هوش مصنوعی و توانمندسازی زنان: بررسی فرصت ها، چالش ها و راهکارها(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
پژوهشنامه زنان سال ۱۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۵۴)
141 - 173
حوزههای تخصصی:
در این مقاله با مطالعه مقاله های علمی مرتبط با هوش مصنوعی و توانمندسازی زنان در کشورهای درحال توسعه، ضمن کشف سطوح و عوامل شکل دهنده مسیر توانمندسازی زنان مبتنی بر هوش مصنوعی، پیشنهادهایی برای سیاست گذاری در جهت دسترسی زنان ایران به زیرساخت های دیجیتال و آموزش مهارت های هوش مصنوعی و تضمین مشاغل باکیفیت در امتداد زنجیره ارزش هوش مصنوعی ارائه شده است. ابتدا ۲۳ مقاله علمی-پژوهشی منتشرشده به زبان انگلیسی در سال ۲۰۲۴ به صورت یکپارچه مرور شدند. سپس، یافته های به دست آمده از مرور یکپارچه، در یک گفت وگوی گروه متمرکز توسط نمونه ای از زنان فعال در حوزه فناوری ایران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفتند. بر اساس یافته های پژوهش، هوش مصنوعی با توسعه مهارت ها، کارآفرینی، و سلامت شخصی سازی شده در سطح فردی، کاهش فقر و ارتقای آموزش در سطح نهادی، و برابری جنسیتی و دسترسی به بازارهای جهانی در سطح بین المللی، توانمندسازی زنان را تقویت می کند، اما کلیشه های جنسیتی، بیکاری، سوگیری الگوریتمی، و شکاف دیجیتال موانعی اند که با یادگیری مادام العمر، زیرساخت های محلی، و همکاری جهانی قابل رفع اند. با بررسی های انجام شده، راهکارهایی همچون حاکمیت مسئولانه و منصفانه هوش مصنوعی، تدوین قوانین و مقررات مناسب، افزایش مشارکت و توانمندسازی زنان، همکاری نهادهای مختلف، افزایش سواد دیجیتال، و حمایت از ابتکارات و آموزش پیشنهاد شدند.