بر رسی چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی در نظام آموزشی با تاکید بر توسعه حرفه ای اساتید با روش آمیخته
حوزههای تخصصی:
امروزه سرعت بخشیدن به یادگیری و توسعه حرفه ای معلمان و اساتید با توجه به توسعه استفاده از هوش مصنوعی در آموزش از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا هدف پژوهش حاضر واکاوی چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی با تاکید بر توسعه حرفه ای معلمان بود. این پژوهش از نظر رویکرد کیفی-کمی و از نظر هدف کاربردی- توصیفی بوده، و از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختارمند، به تدوین و اعتباریابی چارچوبی مفهومی با روش تحلیل مضمون در سال 1403 پرداخته است . جامعه آماری شامل خبرگان و صاحب نظران و اساتید در حوزه آموزش پرورش و آموزش عالی 135 نفر بودند که از بین آنها 12 نفر به روش نمونه گیری هدفمند با استفاده از قاعده حداشباع برای قسمت کیفی و 100 نفر بعنوان نمونه با روش کوکران برای بخش کمی انتخاب شدند. به منظور حصول اطمینان از روایی تحقیق ، تلاش شد نمونه آماری از افرادی باشند که از دانش و تخصص لازم در زمینه تحقیق برخوردار بوده و همچنین مداخله محققین در تحقیق را به حداقل برسانند. برای محاسبه پایایی از شیوه توافق درون موضوعی یا دو کدگذار استفاده شده، که برابر با ۷۹ درصد است . با توجه به اینکه سطح پایایی بیش از ۶۰ درصد است ، پایایی کدگذاری تأیید شد. لذا می توان ادعا کرد که سطح پایایی تحلیل مصاحبه مناسب است . همچنین جهت تحلیل کیفی و کدگذاری از نرم افزار Atlasti 8جهت تحلیل داده ای کمی از SPSS26 استفاده شد. با توجه به نتایج حاصل از مصاحبه های انجام شده با خبرگان و فعالان، نقش هوش مصنوعی را می توان در خصوص فرصت ها و چالش ها و 9 مضمون سازمان دهنده برای توسعه حرفه ای معلمان طبقه بندی کرد. فرصت ها با 4 مضمون سازمان دهنده به ترتیب شامل: همگریی تکنولوژی با اهداف آموزشی، قابلیت شبکه سازی آموزشی، جهانی سازی آموزش و ارزش آفرینی شغلی معلمان شناسایی شدند. چالش ها نیز در قالب ۵ مضمون سازمان دهنده با ترتیب شامل فاصله استعدادها، امنیت و حریم خصوصی معلمان و دانش آموزان، تعمیر و نگهداری مداوم سیستم ها و عدم قابلیت های یکپارچه سازی، دسته بندی شده اند. در نهایت براساس تحلیل های صورت گرفته روی داده های کیفی و کمی، مدل پارادایمی نقش هوش مصنوعی در توسعه حرفه ای معلمان ارائه گردید. مدل نهایی این تحقیق می تواند در پیاده سازی و عملیاتی کردن هوش مصنوعی جهت توسعه حرفه ای معلمان مفید واقع گردد. این مطالعه با داشتن دو بازبین مستقل مسئول انتخاب مطالعه و استخراج داده ها، با توافق بسیار بالا در هر دو فرآیند، سوگیری انتخاب را به حداقل رساند.