تأثیر ادبیات سلطانی بر توصیفات معشوق در غزل سبک عراقی (با تکیه بر غزل حافظ)
حوزههای تخصصی:
موضع این پژوهش، تأثیر ادبیات سلطانی بر ساز و کار معشوق است در غزل سبک عراقی، با تکیه بر غزل حافظ. گفتار و رفتار شاهان، الگوی رفتاری انبوهی از مردم در طول روزگاران بوده است. در سبک عراقی، با کاهش مقبولیت شاهان در نظر مردم، شاعران، معشوق زمینی خویش را بر جای او قرار دادند و برای آن که شکوهی ستودنی برای او رقم زنند، در دنیای خیال خویش، به کمک ستایش های شاهوار، او را تعالی بخشیدند و از او وجودی آرمانی به نمایش گذاشتند. آنان در ستایش این معشوق از ساز و کارهای سلطان، سپاهیان و آیین های دربار الهام گرفتند و معشوق را همچون پادشاهی به تصویر کشیدند که آیین های دربار در برابر او اجرا می شد. بر این پایه، اندام های جسمانی او هر یک به زین ابزار جنگی مانند می شد. شاعران با استحاله این ابزار و آیین ها به شکلی نو آن را بر معشوق عرضه داشتند. با این کار، هم خشکی و خشونت و زشتی آن از بین رفت و هم با روحیه لطیف معشوق سازگار شد و به گفتار و رفتاری بدل شد که عاشق آن را بی صبرانه انتظار میکشید.