنظم جویی تحصیلی (۰.۴۹۱) دارد. همچنین ذهن آگاهی از طریق نقش میانجی عملکرد خانواده تأثیر مثبت و غیرمستقیم (۰.۳۳۳) بر خودنظم جویی تحصیلی دارد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج می توان گفت که ذهن آگاهی با تقویت خودآگاه و کنترل توجه نقش مؤثری در بهبود خودنظم جویی تحصیلی دانش آموزان ابتدایی ایفا می کند. بنابراین گنجاندن برنامه های ذهن آگاهی در محیط های آموزشی می تواند یک راهبرد کارآمد در جهت بهبود عمکلرد تحصیلی مورد توجه قرار گیرد و در این رابطه، عملکرد خانواده به عنوان یک عامل میانجی اهمیت ویژه ای دارد؛ خانواده های حمایت گر با ایجاد محیطی پایدار، الگوسازی رفتاری مثبت و فراهم کردن حمایت عاطفی، اثرات ذهن آگاهی را بر خودنظم جویی تحصیلی تقویت می کنند.

پیشینه و اهداف: یادگیری مطالعات اجتماعی در مدارس ابتدایی در شکل گیری پایه و اساس دانش دانش آموزان در مورد جامعه و محیط خود اهمیت دارد و شناسایی عواملی که مانع دلزدگی تحصیلی در این درس می شود ضرورت دارد. این پژوهش با هدف پیش بینی دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی بر اساس جو یادگیری ادراک شده، کیفیت تدریس و خودکار آمدی معلم انجام گرفته است. روش ها : این پژوهش کاربردی از لحاظ روش پیمایشی از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان آبادان (1500 نفر) بود و 380 نفر با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های دلزدگی تحصیلی پکران و همکاران (2005)، کیفیت تدریس زابلی و همکاران(1393)، خودکارآمدی معلم اسچانن و همکاران (2001) و مقیاس جو یادگیری ادراک شده بلک و دسی (2000) استفاده شد. یافته ها: یافته های حاصل نشان داد بین دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی با جو یادگیری ادراک شده و کیفیت تدریس در بین دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان آبادان رابطه معنی داری و معکوسی وجود دارد و 17 درصد از تغییرات دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی بر اساس جو یادگیری ادراک شده و 40 درصد بر اساس کیفیت تدریس قابل پیش بینی است و خودکارآمدی معلم نقش پیش بینی کننده معناداری نداشت (0/03). نتیجه گیری: بنابراین بر اساس یافته های پژوهش توصیه می شود جهت کیفیت بخشی تدریس درس مطالعات اجتماعی و ایجاد جو یادگیری مطلوب و خودکارآمدی معلمان در تدریس این درس اقدامات لازم صورت پذیرد.

زمینه و هدف: پدیده شوم فرا زناشویی می تواند پیامدهای فاجعه باری برای شریک زخم خورده، رابطه زناشویی و همسر پیمان شکن داشته باشد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان وجودی و زوج درمانی بر بخشش در زوجین آسیب دیده از روابط فرا زناشویی همسر بود. روش کار: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل است. جامعه شامل کلیه زنان شهرستان قرچک تهران درگیر روابط فرا زناشویی که در سال 1402 در مراکز مشاوره دارای پرونده مشاوره ای به تعداد 250 نفر بودند، تشکیل داد. نمونه آماری شامل 60 نفر از زنان مراجعه کننده به کلینک مشاوره شادمهر قرچک بود که به روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه انتخاب شدند. آزمودنی ها به سه گروه درمان وجودی (20 نفر)، زوج درمانی شناختی رفتاری (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گروه بندی شدند. به منظور گردآوری داده ها از پرسش نامه بخشش زناشویی پولارد و همکاران(1998) استفاده شد. تحلیل آماری با استفاده از تحلیل آماری اندازه گیری مکرر انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو رویکرد درمانی موجب افزایش معنادار در نمرات بخشش در مراحل پس آزمون و پیگیری نسبت به پیش آزمون شدند. همچنین، این درمان ها در مقایسه با گروه کنترل، اثر معنی داری بر افزایش بخشش داشتند. در مقایسه بین دو روش، درمان وجودی اثرگذاری بیشتری در تقویت بخشش نشان داد. نتیجه گیری: به طور کلی می توان بیان نمود که هر دو رویکرد درمانی می توانند به عنوان روش های مؤثر در بهبود بخشش و روابط زناشویی مورد استفاده قرار گیرند، اما رویکرد وجودی در این زمینه موثرتر است.

هدف پژوهش حاضر واکاوی سازه های شکل دهنده داستان مسیر شغلی دانش آموزان کمال گرای استعداد درخشان با کاربست نظریه برساخت گرایی شغلی ساویکاس (2013) به عنوان چارچوب نظری و روش شناختی بود. این پژوهش با روش کیفی از نوع پدیدارشناسی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه دهم مدارس استعدادهای درخشان شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. ابتدا، ۱۰۰ دانش آموز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به پرسشنامه کمال گرایی هیل (۲۰۰۴) پاسخ دادند. سپس، دانش آموزانی که نمره آنها یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بود به صورت هدفمند (ده نفر) انتخاب و به سوالات مصاحبه «داستان مسیر شغلی من» (ساویکاس، ۲۰۱۵) که منطبق بر پنج مؤلفه داستان شغلی از منظر نظریه برساخت گرایی است (الگوها، رغبت ها، داستان های مورد علاقه، شعارها و خاطرات اولیه) پاسخ دادند. تحلیل داده ها با روش کلایزی انجام شد. یافته ها به استخراج شش مضمون اصلی شامل نیازهای مشاوره ای و خودیاری (خودشناسی و یادگیری مستقل، پذیرش و امنیت روانی)، الگوهای آرمانی و خودِ ایده آل (استقلال، پشتکار و شجاعت / هوش، عدالت و مسئولیت اخلاقی / ایمان و معنویت)، رغبت ها و جهت گیری انگیزشی (یادگیری شخصی، علمی و انگیزشی، و تعادل روانی-جسمی)، بازتاب خویشتن مؤلف (استقلال، شجاعت و عدالت خواهی / همدلی، رشد درونی و نوآوری / تلاش برای موفقیت و ثبات)، نصیحت گر درونی و شعارهای زندگی (پیشرفت، تاب آوری و خودباوری / معنویت، اصالت و خودپذیری)، و بازسازی معنایی خاطرات (چالش های اولیه، راهبردهای رشد و عاملیت، و ارتباطات مثبت و اعتماد) انجامید. در مجموع، هدایت آگاهانه کمال گرایی از طریق مداخلات مبتنی بر برساخت گرایی شغلی می تواند به تقویت رشد هویتی و انتخاب آگاهانه تر مسیر شغلی دانش آموزان کمک کند.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش رهبری اثربخش بر موفقیت شغلی ذهنی با میانجی گری تعالی یابی شغلی و حمایت سازمانی ادراک شده بوده است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش رهبری اثربخش بر موفقیت شغلی ذهنی با میانجی گری تعالی یابی شغلی و حمایت سازمانی ادراک شده بوده است. روش: این پژوهش کاربردی، از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی مدل معادلات ساختاری می باشد. جامعه آماری پژوهش را معلمان پایه چهارم ابتدایی شهرستان خرمشهر (290 نفر) تشکیل دادند که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، 277 نفر از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه رهبری اثربخش ساعتچی و عزیزپور، موفقیت شغلی ذهنی شوکیلی و همکاران، تعالی یابی شغلی اسلمپ و ولابرودریک و حمیات سازمانی ادراک شده آیزنبرگر استفاده گردید. داده های پژوهش با استفاده از روش همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری، از طریق نرم افزارspss23 و Lisrel8.8 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج معادلات ساختاری نشان داد که رهبری اثربخش بر موفقیت شغلی-ذهنی (63/0)، رهبری اثربخش بر تعالی یابی شغلی (61/0)، رهبری اثربخش بر حمایت سازمانی ادراک شده (52/0)، تعالی یابی شغلی با موفقیت شغلی-ذهنی (49/0)، حمایت سازمانی ادراک شده بر موفقیت شغلی ذهنی (59/0) تأثیر مثبت و مستقیم دارد. همچنین رهبری اثربخش بر موفقیت شغلی ذهنی با نقش میانجی تعالی یابی شغلی با ضریب (29/0) و رهبری اثربخش بر موفقیت شغلی ذهنی با نقش میانجی حمایت سازمانی ادراک شده با ضریب (30/0) تأثیر معنادار و غیرمستقیم دارد. نتیجه گیری: با توجه به یافته ها جهت ایجاد موفقیت شغلی ذهنی، توجه به پیاده سازی سبک رهبری اثر بخش و فراهم کردن زمینه تعالی یابی شغلی و حمایت سازمانی ادارک شده توصیه می شود.