طراحی و تبیین الگوی شایستگی های مدیران مدارس برای رهبری اثربخش در مدارس ایران
حوزههای تخصصی:
مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین شایستگی های ضروری مدیران برای رهبری اثربخش در مدارس انجام شده است. این مطالعه با استفاده از روش فراترکیب و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و مدیران مدارس، به بررسی و تحلیل شایستگی های مدیران پرداخته است. روش شناسی پژوهش: در بخش فراترکیب، 164 مقاله مورد بررسی قرار گرفت که از میان آنها 25 مقاله با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. همچنین، 20 نفر از اساتید دانشگاهی، معلمان و مدیران مدارس نیز به عنوان نمونه در بخش مصاحبه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. داده های به دست آمده از تحلیل مقاله ها و مصاحبه ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. پایایی کدگذاری ها از طریق ضریب توافق کاپا در نرم افزار SPSS و با مقدار 0.77 تأیید شد. روایی پژوهش نیز با استفاده از نظر متخصصان تحقیق کیفی تأیید گردید. یافته ها: نتایج فراترکیب منجر به شناسایی 111 کد باز شد که در 8 مقوله کلی شامل شایستگی های فردی و شخصیتی، شایستگی های اخلاقی و فرهنگی، شایستگی های ارتباطی و بین فردی، شایستگی های مدیریت سازمانی، شایستگی های رهبری تحولی و الهام بخش، شایستگی های فناورانه، شایستگی های رهبری آموزشی و شایستگی های فنی و تخصصی دسته بندی شدند. نتایج حاصل از مصاحبه ها نیز نتایج فراترکیب را تأیید کرده و 46 کد باز دیگر به آن افزوده شد و در نهایت با حذف کدهای تکراری الگوی پژوهش در قالب 128 کد باز تدوین شد . بحث و نتیجه گیری: این پژوهش نشان می دهد که رهبری اثربخش در مدارس نیازمند مجموعه ای از شایستگی های چندگانه است که شامل شایستگی های فردی، میان فردی، مدیریتی و علمی و تخصصی می شود.