درس تربیت بدنی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر، با هدف شناساییِ الگوهایِ آموزشیِ معلّمان در تدریس درس تربیّت بدنی در مدارس چندپایه کشور، انجام گرفت.روش : روش تحقیق آمیخته(کیفی و کمّی) بود. فاز اوّل روشِ کیفی، با استفاده از تحلیل موضوعی و فاز دوّم روشِ کمّی، با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری و روابط متقابل(میک مک) انجام گرفت. جامعه آماری، شامل 19 نفر از استادان دانشگاه فرهنگیان، معلّمان با تجربه و کارشناسان حوزه اجرایی وزارت آموزش و پرورش بودند. الگوهای مطلوب مؤثّر، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته و بهره مندی از نظرات کارشناسان شناسایی گردید. یافته ها: بر اساس مصاحبه های نیمه ساختاریافته 5 الگوی مؤثّر یا مطلوب، به عنوان الگوهای مورد استفاده معلّمان برای آموزش درس تربیّت بدنی در مدارس چندپایه کشور مشخص شدند، در فاز دوّم، با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری به طرّاحی مدل ساختاری تفسیری و بر اساس تحلیل میک مک، میزان اثرپذیری و اثرگذاری این الگوها تعیین شد، در نهایت استفاده از 1) الگوهای فراگیر و هم راستا با اهداف بالادستی 2) الگوبرداری بر اساس تجارب شخصی 3) الگوبرداری بر مبنای منابع موجود به عنوان الگوها یا مؤلّفه های تاثیرگذار و الگوها یا مؤلّفه های 1) استفاده از روش تلفیقی 2) الگوبرداری بر اساس رشته های ورزشی انفرادی و جذّاب، شناسایی شدند. نتیجه گیری: بنابر این آنچه مشخص است، تلاش فعلی آموزش و پرورش باید روی الگوهای فراگیر و هم راستا با اهداف بالادستی، الگوبرداری بر اساس تجارب شخصی و الگوبرداری بر مبنای منابع موجود باشد تا بتواند، حدّاکثر بهره وری را در مدارس چندپایه معلّمان داشته باشند.

هدف از این پژوهش، بررسی وضعیت درس تربیت بدنی دوره اول ابتدایی مدارس ایران بود. جامعه آماری عبارت بود از 76 نفر، مشتمل بر معاونان تربیت بدنی ادارات کل استان ها و کارشناسان و مسئولان برنامه ریزی درسی حوزه ستادی. ابزار جمع آوری داده ها شامل مصاحبه، پرسشنامه باز و پرسشنامه بسته پنج گزینه ای لیکرت بود که در دو قسمت عوامل داخلی و عوامل خارجی در بین جامعه آماری توزیع شد. روایی پرسشنامه توسط چند تن از استادان و صاحب نظران و پایایی آن در پرسشنامه محیط داخلی با روش آلفای کرونباخ 7/52 و در پرسشنامه محیط خارجی 7/19 تأیید شد. داده های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های تک نمونه ای و تحلیل عاملی تجزیه وتحلیل شد. پس از تجزیه وتحلیل محیط داخلی و خارجی و تشکیل ماتریس ارزیابی، محرز شد که تربیت بدنی دوره اول ابتدایی مدارس ایران در موقعیت راهبردی ST قرار دارد، در نتیجه باید از راهبردهای رقابتی استفاده کرد. پیشنهاد می شود مدیران و برنامه ریزان تربیت بدنی با نگاهی عمیق تر به نقاط قوت به دست آمده در این پژوهش، موجب نزدیکتر شدن دانش آموزان به رویکرد درس تربیت بدنی در این دوره (کسب و حفظ سلامتی) شوند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و رتبه بندی سیاست ها و رویه های ورزش تربیتی در زمان بروز بحران (نمونه موردی: شیوع ویروس کووید-19 در ایران) اجرا شد.روش شناسی: روش پژوهش حاضر پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل خبرگان آگاه به موضوع پژوهش بودند که بر اساس انتخاب گلوله برفی تعداد 21 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بود. به منظور اولویت بندی سیاست ها و رویه های اجرایی در خصوص ورزش تربیتی با توجه به شیوع ویروس کووید-19 از روش تاپسیس استفاده شد. کلیه روند تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار BT TopSis SoLver انجام گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد 18 سیاست و رویه اجرایی در خصوص ورزش تربیتی با توجه به شیوع ویروس کووید-19 شناسایی شد که سطح بندی آموزش های ورزشی ارائه شده در رسانه ها و فضای مجازی مهم ترین سیاست؛ و استفاده از ورزشکاران محبوب جهت آموزش و مطابقت آموزش های ورزشی با امکانات و فضاهای موجود ویژه تمامی گروه ها و افراد، دیگر سیاست و رویه های اجرایی مهم در این خصوص بودند.نتیجه گیری: به نظر می رسد سطح بندی آموزشی در ورزش تربیتی سبب کاربردی نمودن آموزش های مجازی می شود. ورزشکاران محبوب برای بسیاری از افراد نوجوان و جوان الگوهای مناسبی برای همانندسازی و درونی سازی محسوب می شوند و با توجه به نابرابری های امکاناتی دانش آموزان، مطابقت آموزش ها با شرایط و امکانات گروه های مختلف موجب تسهیل یادگیری خواهد شد. از این رو، توجه به این سیاست ها و رویه ها می تواند موفقیت آموزش های مجازی و از راه دور در ورزش تربیتی را هموار نماید.

درک مفهومی و تجارب آموزشی معلمان تربیت بدنی نقش مهمی در پذیرش و اجرای رویکردهای نوین آموزش ایفا می کند. این مطالعه کیفی به بررسی تجربیات زیسته و دیدگاه های معلمان تربیت بدنی ایرانی درمورد رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک و رویکردهای بازی محور پرداخته است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۱۰ معلم داوطلب تربیت بدنی (۶ زن و ۴ مرد، میانگین سنی: ۲۰/۳۳ سال، میانگین سابقه تدریس: ۲۰/۹ سال) گرد آوری شد. در آغاز، تجربیات آموزشی معلمان در زمینه بازی های تاکتیکی، به ویژه ورزش های توپ و تور بررسی شد. سپس واکنش ها و تفسیرهای ایشان درباره نمونه هایی از «مدل آموزش بازی برای یادگیری» در این ورزش ها تحلیل شد تا میزان انطباق تلاش های آموزشی آن ها با اصول این مدل مشخص شود. تحلیل مضمون نشان داد، همه شرکت کنندگان عمدتاً از رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک استفاده کردند، اما هم زمان اذعان داشتند که این روش ها انگیزه شاگردان را کاهش می دهد و باعث دل زدگی آنان می شود. معلمان بازی ها را عمدتاً به عنوان ابزاری تکمیلی برای آموزش تکنیک ها می دانستند؛ با این حال، این دیدگاه در تضاد با اصول مدل آموزش بازی برای یادگیری است که بازی ها را در کانون فرایند یادگیری قرار می دهد و بر فهم تاکتیکی، تصمیم گیری، و یافتن راهکارها از راه سناریوهای بازیِ دگرگون شده پیش از اجرای تکنیک تأکید دارد. همچنین یافته ها نشان داد، معلمان تنها بخشی از اصول مدل آموزش بازی برای یادگیری را به کار می بندند. این پژوهش آشنایی اندک معلمان با رویکردهای بازی محور را به عنوان عامل اصلی تداوم استفاده از رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک برجسته کرد. همچنین بر نیاز فوری به برنامه های آموزشی ویژه رویکردهای بازی محور به عنوان چارچوبی نوین و کارآمد برای آموزش معلمان تربیت بدنی در ایران تأکید دارد.

هدف پژوهش حاضر، شناسایی راهکارهای توسعه برنامه درسی تربیت بدنی مدارس از طریق فناوری های نوین بود. روش پژوهش از نوع کیفی با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل 16 نفر از متخصصان (9 نفر متخصص تربیت بدنی، 3 نفر متخصص فناوری،3 نفر از اساتید دانشگاه و 1 نفر سردبیر تربیت بدنی) بودند. انتخاب نمونه ها تا زمان دستیابی به اشباع داده ها ادامه یافت. ابزار پژوهش مصاحبه های عمیق و نیمه ساختارمند بود. برای ارزیابی روایی پژوهش از روش های بررسی اعضا، بازبینی مجدد مسیر کسب اطلاعات، درگیری طولانی مدت و مقایسه مستمر و همچنین برای ارزیابی پایایی از پایایی بازمون استفاده شد. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها، با استفاده از روش کدگذاری باز، مضامین فرعی و مضامین اصلی، راهکارهای توسعه درس تربیت بدنی مدارس از طریق فناوری های نوین شناسایی و استخراج شدند. درنهایت 10 راهکار مؤثر ازجمله تأمین زیرساخت های فناوری ورزشی در مدارس، انتخاب فناوری ورزشی مناسب، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی و... شناخته شدند. با توجه به یافته های پژوهش حاضر پیشنهاد می شود مسئولان و دست اندرکاران توجه ویژه ای به تأمین زیرساخت های مالی و امکاناتی داشته و با ایجاد حمایت ها و مشوق های مالی برای کاربران به افزایش دسترسی و انگیزه آن ها به استفاده از فناوری در فرایند یاددهی و یادگیری درس تربیت بدنی کمک کنند. همچنین توصیه می شود مدیران عالی جهت همگام سازی موفقیت آمیز برنامه درسی تربیت بدنی مدارس ایران با فناوری های روز دنیا به یافته های پژوهش حاضر توجه نمایند.