پژوهش های زبانشناختی در زبانهای خارجی

گفتمان فرایندی پیچیده، خلاق، و درهم تنیده است که در قالب آن فرد همیشه در تعامل با دیگران است. مباحث درباره ماهیت گفتمان سیاسی بیشتر مربوط به متون و سخنان سیاستمداران حرفه ای و مؤسسات سیاسی مانند رهبران، رؤسای جمهور، نخست وزیران، وزرا، نمایندگان مجالس، یا احزاب سیاسی می باشد. تمام فعالیت های سیاسی مانند قانونگذاری، تصمیم گیری، ملاقات، و گفتگو عمدتاً دارای ماهیت گفتمان مدار   (Discursive)  می باشند. کاربران حرفه ای زبان عناصر زبانی مختلفی مانند حروف اضافه، ربط و عطف، قیود، جملات کوتاه، و افعال را ترکیب می کنند که نتیجه آن پیدایش گفتمان نماهاست. گفتمان نماها عناصری فرازبانی اند و جز مؤثرترین، پیچیده ترین، و پرکاربردترین متغیرها در آفرینش، درک، و مدیریت گفتمان می باشند. این پژوهش بر آن است تا بر اساس نظریه گفتمان شناختی انسجام، گامی اولیه در کشف و معرفی نظام مدیریت گفتمان در حوزه سیاست و حکمرانی بردارد و به معرفی الگوی مدیریت در این حوزه و ویژگی های آن بپردازد. پیکره مطالعه برگرفته از دو مناظره در دور دوم چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران است که حاوی ۱۶۳۱۴ کلمه می باشد. نتایج مطالعه به کشف الگویی مستطیلی در گفتمان سیاسی انجامید که اضلاع آن روابط گفتمانی تفصیل، تقابل، استنباط، و توالی را به نمایش می گذارند. ویژگی ها و خصوصیات نتایج بررسی و تحلیل شد. کاربردهای مختلف در حوزه های پژوهشی، آموزشی، و علمی نیز بحث و بررسی گردید

این پژوهش در چارچوب روان شناسی مثبت گرا به بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر عوامل کلیدی از جمله اضطراب، لذت و انگیزه در فرآیند یادگیری زبان انگلیسی می پردازد. هدف این مطالعه بررسی نقش هوش مصنوعی در کاهش موانع عاطفی و ارتقای مهارت گفتاری زبان آموزان است. بدین منظور 64 زبان آموز، که از نظر سطح زبانی با آزمون تعیین سطح آکسفورد همگن شده بودند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 19 جلسه در مدت سه ماه از یک پلتفرم اختصاصی آموزش زبان مبتنی بر هوش مصنوعی برای فعالیت های تعاملی و تقویت مهارت گفتاری استفاده کردند، در حالی که گروه کنترل با روش های سنتی آموزش دیدند. داده های پژوهش با استفاده از مقیاس های معتبر برای اضطراب یادگیری زبان خارجی، لذت یادگیری زبان و انگیزه، پیش و پس از مداخله جمع آوری شد. نتایج تحلیل های کوواریانس نشان داد که گروه آزمایشی پس از مداخله کاهش معنادار اضطراب، افزایش لذت و بهبود انگیزه را تجربه کرده است. آزمون های تی زوجی نیز این تغییرات مثبت را تأیید کردند، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. این یافته ها موید پتانسیل تحول آفرین هوش مصنوعی در بهبود شرایط عاطفی و انگیزشی زبان آموزان و ایجاد محیط های یادگیری جذاب و مؤثر است.

وجود زبان زنانه از دیرباز موردتوجه زبان شناسان و جامعه شناسان بوده است و مطالعاتی چند در این زمینه صورت گرفته است. در این راستا، این پژوهش از نوع تحلیل محتوای قیاسی کیفی با هدف بررسی نمود جنسیت مترجم در ترجمه رمان «الأسود یلیق بک» از احلام مستغانمی انجام شده است. برای انجام این پژوهش، ترجمه های موجود این رمان از یک مترجم مرد و یک مترجم زن انتخاب شد. به منظور کدگذاری داده ها، با توجه به ویژگی های منتسب به زبان زنان توسط لیکاف کتابچه ی کدگذاری (codebook) تهیه شد و دو متخصص به طور مستقل متن را کدگذاری کردند و مصداق ها را در یکی از پنج دسته واژگان متعلق به حوزه زنان، کاربرد تأکید، ذکر جزئیات، گفتار مؤدبانه و کاربرد واژگان و تعابیر زنانه قرار دادند. نتایج نشان داد که همه ویژگی های منتسب به زبان زنانه در گفتار مترجم زن کاربرد ندارد و از این میان نمود گفتار مؤدبانه و تعابیر زنانه در کلام مترجم مرد بارز تر بود. کاربرد وجوه عاطفی نیز یکی دیگر از ویژگی های منتسب به زبان زنانه بود که در کلام مترجم مرد یافت شد. بنابراین، ویژگی های زبان زنانه جهان شمول و کلی نیستند. نهایتاً یافته ها از منظر رویکرد جامعه شناختی و با در نظرگرفتن مفهوم نقش های اجتماعی و تمرکز بر جنسیت به عنوان امری متأثر از مؤلفه های اجتماعی و فرهنگی بررسی شدند. به علاوه، یافته ها از منظر رویکرد ساخت گرایی اجتماعی و مفهوم جنسیت به عنوان یک ساخته اجتماعی تبیین شدند. یافته های این مطالعه می تواند به درک عمیق تری از جنسیت به عنوان مفهومی فرهنگی و پویا کمک کند و نسبت به سوگیری های جنسیتی آگاهی ایجاد کند.

هدف این مطالعه بررسی و شناسایی تفاوت ها بین مدرسان محتوای زبان انگلیسی با اهداف دانشگاهی (EAP) و مدرسان رشته زبان انگلیسی از نظر باورهای بیان شده آن ها درباره شایستگی تدریس و مشارکت در فعالیت های توسعه حرفه ای بود. علاوه بر این، به دنبال یافتن نگرش دانشجویان نسبت به تمرینات کلاسی انجام شده توسط مدرسان زبان انگلیسی برای اهداف خاص دانشگاهی (ESAP) بود. برای انتخاب مدرسان، از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد تا مدرسان با تجربه و مرتبط با تدریس ESAP در نظر گرفته شوند. در مجموع، 80 مدرس شامل 40 مدرس زبان انگلیسی و 40 مدرس ESAP انتخاب شدند. برای انتخاب دانشجویان، از بین دانشجویان مقاطع کارشناسی در رشته های مختلف دانشگاهی، 80 دانشجو به طور تصادفی انتخاب شدند تا از نگرش های آنان نسبت به تمرین های تدریس مدرسان ESAP مطلع شویم. روش های جمع آوری داده ها شامل استفاده از پرسشنامه های شایستگی تدریس و توسعه حرفه ای برای مدرسان و پرسشنامه تمرین های کلاسی برای دانشجویان بود.مدرسان به پرسشنامه های صلاحیت های تدریس و فعالیت های توسعه حرفه ای پاسخ دادند. دانشجویان به پرسشنامه تمرین های کلاسی مدرسان ESAP، پاسخ دادند. نتایج تحلیل های آماری نشان داد که بین مدرسان عمومی و تخصصی زبان انگلیسی در مهارت های دریافتی، گرامر و واژگان، ترجمه، بازخورد و تصحیح خطا، رویکرد های کلاس، برنامه درسی ESAP و مطالب درسی، تفاوت معناداری وجود دارد.علاوه بر این، مشخص شد که بین مدرسان زن و مرد از نظر نگرش نسبت به پیشرفت حرفه ای، شایستگی تدریس و عملکرد کلاسی تفاوت معناداری وجود ندارد.

سرزنش یکی از کنش های گفتاری مهم است که به سبب تهدید وجهه اشخاص از حساسیت بالایی برخوردار می باشد و شناخت کاربرد آن در نحوه ارتباط با دیگران اهمیت دارد. پژوهش حاضر کنش «سرزنش» را برگزیده، نمونه های آن را از 16 متن داستانی عربی و فارسی استخراج نموده و طبق الگوی هایمز و روش توصیفی – تحلیلی بررسی کرده است. هدف از این پژوهش آشنایی با چگونگی کاربست سرزنش در زبان های عربی و فارسی و بیان ضرورت اهتمام به مسائل کاربردشناختی و فرهنگی در فرآیند ارتباط است. نتایج این پژوهش نشان داد: سرزنش در دو زبان، بیشتر در موقعیت های غیر رسمی استفاده شده است. همچنین سرزنش در گروه شرکت کنندگان برابر و صمیمی بیش از سایر گروه ها کاربرد داشته؛ که این امر بیانگر تأثیر جایگاه اجتماعی برابر و فاصله کم میان افراد در سهولت کاربرد آن است. اهداف پر تکرار سرزنش در دو زبان می تواند نشانه کنشگری بیشتر گوینده در زبان عربی باشد. همچنین لحن سرزنش در زبان عربی شدیدتر از فارسی است. قوانین گفتمانی مستخرج نیز کاربرد سرزنش در شرایط پرتنش تری را در زبان فارسی بیان می کند. همچنین تنوع کاربست سرزنش در دو زبان مؤیّد ضرورت توجه به مسائل فرهنگی و کاربردشناختی است. سرزنش در هر دو زبان بیش تر به شکل مستقیم کاربرد دارد. کلام و رفتار، با توجه به حساسیّت بالاتر سایر موضوعات، بیشتر مورد توجه هر دو زبان بوده است. همچنین استفاده فراوان از روش زبانی سؤال و جمله خبری در زبان های فارسی و عربی می تواند نشانه اطمینان گوینده از درستی سرزنشش و اثبات خطای مخاطب باشد.

مقاله حاضر به بررسی زبان شناختی ورود و تثبیت شماری از وام واژه های روسی در گفتار غیررسمی بازیکنان بیلیارد در ایران می پردازد. این واژگان، که عمدتاً در قالب ژارگون رایج در میان بازیکنان رواج یافته اند، نمونه ای از پدیده وام گیری زبانی در یک حوزه تخصصی-محاوره ای به شمار می روند. پژوهش حاضر با روش تحلیل واژگانی و داده های گردآوری شده از گفتار طبیعی، منابع برخط  و مشاهده میدانی، به تحلیل ساختاری و معنایی واژگانی مانند «اودار»، «پیتوک»، «سردنی» و «ووگل» می پردازد. برخی از واژگانِ مورد بررسی (مانند «بیلیارد»، «شار» و «ایتالیانسکی») با ورود به متون رسمی و واژه نامه ها از حالت ژارگون خارج شده اند. یافته ها نشان می دهد که ژارگون بیلیارد فارسی، به ویژه در اثر تماس با زبان روسی، خُرده زبانی پوی ا و ساختمند ایجاد کرده که شایسته مطالعه زبان شناختی مستقل است.