ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۷٬۸۴۱ تا ۳۷٬۸۶۰ مورد از کل ۵۵۹٬۷۹۲ مورد.
۳۷۸۴۱.

تعقیب کیفری ممتنع از تادیه نفقه با وجود شرایط کسب درآمد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۵۲
عدم تأدیه نفقه افراد واجب النفقه در نظام حقوقی ایران با وجود برخی شرایط می تواند دارای تعقیب کیفری باشد. مطابق ماده 53 قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ یکی از شرایط لازم برای تعقیب کیفری این است که ممتنع بایستی استطاعت پرداخت نفقه را داشته باشد و بااین وجود، از ایفای این وظیفه قانونی خودداری کند. پژوهش پیش رو با روشی توصیفی-تحلیلی و جمع آوری داده ها به شیوه کتابخانه ای درصدد پاسخ به این سوال است که اگر کسی اموال لازم برای پرداخت نفقه را نداشته باشد، اما شرایط کسب درآمد و تلاش برای تأمین نفقه را دارا بوده و بااین وجود، از تأدیه نفقه امتناع نماید، آیا چنین شخصی قابل تعقیب کیفری است؟ نویسنده ضمن بررسی دو مورد از آرای قضایی متعارض، نگاه جدیدی به مقوله استطاعت داشته و به این نتیجه دست یافته که شخصی که شرایط کسب درآمد برای تأمین نفقه را دارد، مستطیع محسوب می شود و لذا در صورت عدم پرداخت نفقه، نمی توان براساس موازین قانونی و به استناد عدم استطاعت، وی را مستحق مجازات ندانست.
۳۷۸۴۲.

Maritime Terrorism and Dealing with it within the Framework of the International Maritime Organization(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۶۳
Terrorism in the seas and fighting against it is one of the issues discussed in international law, especially the international law of the seas, so that the first measures in this direction also go back to the era of the League of Nations. Maritime terrorism, especially in areas where other maritime crimes are prevalent, is considered a serious threat to the peace and security of the seas due to the creation of criminal links between the perpetrators of these crimes. The organized nature of these crimes makes fighting against them effective only through collective efforts. Meanwhile, due to the increasing spread of terrorist acts since 1963, several conventions to fight terrorism have been approved. Modern maritime terrorism has endangered maritime security and international trade so much that it has led to intervention by international organizations such as the International Maritime Organization. One of the challenges of dealing with maritime terrorism is the inefficiency of the tools to deal with it, included in the Convention on the Law of the Sea. In fact, maritime terrorism has been carried out using new technologies, but the tools to deal with it are old. For a serious fight against maritime terrorism, tools beyond this convention are needed.
۳۷۸۴۳.

Legal and Geopolitical Impacts of Regional and Global Actors on the Security of the Bab al-Mandeb Strait: Assessing Iran’s Maritime Diplomacy under the Law of the Sea(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۶۸
Background and Theoretical Foundations : The Bab al-Mandeb Strait constitutes one of the most strategically significant international waterways, serving as a vital maritime corridor linking the Red Sea to the Gulf of Aden and the wider Indian Ocean. Its geopolitical sensitivity arises from the convergence of regional rivalries, global power competition, and the presence of non-state threats, all of which have transformed the Strait into a critical arena for maritime security governance. Under the international law of the sea—particularly the principles governing straits used for international navigation—state behavior in this region carries profound legal and strategic implications. For Iran, whose economy and energy exports rely heavily on secure maritime routes, developments in the Bab al-Mandeb directly affect national interests and influence the direction of its maritime diplomacy. Methodology : This research adopts a descriptive-analytical approach, drawing upon international legal instruments, geopolitical analyses, security studies, and academic literature published between 2000 and 2024. By examining regional dynamics, the involvement of global naval powers, and the practices of coastal states, the study evaluates how these intertwined legal and geopolitical factors shape the Strait’s security environment. The research further analyzes Iran’s maritime diplomacy and strategic naval deployments within the framework of customary international law and UNCLOS principles. Findings : The analysis indicates that the Bab al-Mandeb Strait has become increasingly affected by multilayered geopolitical competition, including regional conflicts, great-power rivalry, and the activities of non-state actors. These conditions have amplified the vulnerability of maritime traffic and heightened the need for effective cooperative security mechanisms. Within this context, Iran’s maritime diplomacy—centered on legal compliance, anti-piracy operations, and bilateral cooperation with Red Sea littoral states—has contributed to safeguarding its sea lines of communication. Iran’s strategic naval presence in the northern Indian Ocean and near the Bab al-Mandeb has enhanced maritime security, strengthened its legal standing as a responsible maritime actor, and supported the stability of international navigation. Conclusion : The findings demonstrate that the security of the Bab al-Mandeb Strait is deeply influenced by the legal and geopolitical behavior of regional and global actors. Iran’s reliance on maritime diplomacy and strategically justified naval presence constitutes an essential component of its broader security and foreign policy. While geopolitical tensions continue to challenge the stability of this critical chokepoint, Iran’s legally grounded maritime engagement provides opportunities for strengthening regional cooperation, enhancing navigational safety, and safeguarding national interests. Future research should explore multilateral legal frameworks and confidence-building measures that could reduce tensions and support sustainable security governance in international straits.
۳۷۸۴۴.

چالش های نقض بی طرفی در رقابت های ورزشی از منظر فرهنگ حقوق بشر دوستانه (مورد مطالعه: حذف روسیه در حمله به اوکراین)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۳۳
جنگ روسیه با اوکراین به اندازه ای تکان دهنده بود که واکنش سریع جامعه ورزش را به همراه داشت و نهادهای ورزشی یکی پس از دیگری با محکوم کردن اقدام روسیه در تجاوز به خاک اوکراین، این کشور را تحریم کردند تا واکنش قاطعی به این جنگ و رفتار روسیه داشته باشند. نخستین نهادی که به این ماجرا واکنش نشان داد، فیفا بود که به همراه یوفا فوتبال روسیه را محروم کرد. فدراسیون فوتبال اروپا به همراه فیفا تصمیم گرفته تا در واکنش به حمله روسیه به خاک اوکراین، کلیه تیم های موجود باشگاهی و همچنین تیم های ملی روسیه را از حضور در مسابقات تحت نظارت این دو نهاد منع نماید. لذا علاوه برکنار رفتن روسیه از مسابقات انتخابی جام جهانی 2022، در مسابقات لیگ قهرمانان و لیگ اروپا نیز این قانون اجرا خواهد شد که پیامد و واکنش جهانی به این قضیه را منعکس نمود. همچنین یوفا تصمیم گرفته است به همکاری خود با شرکت روسی گاز پروم در لیگ قهرمانان اروپا، مسابقات ملی یوفا و یورو 2024 خاتمه دهد همچنین آدیداس به صورت رسمی از قطع همکاری با فدراسیون فوتبال روسیه خبر داد. با اعلام آدیداس، این کمپانی در پی جنگ روسیه و اوکراین، همکاری خود با فدراسیون فوتبال روسیه را قطع کرد و دیگر وظیفه تأمین البسه تیم ملی فوتبال روسیه را بر عهده نخواهد داشت. این در حالی است که آدیداس از سال 2008 اسپانسر پیراهن تیم ملی روسیه بوده است. در این مقاله به نقض بی طرفی ورزش در رخداد سیاسی از جنبه منظر فرهنگ حقوق بشردوستانه با رویکرد تحلیلی پرداخته شد و استاندارد دوگانه که در فرهنگ ورزشی نمود پیداکرده است را موردبحث و بررسی قرار داده است.
۳۷۸۴۵.

نقش باب تعارض ادله اصول فقه در تفسیر آیات غیر فقهی از دیدگاه مفسران شیعه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۱ تعداد دانلود : ۳۹
مبحث تعادل ادله از قواعد مشترک اصول فقه و علم تفسیر قران است، لیکن اصولیان غالبا از مبحث فوق با عنوان «تعادل و تراجیح» در مباحث فقهی، آن هم صرفا در قلمرو روایات و با عنوان «اخبار علاجیه» بحث نموده اند. بیش ترین نیاز تفسیر قرآن به قواعد فوق در حوزه غیر آیات الاحکام و در قلمرو شکل های مختلف تعارض منابع و قراین تفسیری است که عمدتا از منظر پژوهش های اصولیان و مفسران شیعه، آن هم به شکل متمرکز و جامع ، مغفول مانده است. مقاله حاضر که به شیوه توصیفی، تحلیلی و بنیادین نگارش یافته است اساسی ترین و کاربردی ترین اقسام تعارض مستقر و غیر مستقر بین قراین تفسیری و تعارض در لفظ و کلام واحد را در قالب اقسام سه گانه ذیل بررسی می نماییم: 1- اقسام تعارض غیر مستقر بین دو یا چند دلیل تفسیری که منجر به «جمع عرفی» می شود و به نوبه خود، اقسام 30 گانه: تعارض بین عام و خاص؛ مطلق و مقید؛ حاکم و محکوم؛ عام و مطلق؛ ظاهر و اظهر؛ نص و ظاهرو... را به خود اختصاص می دهد.2- اقسام تعارض مستقر بین دو یا چند دلیل تفسیری که مشتمل بر انواع 35 گانه مطرح شده می باشد: تعارض بین قرآن با قرآن؛ روایات با یکدیگر؛ دو دلیل عقلی با یکدیگر؛ دو اجماع با یکدیگر؛ قرآن با روایت؛ قرآن یا روایت با دلیل عقلی ... 3- اساسی ترین اقسام تعارض در لفظ یا کلام واحد که «ملحق به باب تعارض ادله تفسیری» محسوب شده و شامل گونه های هفت گانه می باشد.
۳۷۸۴۶.

امکان سنجی تحقق تدلیس جزایی با عملیات زیبایی سازی ثابت در عقد ازدواج

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۴۵
در عصر حاضر با توجه به پیشرفت علم و فناوری، افزایش سطح توقعات و انگیزه افراد برای برخورداری از برخی موقعیت ها و جایگاه های اجتماعی و فرهنگی، عملیات زیبایی سازی ثابت و جراحی های زیبایی به انحاء مختلف در بین دختران قبل از ازدواج گسترش پیدا کرده است که گاهاً منجر به تدلیس در عقد نکاح می گردد. ازاین رو، ضرورت دارد امکان تحقق تدلیس جزایی از طریق عملیات زیبایی سازی ثابت در عقد نکاح مورد تحلیل و واکاوی قرار گیرد. یافته های پژوهش حاکی از این است که درصورتی که جراحی زیبایی و گریم های خاص با هدف فریب و پوشاندن عیوب باشد و طرف نکاح اطلاعی از آن ندارد، موجب تحقق تدلیس جزایی خواهد شد؛ اما برخی از کارهای افزایش دهنده ی زیبایی رایج، همچون وصل موی زنی دیگر به موی زن، خالکوبی بر گونه ها و مشابه آن ها با انواع اعمال و جراحی های زیبایی، بر فرضی که به قصد ایجاد و یا افزایش زیبایی باشد و در آن ها فریب زوج موردنظر نباشد، تدلیس جزایی قابلیت تحقق ندارد. بایسته است قانون گذار به منظور رفع خلأهای قانونی، با ایجاد یا تصحیح قوانین و ضمانت اجرای آن، ضمن تبیین مصادیق جدید، سایر متفرعات مترتب بر تدلیس در ازدواج را در نصوص قانونی مطرح نماید.
۳۷۸۴۷.

واکاوی جلوه های هنجارگریزی واژگانی در شعر شوقی بزیع (مطالعه موردی باستان گرایی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۵
  (باستان گرایی) نوعی هنجار گریزی و خروج از هنجارهای پذیرفته شده در محور زبان و گریز از قواعد حاکم بر زبان هنجار و عدم هماهنگی با زبان متعارف است که با اهداف ادبی متعدد به ویژه نواوری لفظی و معنایی در متون ادبی و شعر انجام می گیرد من جمله  این اهداف پویاسازی زبان مادی و زنده نگه داشتن واژگان اصیل و به روزرسانی آن با مقتضیات عصر و متانت دادن به متن و تنوع بخشیدن به شیوه بیان است و به کار بردن واژگان و ساختاری است که درقدیم رایج بوده؛ اما در اشعار شاعران امروزی و معاصر، کاربرد چندانی ندارد. شوقی بزیع شاعر نوگرای لبنانی است که در اشعارش از هنجارگریزی باستانی یا آرکائیسم استفاده کرده است. این نوشتار بر آن است تا با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و مطابق با مبانی هنجارگریزی جنبه های آرکائیسم را در شعر شوقی بزیع بررسی کند و میزان موفقیت او در ترکیب مؤلفه های میراث کهن و مضمون های جدید شعری را نشان دهد. بر اساس یافته های پژوهش بزیع به کمک های اسطوره ها و شخصیت های باستانی و مذهبی و استفاده از واژگان کهن عربی در مضمون های شعری جدیدش سنت و مدرنیته را با هم ترکیب کرده و بسیاری از شاخصه های زبانی، فرهنگی و اجتماعی فرهنگ و تمدن عربی کهن را بازخوانی کرده و ظرفیت معنایی واژگان و عبارت های شعرش را دوچندان کرده است و زبان شعری خاص خود و متفاوت از زبان شعری دیگر شاعران همعصرش آفریده است.
۳۷۸۴۸.

نقش معرفت شناختی و نجات شناختی «صلوات الرسول» در فرآیند قبول عمل: تحلیل کلامی آیه ۹۹ سوره توبه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۶
پژوهش حاضر با هدف تحلیل کارکردهای کلامی عبارت «صلوات الرسول» در فرآیند قبول عمل، به بررسی آیه ۹۹ سوره توبه با رویکرد تفسیر کلامی و روش تحلیل محتوای کیفی می پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که این عبارت، فراتر از معنای لغوی «دعا»، چه نقشی در ساختار الهیاتی مقبولیت عمل ایفا می کند. یافته ها نشان می دهد که «صلوات الرسول» دارای دو بُعد بنیادین است: در بُعد معرفت شناختی، این دعا به عنوان نشانه ای بیرونی موجب تمایز مؤمن از منافق شده و در سطحی درونی، با ایجاد سکینه و یقین قلبی، اضطراب ناشی از عدم قطعیت در پذیرش عمل را کاهش می دهد؛ و در بُعد نجات شناختی، نقش تکوینی آن به عنوان «سبب» و «وسیله» مؤثر، عمل انسانی را برای دریافت رحمت الهی تکمیل و تعالی می بخشد. نوآوری پژوهش در ارائه مدل کلامی «تعامل سه گانه در قبول عمل» است که مقبولیت عمل را حاصل تعامل میان سه مقام عبودیت، رسالت و ربوبیت دانسته و «صلوات الرسول» را حلقه واسط ضروری در اتصال فعل انسانی به فیض الهی معرفی می کند. این مدل، زمینه ساز بازخوانی مفاهیم مشابهی چون شفاعت و توسل با رویکردی کارکردشناسانه است.
۳۷۸۴۹.

بررسی تاثیر خودکارآمدی برتعهد سازمانی وعملکرد شغلی مدیران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۴۲
این پژوهش با هدف بررسی تاثیر خودکارآمدی بر تعهد سازمانی و عملکرد شغلی مدیران صورت گرفت. پژوهش از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران مدارس ابتدایی شهرستان ورامین می باشد که با استفاده ازفرمول  مورگان  113 نفر  با استفاده از  جدول مورگان به عنوان حجم نمونه انتخاب گردیدند. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه خودکارآمدی شرر و همکاران (1982) و پرسشنامه عملکرد شغلی پاترسون (1990) و پرسشنامه تعهد سازمانی آلن و میر(1991) استفاده شد و جهت تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از نرم افزار spss استفاده شد در بخش آمار توصیفی به شاخص های مرکزی و پراکندگی پرداخته شد و در بخش استنباط آماری برای آزمون فرضیه ها از آزمون ضریب همبستگی و رگرسیون برای آزمون فرضیه ها بکار برده شد. نتایج نهایی آزمون فرضیه ها نشان داد خودکارآمدی بر تعهد سازمانی مدیران تاثیردارد. همچنین خودکارآمدی بر عملکرد شغلی مدیران تاثیر دارد.
۳۷۸۵۰.

رابطه توسعه مزیت رقابتی با اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی با نقش میانجی فرهنگ سازمانی بین معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو شهرکرد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۹
هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین توسعه مزیت رقابتی با اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی با نقش میانجی فرهنگ سازمانی در بین معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو شهرکرد بود. روش مورد استفاده در این پژوهش برحسب هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی- همبستگی بود. در این پژوهش جامعه آماری، شامل تمامی معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو شهرستان شهرکرد می باشد که حدود 1500 نفر هستند که از این میان، با استفاده از جدول مورگان و نمونه گیری تصادفی طبقه ای 305 نفر به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شد. به منظور گردآوری اطلاعات از چهار پرسشنامه پرسشنامه مزیت رقابتی لی و همکارانش (2006)، پرسشنامه اشتراک گذاری دانش هوی و همکاران (2010)، پرسشنامه نوآوری سازمانی پراجگو و سوهل (2003) و پرسشنامه فرهنگ سازمانی هافستد (2013) بهره گرفته شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از اجرای پرسشنامه ها از طریق نرم افزار SPSS16 در دو بخش توصیفی و استنباطی (آزمون کولموگروف-اسمیرنف، آزمون همبستگی پیرسون، آزمون رگرسیون چندگانه) انجام پذیرفت. یافته های پژوهش نشان داد که بین توسعه مزیت رقابتی با اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی با نقش میانجی فرهنگ سازمانی در بین معلمان دوره ابتدایی ناحیه دو شهرکرد رابطه معناداری وجود دارد. توسعه مزیت رقابتی، اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی عوامل مهمی هستند که می توانند در بهبود عملکرد و کسب مزیت رقابتی برای سازمان ها، از جمله مدارس و معلمان، نقش مهمی داشته باشند. در این فرآیند، فرهنگ سازمانی نیز به عنوان یک عامل میانجی در تعامل بین اشتراک گذاری دانش و نوآوری سازمانی با مزیت رقابتی معلمان نقش مهمی ایفا می کند.
۳۷۸۵۱.

مدل یابی معادلات ساختاری اضطراب، افسردگی و مشکلات یادگیری دانش آموزان با میانجی گری رفتار خشونت آمیز

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۲
پژوهش حاضر با هدف مدل یابی معادلات ساختاری اضطراب، افسردگی و مشکلات یادگیری با میانجی گری رفتار خشونت آمیز در دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر خرم آباد انجام شد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی؛ از نظر روش جمع آوری داده ها، توصیفی؛ و از نظر ماهیت، کمی بود. جامعه آماری، شامل دانش آموزان مدارس متوسطه دوم دخترانه شهر خرم آباد در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 4987 نفر بود. روش نمونه گیری، به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای بود. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان (1970)، به تعداد 357 نفر بود. ابزار جمع آوری داده ها،. پرسشنامه های اضطراب تحصیلی فلیپس (1978)، افسردگی بک (1978)، مشکلات یادگیری ویلکات و همکاران (2011) و پرخاشگری باس و پری (1992) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها، از آزمون ضریب همبستگی گشاوری پیرسون، رگرسیون چند متغیره و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد، رابطه بین اضطراب، افسردگی، مشکلات یادگیری و رفتار خشونت آمیز دانش آموزان، به طور مثبت معنی دار بود. رفتار خشونت آمیز دانش آموزان، نیز از طریق اضطراب، افسردگی و مشکلات یادگیری قابل پیش بینی بود. به علاوه، نقش رفتار خشونت آمیز در رابطه بین اضطراب، افسردگی، مشکلات یادگیری دانش آموزان مدارس دخترانه متوسطه دوم شهر خرم آباد، تأیید شد. رفتار خشونت آمیز به عنوان عامل میانجی، نقش مهمی در ارتباط بین اضطراب، افسردگی و مشکلات یادگیری دارد. برای مداخله مؤثر در مشکلات یادگیری، باید به عوامل روان شناختی و رفتاری که می توانند بر این فرآیندها تأثیر بگذارند، توجه شود. مداخلات آموزشی و روان شناختی که به کاهش اضطراب و افسردگی و بهبود مهارت های اجتماعی و رفتاری دانش آموزان کمک می کنند، می توانند در بهبود عملکرد تحصیلی آن ها مؤثر باشند.
۳۷۸۵۲.

واکاوی علل و دلایل انشعاب در حزب توده ایران

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۳۴
نشان دادن انشعاب و اختلافات درونی حزب توده ایران و نقش رهبران در شکل گیری اختلافات مهم ترین هدف این نوشتار است. حزب توده از سال 1320 رسماً کار خود را با رهبری سلیمان اسکندری آغاز کرد. این حزب در دوره پهلوی دوم و جمهوری اسلامی فراز و فرود زیادی را تجربه نمود. در جریان کودتای 28 مرداد 1332 و سقوط دولت مصدق، ترور محمدرضا شاه در دانشگاه تهران و فعالیت های تبلیغی علیه رژیم شاه در دهه 20 و 30 شمسی، ردپایی از نگرش و باورهای حزب توده دیده می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد دخالت های شوروی به ویژه در مسئله آذربایجان، تقاضای امتیاز نفت شمال توسط این کشور و تظاهرات حزب توده به نفع اتحاد جماهیر شوروی در شهرهای ایران، پایه انشعاب درونی حزب توده ایران و میهن پرستان حزب را به وجود آورد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است.
۳۷۸۵۳.

رواج باستان گرایی در دوره حکومت رضاشاه

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۸
اندیشه های ناسیونالیستی از دوره حکومت ناصرالدین شاه قاجار به واسطه باز شدن دروازه های ارتباطی با غرب توسط ایران شناسان غربی و روشنفکران فرنگ دیده وارد ادبیات سیاسی ایران شد. این اندیشه ها بر نوزایی شکوه باستانی و سجایای ملی تأکید بسیار داشتند و همین امر موجب شد تا باعث تقویت و گسترش اندیشه های باستان گرایانه در میان قشر روشنفکر جامعه شوند. این رویکرد در دوره مشروطه تقویت شد، به طوری که شمار زیادی از روشنفکران عصر مشروطه بازگشت به شکوه و عظمت باستانی را لازمه پیشرفت و سعادت کشور می دانستند. در دوره حکومت رضاشاه رواج اندیشه های ملی گرایانه به اوج خود رسید و باستان گرایی به نوعی تبدیل به ایدئولوژی رسمی حکومت شد. پژوهش حاضر به دنبال بررسی روند گسترش باستان گرایی در جامعه روشنفکری ایران در دوره حکومت رضاشاه است. ازاین رو در این مقاله تلاش شده است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی به بررسی نظرات و دیدگاه های باستان گرایانه روشنفکران دوره رضاشاه پرداخته شود و نمود این تفکرات در آثار و دیدگاه های آنان مورد واکاوی قرار گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که بیشتر روشنفکران در این روزگار، متأثر از جریان های ملی گرایانه و دیدگاه های ایران شناسان غربی دچار اغراق و بزرگ نمایی درباره تاریخ باستانی ایران شده و به تبع آن به تضعیف تفکرات سنتی و دینی رایج در کشور پرداخته اند.
۳۷۸۵۴.

رهیافتی بر حل تعارض در تقابل روایات تضادنما با قطعیات علمی در علوم تجربی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۴۶
این مطلب مسلم است که میان سنت محکیه (نفس قول، فعل و تقریر معصوم(ع)) با نتایج قطعی علوم تجربی هیچگونه تضادی وجود ندارد، اما در تقابل روایات (سنت حاکیه) با نتایج علمی از علوم تجربی، تعارضاتی وجود دارد. یکی از راه های آسیب شناسی احادیث، بررسی تضادنمایی روایات با نتایج قطعی حاصل از تحقیقات علوم تجربی است. با توجه به کاستی ها پیرامون این مهم، پژوهش پیش رو به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه های جهت پرکردن این خلأ صورت گرفته است. بر اساس یافته های این پژوهش، جهت حل این تضادنمایی، در گام نخست روایات هماهنگ با علوم تجربی و روایاتی که علوم تجربی به محدوده آن ها ورود پیدا نکرده خارج می شود؛ در گام بعدی روایات تضادنما بررسی شده و به این نتیجه دست یافته ایم که علوم تجربی در موارد بسیاری نتایج قطعی ندارند و مقایسه این دو حیطه، امر صحیحی نمی باشد و بر فرض قطعیت نتایج علمی، از طریق جمع دلالی بین روایات و نتایج علوم تجربی، رفع تعارض می کنیم یا اگر مراد اصلی معصوم(ع) را نفهمیدیم علم آن را به معصوم(ع) باز می گردانیم و فقط به روایاتی که انکار بدیهیات کرده و روز را شب و شب را روز گزارش دهند اعتنایی نمی کنیم.
۳۷۸۵۵.

رهیافتی بر مفهوم خدا در حدیث، کلام و فلسفه در باب اسما و صفات با تأکید بر دیدگاه غزالی و علامه طباطبایی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۸
در این نوشتار کوشش شده است با بازخوانی آرای دو اندیشمند (غزالی و علامه طباطبایی) درباره مفهوم خدا با توجه به اسما و صفات الهی؛ علاوه بر تبیین تفاوت دیدگاه های ایشان در مورد این اسما و صفات ؛ مقایسه ای تحلیلی در حدیث، کلام و فلسفه بین دو اثر ارزشمند «رسائل توحیدی» از علامه طباطبایی و «المقصد الاسنی» از غزالی صورت گیرد. نگارندگان بر این باورند که دیدگاه های هر دو اندیشمند باوجود نقاط قوت قابل توجه، اختلافاتی نظیر اختلاف در وجه تسمیه اسما، نسبت اسما و صفات، تعداد اسما، امهات اسما، توقیفی بودن یا نبودن اسما و همچنین اسم اعظم را شامل می شود که علامه با نگاهی فلسفی و تفسیری این مطالب را تبیین می کند و غزالی با نگاهی کلامی و حدیثی که با نگاه علامه کاملاً متفاوت است؛ اندیشه خود را مطرح می کند. امتیاز این تحقیق بر این امر استوار است که مقایسه بین فلسفه و کلام و حدیث را با نگاهی نو با محوریت اسما و صفات بیان می کند و البته بررسی این مسئله پیامدهای مهمی در شناخت اسما و صفات نظیر ترتب آن ها بر یکدیگر و شناخت دستگاه های الهیاتی دارد و این پیامدها دارای تأثیر بسزایی بر ارتباط انسان باخدا است و موجب قرب انسان به خدا و خدا به انسان می شود. با توجه به گستردگی بحث اسما و صفات الهی در آثار این دو اندیشمند، مقاله حاضر بحث مفهوم «خدا» را با توجه به مقایسه و تحلیل اثری شاخص در همین زمینه از امام محمد غزالی و علامه طباطبایی موردبررسی قرار داده است.
۳۷۸۵۶.

قلمرو علم غیب پیامبر اسلام (ص) و ائمه (ع) از منظر روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۳۷
محور و مدار ادیان توحیدی، خدا و اوصاف او از جمله علم غیب است که این امر باوری بنیادین در این ادیان به شمار می رود. گذشته از این، علم غیب از مقومات باور به نبوت و به دنبال آن نزد شیعیان از مقومات امامت محسوب می شود. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر بررسی قلمرو علم غیب پیامبر و امامان از منظر روایات است. در این پژوهش سعی است به روش توصیفی و تحلیلی و گردآوری اطلاعات به صورت فیش برداری از طریق کتابخانه به بررسی موضوع پرداخته شود. بررسی ها نشان داد آنچه بیشتر علما با رویکردهای متفاوت بر سر آن اختلاف کرده اند این است که آیا علم غیب نامحدود (مطلق) که اختصاص به خداوند دارد در اختیار انبیاء و ائمه قرار می گیرد یا نه؟ دو قول وجود دارد: در قول اول، عده ای می گویند به اذن الهی علم نامحدود و مطلق الهی می تواند در اختیار غیر خداوند هم قرار گیرد. درباره نگاه گروه اول باید اذعان کرد آثاری که تاکنون درباره علم امام تهیه و تدوین شده، با این رویکرد بوده است؛ یعنی بیشتر با توجه به روایات گسترده ای که در مجامیع روایی آمده استناد کرده اند و یا قائل به علم مطلق شده اند یا اینکه قائل به عمومیت علم امام شده اند که این برداشت دوم از قول اول نظر غالب محدثان، متکلمان و  فقهای امامیه در دوران اخیر است؛ اما قول دوم برخلاف قول اول، علم غیب پیامبر (ص) و امام (ع) را محدود می داند.
۳۷۸۵۷.

اعتبارسنجی روایت انحصار طهارت ولادت در شیعیان از منظر فقهی و کلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۳۶
حدیث انحصار طهارت ولادت در شیعیان منقول از امام باقر (ع) در کتاب کافی، زمینه ساز انتقاداتی بر عقاید کلامی شیعه و منابع حدیثی مکتب اهل بیت (ع) گردیده است که بر ضرورت تحقیق در دلالت آن می افزاید. نوشتار حاضر، ضمن بررسی سندی، درصدد تحلیل دلالی و فقه الحدیثی حدیث مزبور با رویکرد تحلیلی انتقادی جهت کشف معنایی استوار است. یافته های تحقیق نشان می دهد که سند حدیث با اشکالاتی جدی مواجه است و ردپایی از غلو در سند آن وجود دارد. متن حدیث نیز تفرّد محتوایی داشته و پذیرش صدور چنین سخنی از معصوم را دشوار می نماید. واژه «بغی» به کاررفته در حدیث، هرگونه امری مانند حرام خواری یا پرداخت نکردن حقوق الهی - ازجمله خمس – را که سبب «ناپاکی ولادت فرزندان» شود، در برمی گیرد. ازاین رو، فرزندان غیر شیعه به دلایلی چون نپرداختن خمس، ولادت مشروعی ندارند. به علاوه، این مبحث از حوزه کلامی نیز قابل بررسی است؛ چراکه مفهوم «بَغی»، اصطلاحی کلامی و ناظر به امر ولایت و خروج بر امام معصوم (ع) نیز هست که در روایت مدنظر، با توجه به شواهد دست یافته در پژوهش، این رویکرد نیز محتمل است. همچنین، روایت مذکور ازجمله اعتقادات ثانویه بوده و ازآنجاکه قرائن نمی تواند مُنتج به احراز صدور این کلام از معصوم (ع) باشد، شیعه الزامی به پذیرش آن ندارد.
۳۷۸۵۸.

تحلیل اصل «تکلیف محوری» و «نتیجه گرایی» در اندیشه علامه مصباح(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۳۵
سیاست ورزی همانند دیگر پدیده های انسانی بر پایه هایی نظری استوار است. سیاست ورزی در پارادایم ایمانی آن بر اصل تکلیف محوری مبتنی است. پژوهش حاضر بر اساس منظومه فکریِ حکیمِ سیاست ورزِ معاصر، علامه محمدتقی مصباح یزدی در صدد است، پس از ایضاح مفهومی، اصل مزبور را تحلیل کرده رابطه آن را با «نتیجه گرایی» در اندیشه ایشان روشن کند. یافته های تحقیقِ حاضر که با روش توصیفی تحلیلی سامان یافته است، حاکی از آن است که هرچند بر اساس نظریه وجوب بالقیاس در فلسفه ارزش ها، باید غایت گرایی را نظریه صحیح در سیاست ورزیِ مؤمنانه دانست، اما توجه به دوگونگیِ نتیجه و منحصرنبودن آن در نتایج مادی و ظاهری، تام نبودن صِرفِ کنش گریِ فاعل سیاسی برای حصول نتیجه و علم محدود انسان نسبت به همه نتایج و مصالح و مفاسدِ واقعی، از عدم تنافیِ نتیجه گرایی با تکلیف محوری حکایت دارد. با این تحلیل، افزون بر انسجام درونیِ دیدگاه علامه مصباح، می توان نتیجه گرفت که بیانات امامین انقلاب درباره تکلیف گرایی نیز نه تنها با اصل فلسفیِ نتیجه گرایی ناسازگار نیست، بلکه در راستای همین اصل ارزیابی می شود. بدین سان، سیاست ورزِ مؤمن باید در گام نخست، وظیفه را به درستی تشخیص داده به دور از هرگونه فشار یا غرضِ سیاسی، بر اساس حجت شرعی، حق را محور قرار داده و طبق تکلیف عمل کند تا به مصالح واقعیِ مترتب بر آن دست یابد.
۳۷۸۵۹.

بررسی رابطه «حکومت» و «ولایت» در قرآن کریم از دیدگاه مقام معظم رهبری(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۴۱
ارتباط «حکومت » با «ولایت» از حیاتی ترین مباحث سیاسی اسلام است که بدون آن، رسالت دین در به کمال رساندن انسان محقق نخواهد شد. درآثار گفتاری و نوشتاری بسیاری از متفکران دینی، «ولایت» از «حکومت» منفک بوده و ارتباط معنایی بین آن دو نادیده گرفته شده است، اما در نگرش سیاسی قرآنی مقام معظم رهبری، پیوستگی «حکومت» با «ولایت» حقیقتی انکارناپذیر است. این مقاله که به روش توصیفی تحلیلی تدوین یافته است، در پی پاسخ به این پرسش است که در اندیشه قرآنی آیهالله خامنه ای، «رابطه حکومت و ولایت» چگونه تحلیل و اثبات می شود؟ نتیجه برآمده از تحقیق این است که از نظر رهبر انقلاب اسلامی، تحقق ولایت، مستلزم قرارگرفتن ذیل حکومت اسلامی است و پیوند آن دو بر اساس سه اصل: «توحید»، «انسان محوری دینی» و «کمال طلبی انسان» ثابت می شود. دوری از شرک و ولایت طاغوت در جهت تحقق بخشیدن به کرامت واقعی انسان و به فعلیت رساندن تمام استعدادهای او برای نیل به مقام قرب الهی، تنها در ظرف جامعه الهی ممکن است. هم چنین دلایل باورمندی به نظریه جدایی حکومت از ولایت، قابل دفاع نیست و با مفاد آیات و مبانی دینی منافات دارد.
۳۷۸۶۰.

خوانش داوری اردکانی از دین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۴۹
اندیشه رضا داوری اردکانی به عنوان یکی از برجسته ترین جریان های فلسفی در ایران و جهان معاصر، خوانشی متفاوت و ریشه ای از دین عرضه می کند که مبتنی بر فهم تاریخی، جمعی و انتقادی از معنای دین است. داوری با عبور از رهیافت های سنتی کلامی و الهیات تحلیلی غربی، دین را نه صرفاً مجموعه ای از آموزه های فردی یا انتزاعی، بلکه به عنوان پدیده ای زنده و تاریخی می فهمد که نقش بنیادین در شکل دهی هویت، زبان و حافظه جمعی جوامع انسانی دارد. او با نقد عقلانیت ابزاری و تلقی وارداتی از فلسفه دین، تأکید می کند بازخوانی و تأسیس مجدد فهم دینی تنها در افق سنت تاریخی و زمینه اجتماعی ممکن است. نوآوری داوری در فهم دین، توجه عمیق او به تجربه زیسته، زبان و شعر به مثابه افق های اصلی معنا و نیز تأکید بر امکان یا امتناع فلسفه دین به سبک غربی در ایران را در بر می گیرد. این مقاله با بهره گیری از روش سوشیال تئوری انتقادی، ضمن واکاوی بنیان های فکری داوری، به نقدها و دیدگاه های مخالف می پردازد و نشان می دهد که خوانش داوری از دین چگونه می تواند افق های تازه ای برای اندیشیدن به مسئله دین، سنت و هویت در ایران امروز بگشاید.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان