قاعده فقهی تقدم حق الناس بر حق الله (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
تقدم حق الناس بر حق الله از گزاره های معروفی است که به مناسبت به عنوان قاعده از آن برای استنباط بهره برده می شود. قاعده ای است که چه بسا در نگاه اول ضروری نیز به نظر برسد. ولی مراجعه به کتب فقهی نشان می دهد برخی از فقها این قاعده را مورد نقد قرار داده و آن را نپذیرفته اند. اهمیت مسئله از یک سو و اختلاف بزرگان ضرورت پژوهش حاضر را ایجاب می کند. نوشتار حاضر با روش کتابخانه ای و به صورت تحلیلی اجتهادی مسئله را مورد بررسی قرار می دهد. بررسی ادله تقدم حق الناس بر حق الله نشان می دهد روایات و ادله دیگری که برای اثبات تقدم حق الناس بر حق الله ارائه شده، برای اثبات این تقدم کافی نیست و از طرفی ادله دال بر تقدم حق الله بر حق الناس نیز دلالت کافی برای اثبات تقدم حق الله بر حق الناس را ندارند. بنابراین نمی توان قاعده کلی در این رابطه ارائه کرد؛ چه بسا در موردی حق الناس بر حق الله مقدم باشد و چه بسا حق الله بر حق الناس.The Jurisprudential Rule of the Precedence of the People's Right over the God's Right
The precedence of the people's right over the God's right is one of the prevalent propositions which is employed as a rule, that may seem necessary at first glance, to deduce. However, referring to jurisprudential books shows that some jurists have criticized and rejected this rule. The importance of the issue on the one hand and the the pioneers' disagreement over it on the other hand, necessitate the present research. The present article surveys the issue using a library method and an analytical-ijtihadi approach. Examination of the arguments for the precedence of the people's right over God's right shows that narrations and arguments presented to prove such a precedence are not sufficient to prove it, additionally, the proofs that indicate precedence of God's right over that of the people, are not sufficiently proving it. Therefore, no general rule can be given in this regard; Maybe there might be a case in which the people's right precedes that of God or vice versa.
تبلیغات
