فناوری دیجیتال

به همت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، پنجمین نشست از سلسله نشست های نهج البلاغه پژوهی دیجیتال در نمایشگاه بین المللی قرآن کریم برگزار شد. این جلسه، با موضوع «فنّاوری دیجیتال و ارتقاء پژوهش های نهج البلاغه» و سخنرانی حجّت الاسلام والمسلمین استاد احمد غلامعلی، عضو هیأت علمی دانشگاه قرآن و حدیث و معاون پژوهشی پژوهشکده علم و معارف حدیث دارالحدیث انجام گرفت. آنچه در این نوشتار می خوانید، خلاصه ای از مهمّ ترین مطالب مطرح شده و نیز گفت وگوی صورت گرفته با ایشان در حاشیه این نشست است که امیدواریم برای خوانندگان و علاقه مندان گرامی قابل استفاده باشد.

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر نوسازی استراتژیک کارآفرینانه مبتنی بر فناوری دیجیتال در صنعت ورزش ایران بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی، از نظر ماهیت و روش، کیفی و اکتشافی و از نظر زمان انجام مقطعی بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران اجرایی ورزشی و کارآفرینان فناوری گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. در این پژوهش، از روش نمونه گیری ترکیبی شامل نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی استفاده شد. برای بررسی روایی، از روایی محتوایی و تأیید خبرگان استفاده شد و برای بررسی پایایی، از روش توافق درون موضوعی بین کدگذاران و روش بازآزمون استفاده شد. یافته ها نشان داد از تحلیل مضمون صورت گرفته بر روی داده ها 240 کد اولیه استخراج و به 80 مفهوم منحصربه فرد دسته بندی شدند. این مفاهیم در نهایت به سه محور اصلی شامل عوامل زیرساختی (2 شاخص)، عوامل مالی و اقتصادی (2 شاخص)، و عوامل اجتماعی و فرهنگی (4 شاخص) تقسیم شدند. این یافته ها به سیاست گذاران و مدیران ورزشی کمک می کند تا با تمرکز بر این عوامل، فرآیندهای نوسازی استراتژیک خود را بهبود بخشند و صنعت ورزش ایران را به سوی نوآوری و رقابت پذیری بیشتر سوق دهند.

تحقیق حاضر به بررسی الگوهای جهانی در آموزش محتوا در آموزش تاریخ پرداخته است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی و تحلیل رویکردهای مختلف تدریس تاریخ در کشورهای مختلف و مقایسه تأثیر این الگوها بر فرآیند یادگیری دانش آموزان است. آموزش تاریخ به عنوان یکی از ارکان اساسی سیستم های آموزشی، تأثیر بسزایی در شکل دهی به هویت فرهنگی و فکری جوامع دارد. این تحقیق با بررسی الگوهای آموزشی در کشورهای مختلف، از جمله کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، به شناسایی ویژگی های کلیدی و تفاوت های موجود در تدریس تاریخ پرداخته است. نتایج نشان داد که در کشورهای پیشرفته، استفاده از روش های ساخت گرایانه، تحلیل منابع تاریخی و تقویت تفکر انتقادی مورد توجه قرار دارد. در این کشورها، تاریخ به طور پویا و به روزرسانی شده تدریس می شود و بر تنوع دیدگاه ها در خصوص رویدادهای تاریخی تأکید می شود. در مقابل، در برخی کشورهای در حال توسعه، آموزش تاریخ بیشتر به عنوان ابزاری برای تقویت هویت ملی و تقویت وحدت اجتماعی مطرح است. همچنین، در این تحقیق به نقش فناوری های نوین در آموزش تاریخ اشاره شده است و نتایج نشان داد که استفاده از ابزارهای دیجیتال و منابع آنلاین می تواند فرآیند یادگیری را تسهیل کند. بر اساس این یافته ها، پیشنهادهایی برای بهبود روش های تدریس تاریخ و بومی سازی محتواهای آموزشی ارائه شده است

این پژوهش به دنبال مطالعه درخصوص منبع شناسی مولفه های آموزشی فناوری واقعیت مجازی در موزه هاست. روش پژوهش ازنظر نوع، کمی وکیفی و تحلیلی توصیفی؛ ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ روش اجرا، مرور نظام مند می باشد. برای تحلیل منابع و پاسخگویی به سؤالات پژوهش، از روش کدگذاری داده بنیاد اشتراوس و کوربین استفاده شده است. روش پژوهش فوق، تحلیل محتوای کیفی است، که هدف آن جمع آوری مقالات چاپ شده، سازمان دهی و تفسیر داده های کیفی مرتبط با پژوهش هایی است که درزمینه استفاده از واقعیت مجازی در موزه ها انجام شده اند. در این پژوهش جستجوی هدفمند در بین مقالات منتشرشده به زبان لاتین بین سالهای 2014 تا 2024میلادی است که با بهره گیری از پایگاه های اطلاعاتی مختلفی انجام شد؛ درابتدا تعداد 9183 مقاله مستخرج و بعد از بررسی مقالات براساس ویژگی های انتخابی، تعداد 33 مقاله استخراج و تحلیل شده است.در این مرور نظام مند، بر اساس تحلیل محتوای مقالات مرتبط و فرآیند کدگذاری و دسته بندی آنها، هفت بُعد اصلی از تأثیرات آموزشی فناوری واقعیت مجازی بر فعالیت ها و خدمات موزه ها شناسایی شد. این ابعاد عبارتند از: تعامل مخاطب با موزه، فرهنگ موزه داری، آموزش و یادگیری، جنبه زیبایی شناختی موزه، تجربه بازدید از موزه، غوطه وری حسی و بازاریابی موزه. نتایج نشان می دهد که بیشترین تأثیر فناوری واقعیت مجازی به ترتیب در افزایش تجربه تعاملی، غوطه وری حسی، و ارتقای تجربه آموزشی مخاطبان موزه مشاهده شده است. این پژوهش آشکار می سازد که به کارگیری واقعیت مجازی در موزه ها می تواند محیطی غوطه ور و تجربیات تعاملی پیشرفت ه ای برای بازدیدکنندگان موزه فراهم آورد. افزون بر این، این فناوری نقش قابل توجهی در تقویت جنبه های مختلف آموزشی، همچون ارتقای تجربه آموزشی و توسعه برنامه های کاربردی و آموزشی، ایفا کرده و می تواند بر تمایل افراد برای بازدید از موزه های واقعی تأثیر بگذارد.

این پژوهش به منظور بررسی تبیین مواجهه پیشوایان دینی با نوآوری های عصر خویش، به روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از قرآن کریم، احادیث و تاریخ، انجام شده است. پرسش محوری آن، بررسی این مسئله است که آیا بهره گیری از فنّاوری های روز، جایگاهی در سیره معصومان (ع) و علماء شیعه داشته است؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که استفاده هوشمندانه و فعّال از فنّاوری، سنّتی دیرپا و ریشه دار در سیره رهبران دینی است. در عصر انبیاء، نمونه هایی مانند: کشتی حضرت نوح (ع)، زره حضرت داوود (ع) و سد ذوالقرنین، و در عصر پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع)، مواردی چون: خندق، منجنیق، قنات سازی و تشویق به علوم تجربی، گواه این مدعاست. این سیره در دوران علماء متأخّر، از شیخ بهایی تا مراجع معاصر، با مواجهه مثبت با صنعت چاپ، رادیو، تلویزیون و در نهایت، فضای مجازی و هوش مصنوعی ادامه یافته است. مقاله حاضر با گذر از بررسی تاریخی، فواید راهبردی فنّاوری اطّلاعات را برای تبلیغ دین برمی شمارد و مهمّ ترین چالش های این عرصه مانند: سطحی نگری، انتشار شبهات و تهدید هویت حوزوی را تحلیل می کند. نتیجه نهایی، آن است که انزوا از فنّاوری، مخالف سیره معصومان (ع) است و وظیفه نهادهای دینی در عصر کنونی، حضور فعّال، تولید محتوای عمیق و به خدمت گیری ابزارهایی مانند هوش مصنوعی در جهت ترویج دین، مبتنی بر الگویی حکیمانه و بومی است.