اصغر زمانی

امروزه مساله تامین منابع و بهره وری خصوصا در حوزه منابع مالی و نیروی انسانی دانشگاهی بیشتر مورد توجه و تاکید قرار گرفته است. و پیشرفت دانشگاه وآموزش عالی گاها برمبنای آن سنجیده میشود و درواقع این مساله نگرشی برای عقلانی کردن فعالیت های دانشگاهی است نیروی انسانی و خصوصا کارکنان در آموزش عالی و دانشگاه ها یکی از عوامل اثر گذار برتعیین بهره وری دانشگاه ها هستند اغلب وقتی سخن از تامین منابع و بهره وری در دانشگاه میشود موضوع مشکلات مالی حجم سنگین آموزش و تدریس نبود نیروی انسانی کارآمد امکانات ناکافی استقلال دانشگاهی و آزادی علمی به ذهن خطور میکند و نکته ای که مغفول واقع میشود این است که چگونه با بهره وی نیروی انسانی به منابع برسیم و منابع فعلی دانشگاه را حفظ و بهترین وجه اشتفاده نماییم. از از طرف دیگر ازآنجایی که چویایی فعالیتهای دانشگاه و اعطای استقلال به دانشگاهها از اصول لازم بهره وری نیروی انسانی دانشگاهی به شمار میرد لازم است تا مسیل پیش روی این موضوعات شناخته شوند. از جمله این مسایل میتوان به مشخص نبودن تاثیر دقیق استقلال دانشگاه بر بهره وری نیروی انسانی آن اشاره کرد. یافته های پژوهش حاضر بیانگر این نکته بود که شاخص فرهنگ دانشگاه در بالاترین سطح تاثیر گذار بر بهره وری نیروی انسانی دانشگاه قرار دارد و با فرهنگ سازی دانشگاهی و منابع انسانی در بهره وری و حفظ منابع سازمانی دانشگاه میتوان تحلی عظیم ایجاد کرد.

تحقیق حاضر با هدف بررسی سبک های تفکر و جهت گیری هدف در دانشجویان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی دانشجویان انجام شده است. این تحقیق از نوع توصیفی همبستگی و که برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق را دانشجویان کارشناسی رشته های کشاورزی دانشگاه های تهران، یاسوج، ایلام، شهید باهنر کرمان، و رازی کرمانشاه تشکیل می دادند که 247 نفر از آن ها به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون توصیفی و آزمون استنباطی و با بهره گیری از برنامه نرم افزاری اس.پی.اس.اس انجام شد. سبک های تفکر در 5 بعد (شامل گرایش، کارکردها، سطوح، شکل ها، و حوزه) و 13 سبک و جهت گیری هدف در 2 بعد و چهار هدف پیشرفت مورد سنجش و بررسی قرار گرفت. نتایج تفاوت های معنی داری را در برخی از انواع سبک تفکر و جهت گیری هدف در میان گروه های مورد بررسی نشان داد. نتایج حاصل از تحلیل مسیر حاکی از آن بود که از میان سبک های تفکر، سبک اجرایی و بیرونی به ترتیب بیشترین تأثیر را بر عملکرد تحصیلی نشان دادند و این تأثیرها به صورت مثبت بود. علاوه بر این، از میان ابعاد جهت گیری هدف، عملکرد – گرایش بیشترین تأثیر را بر عملکرد تحصیلی نشان داد و این تأثیر نیز به صورت مثبت بود.

هدف پژوهش حاضر ارزیابی درونی گروه های پژوهشی مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی است. این پژوهش، مطالعه ای توصیفی از نوع ارزشیابی بوده و برحسب هدف نیز پژوهشی کاربردی است. جامعه آماری پژوهش شامل 22 عضو هیئت علمی، 16 کارشناس و یک مسئول کتابخانه است. با توجه به محدود بودن جامعه آماری از روش نمونه گیری سرشماری استفاده شد. ابزار گرد آوری داده ها، پرسشنامه های محقق ساخته بود که روایی آن به تأیید صاحب نظران رسید. برای بررسی پایایی پرسشنامه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد و این ضریب برای پرسشنامه اعضای هیئت علمی 97/0، کارشناسان 96/0، وضع موجود 88/0 و وضع مطلوب 88/0 به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی و آمار استنباطی (آزمون t نمونه های جفت شده) استفاده شد. یافته های پژوهش بیانگر آن است که بین وضعیت موجود و مطلوب اهداف مؤسسه تفاوت معنی داری وجود دارد. همچنین برای ارزیابی عوامل درون داد مؤلفه های منابع مالی و تجهیزات؛ عوامل فرایند مؤلفه های مدیریت گروه، فعالیت های برون گروهی و کارکردهای گروه و عوامل برون داد مؤلفه های بازده آموزشی، محصولات پژوهشی، خدمات اجتماعی و فعالیت های اجرایی، بررسی شد. بر اساس یافته ها وضعیت کیفیت هر یک از عوامل در سطح نسبتا مطلوب قرار دارد.

هدف این پژوهش بررسی رابطه سبک رهبری تحول آفرین با خودکارآمدی اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی بود. روش پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماری ، کلیه اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی به تعداد 304 نفر بودکه نمونه آماری بر اساس جدول کرجسی و مورگان 170نفر و با روش نمونه گیری تصادفی محاسبه و انتخاب شد. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد که روایی آن براساس نظر اعضای هیات علمی تایید شد و جهت بررسی پایایی ابزار، از آلفای کرونباخ استفاده گردید که نتایج حاکی از مناسب ابزار پژوهش بود. داده ها با استفاده از نرم افزار اس.پی.اس.اس و از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد . یافته ها نشان داد که بین مؤلفه های سبک رهبری تحول آفرین (نفوذ آرمانی ، انگیزش الهام بخش ،تحریک ذهنی و ملاحظات فردی) با خودکارآمدی اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد . همچنین ، تحلیل رگرسیون نشان داد که از بین متغیرهای پیش بین ، نفوذ آرمانی بیشترین نقش را در پیش بینی خودکارآمدی اعضای هیات علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی دارد.

در مقاله حاضر ضمن توجه به اهمیت مستند سازی تجارب مدیران به تحلیل کیفی اصول مستند سازی تجارب روسای دانشگاه پرداخته و در نهایت براساس مصاحبه صورت گرفته با خبرگان ، ساختار فرایند مستندسازی، ارزیابی و انتشار تجربیات به عنوان یک چارچوب و با روش علمی و کاربردی طراحی شد. ساختارطراحی شده از شیوه های مدیریت دانش، مدیریت استراتژیک ، مدیریت کیفیت، مدیریت ارزیابی عملکرد، مدیریت فناوری اطلاعات و نیز تکنیک هایی همچون مورد نویسی، خاطره نویسی، سخنرانی، تهیه فیلم و... الهام گرفته است و براساس مفهوم سازمان یادگیرنده طراحی و تدوین شده است. بر اساس این ساختار، فرایند نظام مستندسازی تجربیات مدیران از یک فرایند سه مرحله ای تبعیت می کند. این مراحل عبارتند از:برنامه ریزی مستند سازی، 2- اجرای مستند سازی، 3- پایش ،کنترل،تسهیم. هریک از این مراحل نیز به فعالیت ها و سپس گام های مختلف درهرفعالیت تقسیم می شود که مستند ساز را به نتیجه منطقی و مورد نظر می رساند.    

هدف از انجام این پژوهش بررسی روایی و پایایی پرسشنامه سبک های تفکر در میان دانشجویان رشته کشاورزی است. به این منظور نمونه ای 247 نفری از دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشکده های کشاورزی دانشگاه های تهران، یاسوج، ایلام، شهید باهنر کرمان، و رازی کرمانشاه انتخاب شدند و مقیاس مذکور را تکمیل کردند. داده های به دست آمده، پس از تکمیل پرسشنامه ها، با استفاده از نرم افزار SPSSو AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پایایی آزمون- بازآزمون و همسانی درونی حکایت از حد مطلوب خرده مقیاس های سبک تفکر داشت. البته از آنجا که مقدار آلفای سبک آنارشی در سطح قابل بحث بود، با حذف یک آیتمها، این مقدار به 74/0 و سطح قابل قبول ارتقا یافت. سنجش روایی مقیاس با استفاده از روایی صوری و محتوایی تایید شد. روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی انجام گرفت. تحلیل عاملی تاییدی نشان از برازش مناسب مدل های مورد بررسی با داده های مشاهده شده داشت. در خصوص بعد ""شکل""، مدل یک بار با 4 گویه سبک آنارشی و یک بار با 5 گویه این سبک مورد آزمون قرار گرفت و نتایج نشان داد که هرچند هر دو مدل از برازش برخوردارند، اما با حذف یک گویه سطح برازش ارتقا می یابد. در نهایت و براساس نتایج این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که پرسشنامه سبک های تفکر برای سنجش سبک های تفکر دانشجویان کشاورزی در ایران از روایی و پایایی کافی برخوردار است.

امروزه دانشگاه ها به عنوان مرکزی متشکل از عوامل و منابع مادی و مالی و انسانی شامل اساتید، کارکنان و دانشجویان قابل تصور است که در آن به تبادل دانش و اشاعه آن پرداخته می شود و نقش سرمایه ای دانشگاه به خوبی مشخص و مورد توجه جامعه و دولت می باشد. برهمین اساس، فرایند مدیریت دانش از رسالتهای اصلی یک دانشگاه به شمار م یآید و در کشور ما هم به دلیل وجود مراکز، مؤسسات آموزش عالی و دانشگاه های متعدد، این رسالت مورد توجه و انتظار بوده است و همه ساله هزینه هنگفتی صرف آزمایش و خطا در خصوص تصمی مگیری روسا و مدیران دانشگاهی م یگردد. حال برای رسیدن به این رسالت و کاهش هزینه های ناشی از آزمایش و خطا در تصمیمات مدیران و خصوصا روسای دانشگاه ها، ایجاب م یکند تا با مستند سازی تجارب زیسته مدیریتی روسای دانشگا هها و بازیابی و استفاده از آن تجارب، ضمن انجام این رسالت دانشگاه، پاسخگوی نیازهای ذینفعان داخلی و خارجی دانشگا هها با حداقل هزینه و در کمترین زمان ممکن نیز بود. انتقال تجربه روسای دانشگاه نیازمند حلقه اتصالی به نام برنامه دانشگاه است و برای انجام این امر لازم است اصول و ساز و کار مستند سازی تجربیات سازمانی روسای دانشگاه ها و فرهنگ سازی و آموزش لازم در حوزه های متصور فردی، دانشگاهی و فرا دانشگاهی روسای دانشگاه ها شکل گیرد و روسای دانشگاه ها بپذیرند که اقدام به مستندسازی تجارب مدیریتی، برای همه مدیران بعدی نوعی فرصت است و اقدام دانشگا هها به تدوین و تصویب مقرراتی که بتواند انتقال تجربه مدیریتی را نهادینه نماید و به شک لگیری فرهنگ انتقال تجربه مدیریتی منجر شود، ضرورت دارد و در دنیای معاصر نیز فراخوانی، تقویت، توسعه و انتشار دانش سازمانی از طریق مستندسازی تجارب مدیران به عنوان یکی از محورهای اساسی مدیریت دانش، همواره مورد توجه می باشد.

هدف از پژوهش حاضر تحلیل رگرسیونی رابطه بین مؤلفه های سازمان یاددهنده (انرژی هیجانی، ایده ها، ارزشها، دیدگاه قابل یاددهی و قاطعیت در تصمیم گی ری) با سازمان یادگیرنده و تعیین سهم هر یک از مؤلفههای سازمان یاددهنده در پیشبینی سازمان یادگیرنده کل بود. به همین منظور با انجام پژوهشی توصیفی و از نوع همبستگی، تعداد 135 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاههای ارومیه به روش نمونهگیری طبقهای ( متناسب با حج م) به عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامههای مؤلفههای سازمان یادگیرنده ( 23 سؤال) و یاددهنده 74 سؤال) برروی آنها اجرا شد. نتایج تحلیل ماتریس همبستگی پیرسون نشان داد که تمامی ) مؤلفههای سازمان یاددهنده رابطه مثبت و معنیداری با سازمان یادگیرنده کلی دارند . نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که مؤلفههای قاطعیت در تصمیمگیری و دیدگاه قابل یاددهی قادر به پیشبینی 64 درصد از تغییرات سازمان یادگیرنده هستند.

هدف پژوهش حاضر ارزشیابی دور ه آموزشی الکترونیکی رشته کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس ،خواجه نصیر الدین طوسی و امیرکبیر بر اساس الگوی رودریک سیمز است. در این تحقیق از روش توصیفی استفاده شده است. نمون ه آماری پژوهش 151 نفر از دانشجویان، استادان و آموزشیاران دور ه آموزش الکترونیکی رشته کارشناسی ارشد مهندسی فنّاوری اطلاعات دانشگاههای تربیت مدرس، خواجه نصیرالدین طوسی و امیرکبیر بودند. در این پژوهش پایایی پرسشنامه 93/0 به دست آمد. نتایج نشان داد که دورههای آموزش الکترونیکی در دانشگاههای خواجه نصیر و تربیت مدرس غالباً در حد نسبتاً مطلوب ارزیاب ی شده و در دانشگاه امیرکبیر وضعیت مؤلفهها در مقایسه با نتایج خواجه نصیر و تربیت مدرس مطلوب تر ارزشیابی شده است .