بررسی اعتماد اجتماعی جامعه روستایی و عوامل فردی موثر بر آن (مطالعه ی موردی: شهرستان مشهد و طرقبه شاندیز)
منبع:
جغرافیا و روابط انسانی دوره ۸ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۳۲
964 - 991
حوزههای تخصصی:
هدف: «اعتماد»، فرزندِ «عدالت» و والدِ «امنیت» است. اعتماد اجتماعی از مولفه های حیاتی سرمایه ی اجتماعی در مناطق روستایی است که زمینه ساز مشارکت و همکاری میان اعضای جامعه در راستای دستیابی به توسعه است. هدف پژوهش بررسی و ارزیابی میزان اعتماد اجتماعی جامعه روستایی و عوامل فردی موثر بر آن در شهرستان های مشهد و طرقبه شاندیز است. روش و داده: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی-توسعه ای است. گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و میدانی با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته انجام شد. در این پژوهش 10 روستا در شهرستان مشهد و 6 روستا در شهرستان طرقبه شاندیز به عنوان نمونه انتخاب و به کمک 180 خانوار روستایی که به طور تصادفی وارد نمونه شدند، ابزار پژوهش تکمیل شد. سازه اعتماد اجتماعی به کمک 34 شاخص ذیل 3 بعد اعتماد بین فردی با 11، اعتماد تعمیم یافته با 10 و اعتماد نهادی با 13 شاخص بررسی شد. آلفای کرونباخ 866/0 بیانگر پایایی مطلوب ابزار پژوهش است. یافته ها: نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه ای نشان داد میانگین سازه اعتماد اجتماعی درطیف لیکرت 17/3 و در حد متوسط است. اعتماد بین فردی با 47/3 و اعتماد تعمیم یافته با 36/3 به طور معناداری بالاتر از میانه نظری و در حد متوسط می باشد و میانگین اعتماد نهادی با 78/2 پایین تر از میانه نظری است. بین اعتماد اجتماعی و عوامل زمینه ای نظیر سن، میزان تحصیل، تعداد افراد خانوار ارتباط معناداری مشاهده نشد. نتیجه گیری: از آنجا که بی اعتمادی و نبود مشارکت یکدیگر را بازتولید و تقویت می کنند، حفظ و تقویت اعتماد اجتماعی باید همواره در اولویت سیاست گذاران قرار گیرد. با توجه به اهمیت اعتماد اجتماعی در توسعه ی روستایی، ضروری است تدابیر لازم جهت تقویت اعتماد اجتماعی خصوصا در بعد نهادی در نظرگرفته شود، زیرا بی اعتمادی، بی اعتمادی بیشتری را تولید می کند.