رفتار حرکتی

هدف این پژوهش، بررسی رویکردهای خودکنترل در انگیزش و یادگیری با تمرکز بر هدف گزینی در ورزش بود. پژوهش حاضر از نوع پژوهش های نیمه تجربی با هدف کاربردی بود که به صورت میدانی انجام شد. پسران شهرستان هشترود جامعه آماری این تحقیق را تشکیل دادند که پنجاه نفر با دامنه سنی 18 تا 28 سال که به شکل سازمان یافته در تمرینات فوتبال شرکت نداشتند، به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابتدا پیش آزمون از شرکت کنندگان گرفته شد و سپس در یک طرح نیمه تجربی و به صورت سیستماتیک در یکی از پنج گروه هدف گزینی عملکرد خودکنترل، نتیجه خود کنترل، عملکرد مربی کنترل، نتیجه مربی کنترل و گروه کنترل شرکت کردند. دادها در سطح معنا داری 05/0 با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس مرکب نشان داد که در آزمون اکتساب عملکرد و انگیزش گروه ها بهبود یافتند، اما تفاوت معناداری بین آن ها وجود نداشت. نتایج تحلیل واریانس یک سویه نشان داد که در هر دو مراحل یادداری و انتقال بین گروه ها تفاوت وجود داشت. نتایج آزمون تعقیبی توکی نشان داد که گروه های مداخله هدف گزینی عملکرد و نتیجه خودکنترل و همچنین عملکرد و نتیجه مربی کنترل نسبت به گروه کنترل عملکرد بهتر و نمرات انگیزش بیشتری داشتند و تفاوتشان معنا دار بود. هدف گزینی فارغ از نوع آن از طریق افزایش تلاش، انگیزه و هدایت افراد، اثر تسهیل کننده ای بر انگیزش و به تبع آن، عملکرد دارد. همچنین درباره ملزومات کاربردی پژوهش حاضر برای استفاده مربیان و روان شناسان ورزشی بحث شده است.

هدف این مطالعه ارزیابی اثربخشی تمرینات تعادلی غیرتهاجمی حسی پیکری (فعال و غیرفعال) و نوروفیدبک بر شاخص های تعادل پویا و ایستا در سالمندان بود. شرکت کنندگان 60 نفر بزرگسال سالم (مرد، میانگین سن: 66/67 سال، میانگین وزن: 642/65 کیلوگرم) بودند که به طور تصادفی در یکی از چهار گروه حسی پیکری فعال، حسی پیکری غیرفعال (ماساژ کف پا)، نوروفیدبک و کنترل قرار گرفتند. ابتدا آزمودنی ها پیش آزمون های تعادل ایستا و پویا را تکمیل کردند. سپس در 15 جلسه تمرین 30 دقیقه ای شرکت کرده و در پایان پس آزمون و آزمون انتقال را تکمیل کردند. آزمون های مرحله اکتساب شامل آزمون خطر سقوط برای تعادل ایستا و آزمون بلند شدن و رفتن زمان دار برای تعادل پویا بود. آزمون های مرحله انتقال در تعادل ایستا آزمون محدودیت ثبات و در تعادل پویا مقیاس تعادل برگ بود. برای بررسی آماری ویژگی های شخصیت شناسی آزمودنی ها از آزمون t مستقل و برای بررسی تعادل در گروه ها از میکس آنوای یک طرفه و آزمون های تعقیبی توکی اچ ای دی استفاده شد. نتایج حاکی از بهبود تعادل ایستا و پویا در هر سه گروه آزمایشی در آزمون اکتساب بود. همچنین بهبود تعادل در آزمون انتقال در گروه نوروفیدبک و حسی پیکری به ترتیب در شرایط ایستا و پویا مشاهده شد. گروه ماساژ کف پا بهبود در تعادل ایستا و پویا داشت، اما امتیاز آن از دو گروه دیگر کمتر بود. به طور کلی یافته ها حاکی از آن است که مداخلات تمرینی نوروفیدبک بهتر است در ترکیب و همراه با مداخلات تمرینی حسی پیکری باشد تا بیشترین تأثیر را بر پیشگیری از افتادن و بهبود تعادل کلی در بزرگسالان بر جای بگذارد. به انجام تحقیقات بیشتری برای ارزیابی اثرات بلند مدت و ناپیوسته حاصل از این مداخلات غیرتهاجمی بر تعادل در سالمندان نیاز است.

هدف اصلی مرور نظام مند حاضر، ترکیب کیفی یافته های مطالعاتی درخصوص تأثیر روش های آموزش هیبرید بر پیامدهای جسمی-حرکتی، عاطفی، شناختی و اجتماعی یادگیری در بافت تربیت بدنی آموزشگاهی بود. مطالعه حاضر براساس خط مشی های نسخه 2020 بیانیه پریزما طراحی شد. جستجو با استفاده از 26 عبارت از پایگاه های اطلاعات علمی فارسی (سه مورد) و انگلیسی (10 مورد) بین سال های 2000 تا 2022 میلادی انجام شد. پس از بررسی عناوین، چکیده ها، رکوردهای تکراری، متن کامل مقالات و معیارهای ورود و خروج، 35 مطالعه واجد شرایط انتخاب شد. درمجموع، 4/71 درصد مطالعات مربوط به هفت سال اخیر بودند و 2600 نفر در آن ها شرکت داشتند (48 درصد پسر). بیشتر مطالعات در اسپانیا (7/45 درصد) و پرتغال (9/22 درصد) اجرا شد و تنها سه مطالعه (6/8 درصد) مربوط به ایران بود. اکثر مطالعات روی آموزش 17 محتوای آموزشی ورزشی در زمینه تربیت بدنی مقطع متوسطه متمرکز بودند (3/74 درصد). درمجموع، 14 روش آموزش هیبرید شناسایی شد که در آن ها مدل های آموزش ورزش (8/85 درصد)، آموزش بازی برای فهمیدن (20 درصد)، آموزش مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی (9/2 درصد) و تربیت بدنی رسمی (9/2 درصد) به عنوان مدل پایه بودند. پیامدهای عاطفی (3/54 درصد)، اجتماعی (9/42 درصد)، جسمی-حرکتی (40 درصد) و شناختی (7/25 درصد)، به ترتیب بیشترین حیطه های بررسی شده بودند. به جز تعداد اندکی شواهد ناهمخوان، روش های آموزش هیبرید در ایجاد پیامدهای مثبت یادگیری بر روش های غیرهیبرید برتری داشتند. در انتها، درباره ملاحظات روش شناسی و مسیرهای مطالعاتی آتی درخصوص روش های آموزش تربیت بدنی در مدارس بحث شد.

ارتباط بین هم تیمی ها در ورزش های تیمی دارای ویژگی هایی است که می توان آن ها را با تجزیه و تحلیل شبکه های اجتماعی بررسی کرد. هدف مطالعه حاضر بررسی شاخص های عملکردی متمایزکننده پیروزی و شکست از طریق تحلیل شبکه اجتماعی در دو سطح میکرو (درجه مرکزیت، نزدیکی، میان گذری، بردار ویژه) و ماکرو (چگالی تیمی) بود؛ بر این اساس، 24 بازی تیم بسکتبال شیمیدر در رقابت های لیگ برتر بسکتبال ایران به صورت نمونه گیری دردسترس انتخاب شد. این تیم متشکل از 12 بازیکن با میانگین سن 24 و انحراف معیار 5 ± بود که براساس شماره پیراهن شناسایی شدند. نتایج به دست آمده در هفته های منجر به پیروزی یا شکست تفاوت معنا داری را بین شاخص های درجه مرکزیت (001/0 P=، 95/12= (5،66)F) و بردار ویژه (025/0 P=، 77/2= (5،66)F) نشان داد (05/0P<). در تحلیل چگالی شبکه های موفق و ناموفق تفاوت معنا داری بین شبکه های مختلف تیمی مشاهده نشد (05/0P>). همچنین درمورد نقش متمایز عملکرد موفق و ناموفق و تأثیر آن بر شبکه کلی تیمی نتایج نشان داد که تنها در شاخص درجه مرکزیت (001/0 P=،13/197= (2،69)F) اختلاف معنا دار بود. نتایج پژوهش حاضر نشان داد، در بسکتبال درجه مرکزیت به موفقیت عملکرد تیم کمک می کند؛ چراکه بازیکنان توپ را به بهترین پخش کننده تیم پاس می دهند و سپس آن بازیکن تصمیم می گیرد توپ را به سمت کدام بازیکن به بهترین شکل هدایت کند.

پیچیدگی تمرینات آموزشی و موضوع تفاوت های فردی، چالش های زیادی را برای مربیان مهارت های حرکتی ایجاد کرده است. هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی روش های آموزشی خطی و غیرخطی در تسهیل اکتساب هماهنگی در پرتاب آزاد بسکتبال بود. تعداد 45 پسر (میانگین سنی= 2/1±9 سال) به صورت تصادفی در گروه یادگیری خطی و دو گروه آموزش با دست کاری قیود تکلیف و آموزش افتراقی به عنوان روش غیرخطی، در هشت جلسه تمرینی به یادگیری مهارت پرتاب آزاد بسکتبال پرداختند. سنجش عملکرد و تغییرات هماهنگی با روش پیش آزمون-پس آزمون با دستگاه سنجش کینماتیک حرکتی بررسی شد. به منظور تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر (3*2) و آزمون t وابسته برای مقایسه نمرات RMSe استفاده شد. نتایج نشان داد که تغییرپذیری هماهنگی مفاصل مچ و آرنج به طور معناداری در گروه دست کاری قیود تکلیف بهبود یافت (01/0P≤) و نمرات دقت در دو گروه غیرخطی به طور معناداری افزایش پیدا کرد که این بهبود برای گروه دست کاری قیود تکلیف به مراتب بیشتر از دو گروه دیگر بود؛ درنتیجه پیشنهاد می شود که مربیان ورزشی از آموزش غیرخطی به خصوص دست کاری قیود تکلیف در آموزش کودکان خود بهره بگیرند.

درک مفهومی و تجارب آموزشی معلمان تربیت بدنی نقش مهمی در پذیرش و اجرای رویکردهای نوین آموزش ایفا می کند. این مطالعه کیفی به بررسی تجربیات زیسته و دیدگاه های معلمان تربیت بدنی ایرانی درمورد رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک و رویکردهای بازی محور پرداخته است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۱۰ معلم داوطلب تربیت بدنی (۶ زن و ۴ مرد، میانگین سنی: ۲۰/۳۳ سال، میانگین سابقه تدریس: ۲۰/۹ سال) گرد آوری شد. در آغاز، تجربیات آموزشی معلمان در زمینه بازی های تاکتیکی، به ویژه ورزش های توپ و تور بررسی شد. سپس واکنش ها و تفسیرهای ایشان درباره نمونه هایی از «مدل آموزش بازی برای یادگیری» در این ورزش ها تحلیل شد تا میزان انطباق تلاش های آموزشی آن ها با اصول این مدل مشخص شود. تحلیل مضمون نشان داد، همه شرکت کنندگان عمدتاً از رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک استفاده کردند، اما هم زمان اذعان داشتند که این روش ها انگیزه شاگردان را کاهش می دهد و باعث دل زدگی آنان می شود. معلمان بازی ها را عمدتاً به عنوان ابزاری تکمیلی برای آموزش تکنیک ها می دانستند؛ با این حال، این دیدگاه در تضاد با اصول مدل آموزش بازی برای یادگیری است که بازی ها را در کانون فرایند یادگیری قرار می دهد و بر فهم تاکتیکی، تصمیم گیری، و یافتن راهکارها از راه سناریوهای بازیِ دگرگون شده پیش از اجرای تکنیک تأکید دارد. همچنین یافته ها نشان داد، معلمان تنها بخشی از اصول مدل آموزش بازی برای یادگیری را به کار می بندند. این پژوهش آشنایی اندک معلمان با رویکردهای بازی محور را به عنوان عامل اصلی تداوم استفاده از رویکردهای سنتی مبتنی بر تکنیک برجسته کرد. همچنین بر نیاز فوری به برنامه های آموزشی ویژه رویکردهای بازی محور به عنوان چارچوبی نوین و کارآمد برای آموزش معلمان تربیت بدنی در ایران تأکید دارد.