مجتبی حیدری

زمینه و هدف: سازمان های امروزی به واسطه تحولات فناورانه و افزایش عدم قطعیت، با پیچیدگی های فزاینده ای مواجه هستند. در این راستا، سازمان های بخش دولتی نیازمند رویکردهای رهبری انعطاف پذیر و توزیع می باشند تا توانایی پاسخگویی به مسائل چندوجهی را فراهم سازند. هدف این پژوهش واکاوی پیشران های توسعه رهبری پیچیدگی در سازمان های بخش دولتی می باشد. روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و با رویکرد آمیخته اکتشافی پی درپی انجام شد. فاز کیفی با تکنیک دلفی انجام شد و پنل شامل ۲۸ نفر از خبرگان به صورت هدفمند-قضاوتی انتخاب شدند. فاز کمّی، یک مطالعه پیمایشی مقطعی بود و جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان سازمان های بخش دولتی استان آذربایجان غربی بود و نمونه ای ۳۳۵ نفری بر پایه فرمول کوکران و روش خوشه ای تصادفی انتخاب شد. داده ها در فاز کیفی از طریق تکنیک دلفی و مصاحبه و در فاز کمی از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری بر پایه حداقل مربعات جزئی و نرم افزار SmartPLS نسخه ۳ تحلیل شد. یافته ها: در فاز کیفی، پنج دسته اصلی پیشران همراه با ۲۹ مؤلفه شناسایی شد و اجماع خبرگان در دور سوم و چهارم دلفی با رسیدن ضریب هماهنگی کندال به حدود W=0.702 و W=0.715 تأیید گردید. در فاز کمی، سازه ها از پایایی و روایی کافی برخوردار گزارش شد (CR and α > 0.70). مدل مفهومی تأیید گردید و ضریب تعیین برای رهبری پیچیدگی برابر با R² = 0.781 و معیار پیش بینی Q² = 0.504 و مقدار GOF = 0.669 به دست آمد که نشان دهنده برازش و قدرت پیش بینی قابل توجه مدل بود. نتیجه گیری: یافته ها چارچوبی عملیاتی برای شناسایی و هدف گذاری پیشران های کلیدی توسعه رهبری پیچیدگی فراهم خواهد ساخت و نشان داد که تقویت یادگیری سازمانی، افزایش چابکی مدیریتی و کاهش موانع ساختاری به عنوان راهبردهای محوری باید در دستور کار قرار گیرند.