محمدعلی محمدی فر

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش طرحواره های ناسازگار اولیه و عوامل شخصیت در پیش بینی رضایت زناشویی جانبازان صورت گرفت. روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. بدین منظور 200 نفر از جانبازان به روش خوشه ای تصادفی از بین سه شهر استان چهارمحال و بختیاری انتخاب شدند.ابزار پژوهش شامل: پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ، پرسشنامه طرحواره های ناسازگار یانگ و پرسشنامه 6 عاملی شخصیت (هگزاکو) بود. نتایج: نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که عوامل شخصیت و طرح واره های ناسازگار اولیه اثر معنادار روی رضایت زناشویی جانبازان دارند و میتوانند به خوبی تغییرات آن را تبیین نمایند. از بین عوامل شخصیت برونگرایی بیشترین سهم و از بین طرحواره های ناسازگار اولیه، طرحواره آسیب پذیری نسبت به ضرر یا بیماری بیشترین سهم را در پیش بینی رضایت زناشویی جانبازان داشتند. بحث: نتایج پژوهش حاضر می تواند نقطه شروع طراحی و تدوین برنامه های آموزشی و درمانی رضایت زناشویی زوج ها و خانواده های جانبازان در پژوهش های آینده باشد.

مشاغل نظامی و انتظامی دارای تنیدگی بالا و پیچیدگی های خاصی هستند که در سرتاسر دنیا توأم با ناسازگاری، مخاطرات جسمانی و زندگی در شرایط سخت است؛ بنابراین افراد مشاغل پرخطر مانند نظامیان، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های روان شناختی قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مهارت های اجتماعی - هیجانی و مثبت اندیشی بر بهزیستی روان شناختی و سازگاری دانشجویان دانشگاه امام علی (ع) انجام شد. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ روش، آزمایشی با پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانشجویان سال اوّل دانشگاه بود. نمونه آماری شامل 21 نفر برای هر یک از گروه های آزمایشی و 20 نفر برای گروه کنترل بود؛ که به روش تصادفی انتخاب و در گروه ها جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های 84 سؤالی بهزیستی روان شناختی ریف و 160 سؤالی سازگاری بل بود. داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چند متغیره تجزیه وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که هم آموزش مهارت های اجتماعی - هیجانی و هم آموزش مثبت اندیشی موجب بهبود بهزیستی روان شناختی و سازگاری در سطح 01/0P< شده و در مقایسه بین دو نوع مداخله نیز، آموزش مهارت مهارتهای اجتماعی - هیجانی مؤثرتر بود. در پیگیری سه ماهه نیز نتایج تکرار شد.

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مدل ساختاری درگیری تحصیلی بر اساس خودتنظیمی و خودکارآمدی تحصیلی با نقش میانجی ثبات قدم در بین دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش همبستگی بود که به شیوه مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد . جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ی دوم متوسطه شهر تهران بود که در سال تحصیلی 1403-1402 مشغول به تحصیل بودند. 395 دانش آموز با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. پرسشنامه ثبات قدم - فرم کوتاه داکورث و کویین (2009)، پرسشنامه خود تنظیمی تحصیلی سواری و عرب زاده (1392)، خودکارآمدی تحصیلی غفور و اشرف (2006) و درگیری تحصیلی اترخت و همکاران (2006) جهت جمع آوری داده ها استفاده شد. بررسی و ارزیابی الگوی پیشنهادشده با روش معادلات ساختاری با نرم افزار Spss26 و Amoss 23 انجام گرفت. نتایج نشان داد ضریب استاندارد و مستقیم خودتظیمی تحصیلی(323/0=β) و ثبات قدم (433/0=β) بر درگیری تحصیلی اثر مستقیم و معنادار ) 001/0 (P< دارد. ضریب استاندارد و مستقیم خودکارآمدی تحصیلی (0632/0=β) و خودتنظیمی تحصیلی(501/0=β) بر ثبات قدم اثر مستقیم و معنادار) 001/0 (P< دارد. همچنین نتایج آزمون سوبل نشان داد که در رابطه بین خودتنظیمی و خودکارآمدی تحصیلی بر درگیری تحصیلی، ثبات قدم میانجیگری می کنند. یافته های این پژوهش نشان داد دانش آموزانی که خودتنظیمی و خودکارآمدی تحصیلی بالا دارند، از درگیری تحصیلی بهتری برخوردار بودند و ثبات قدم بیشتری را در تحصیل تجربه کرده اند.

اعتیاد به مواد مخدر یکی از چالش های اصلی در حوزه سلامت عمومی است که با پیامدهای منفی روانی، جسمی و اجتماعی همراه است.در عرصه مداخلات در حیطه اعتیاد نیز، درمانهای روانشناختی جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده اند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان فراشناختی بر ولع مصرف افراد وابسته به مصرف مواد انجام شد. روش پژوهش، شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و جامعه آماری کلیه افراد وابسته به مصرف مواد شهرستان سمنان در سال 1400 بود که با روش نمونه گیری در دسترس، 75 نفر با توجه به ملاک های ورود و خروج انتخاب و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش1 (درمان شناختی- رفتاری)، گروه آزمایش 2 (درمان فراشناختی) و یک گروه گواه جایگذاری شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه سنجش ولع مصرف لحظه ای فرانکن و همکاران(2002) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان دادند هر دو مداخله در بهبود ولع مصرف در افراد وابسته به مواد مؤثر واقع شدند. همچنین بین اثربخشی دو درمان، تفاوت معنادار نبود (01/0p<). طبق نتایج به دست آمده هر دو درمان می توانند با ایجاد تغییر در متغیرهای شناختی مرتبط با سوء مصرف مواد مانند باورهای مرتبط با مواد، عقاید وسوسه انگیز، خودکارآمدی و راهبردهای تنظیم هیجان خطر بازگشت به مصرف مواد را کاهش می دهد. لذا می توان از درمان شناختی - رفتاری و فراشناختی جهت پیشگیری از عود مجدد در افراد وابسته به مواد استفاده نمود.

هدف پژوهش حاضر پیش بینی درگیری تحصیلی دانش آموزان بر اساس سرمایه روان شناختی و سواد رسانه ای با نقش میانجی شناخت اجتماعی بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان متوسطه دوم شهرستان آق قلا در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 4022 دانش آموز بود. جهت انتخاب نمونه پژوهشی از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای استفاده شد و320 دانش آموز به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های سرمایه روان شناختی لوتانز، شناخت اجتماعی نجاتی، کمری و جعفری (1397) و سواد رسانه ای فلسفی (1393) درگیری تحصیلی توسط ریو (2013) بود. جهت تجزیه و تحلیل داده های آماری از تحلیل همبستگی و معادلات ساختاری به کمک نرم افزارهای SPSS و LISREL استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد سرمایه روان شناختی (03/0>P , 58/0=β)، سواد رسانه ای (04/0>P , 45/0=β) و شناخت اجتماعی (001/0>P , 55/0=β) اثر مستقیم مثبت و معناداری بر درگیری تحصیلی دانش آموزان دارد. همچنین بررسی اثر مستقیم متغیر سرمایه روان شناختی (003/0>P , 52/0=β) و سواد رسانه ای (002/0>P , 61/0=β) بر متغیر میانجی شناخت اجتماعی نیز، بیانگر اثر مثبت و معنادار این متغیرها بود. نتایج پژوهش نشان داد که سرمایه روان شناختی و سواد رسانه ای به طور غیرمستقیم و با میانجی گری شناخت اجتماعی اثر غیرمستقیم مثبت و معناداری بر درگیری تحصیلی دارد.

مقدمه: قربانی قلدری به عنوان یکی از پدیده های شایع در محیط های آموزشی و اجتماعی، تهدیدی جدی برای سلامت روان، عزت نفس و کیفیت زندگی افراد به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی محسوب می شود. تجربه مکرر قلدری می تواند منجر به مشکلاتی چون اضطراب، افسردگی، احساس تنهایی و کناره گیری اجتماعی گردد و حتی پیامدهای بلندمدتی بر رشد هیجانی و روابط اجتماعی افراد برجای گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین اضطراب اجتماعی و انزوای اجتماعی با قربانی قلدری، با در نظر گرفتن نقش میانجی تنظیم هیجان در میان دانش آموزان انجام شده است . روش: این پژوهش توصیفی-همبستگی است . جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان متوسطه دوم شهر اسلامشهر در سال تحصیلی ۱۴۰4 – ۱۴۰3 بود که از میان آن ها 368 نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به صورت تصادفی انتخاب شدند . ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های قربانی قلدری کالیفرنیا ( فلیکس و همکاران،2011)، اضطراب اجتماعی (جرابک، ۱۹۹۶) ، انزوای اجتماعی (چلپی و امیرکافی، ۱۳۸۳) و تنظیم هیجانی گروس و جان (2003) بود . بررسی و ارزیابی الگوی پیشنهاد شده با روش معادلات ساختاری و نرم افزار SPSS 26 و AMOS 24 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد بین اضطراب اجتماعی (01/0 <P ، 30/0 β = )، انزوای اجتماعی (05/0 <P ، 25/0 β = )، تنظیم هیجان (001/0 <P ، 50/0 β = ) با قربانی قلدری و بین اضطراب اجتماعی (001/0 <P ، 45/0- β = ) و انزوای اجتماعی (001/0 <P ، 40/0- β = ) با تنظیم هیجان رابطه ی معنادار وجود دارد. نتایج نشان داد که تنظیم هیجان رابطه بین اضطراب اجتماعی (001/0 <P ، 22/0- β = ) وانزوای اجتماعی (001/0 <P ، 20/0- β = ) با قربانی قلدری را میانجی گری می کند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که اضطراب اجتماعی و انزوای اجتماعی می توانند خطر قربانی شدن در قلدری را افزایش دهند، اما تنظیم هیجان به عنوان یک متغیر میانجی مؤثر می تواند نقش محافظتی ایفا کرده و این ارتباط را تعدیل نماید . بر این اساس، تقویت مهارت های تنظیم هیجان در دانش آموزان می تواند به کاهش آسیب های ناشی از قلدری در مدارس کمک کند .

مقدمه: با توجه به اینکه درگیری تحصیلی تاثیر چشم گیری بر نوع و میزان عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد، بررسی متغیرهای موثر بر میزان درگیری تحصیلی ضرورت دارد. لذا، پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه علّی بین انگیزه پیشرفت و خودپنداره تحصیلی با میزان درگیری تحصیلی و نقش میانجی کمال گرایی دانش آموزان صورت گرفت. روش ها: مطالعه حاضر توصیفی از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه دانش اموزان دوره اول متوسطه شهرستان سمنان سال تحصیلی 1400-1401 بودند. دانش آموزان با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. به منظور اندازه گیری متغیرهای پژوهش، از پرسشنامه های انگیزه پیشرفت هرمنس(1977)، خودپنداره تحصیلی دکتر دلاور(1373)، درگیری تحصیلی ریو(2013) ، کمال گرایی هویت و فلت(1991) استفاده شد. داده های این پژوهش با استفاده از آزمون همبستگی و تحلیل مسیر با نرم افزار Smos24, SPSS23 تحلیل شد. یافته ها: با توجه به مقادیر شاخص های بدست آمده، انگیزه پیشرف دارای اثر مستقیم (0.47β=)و غیر مستقیم (0.53= β) مثبت و معنادار بر درگیری تحصیلی است(0.001 p<)، همچنین خودپنداره تحصیلی دارای اثر مستقیم (0.44= β)و غیر مستقیم (0.58= β) مثبت و معنادار بر درگیری تحصیلی بود(0.05 p<). علاوه براین، کمال گرایی به صورت مثبت میزان درگیری تحصیلی دانش آموزان را پیش بینی می کنند (0.05 p<). نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده حاکی از آن می باشد که افزایش و تقویت میزان خودپنداره و کما گرایی مثبت و هم چنین ایجاد انگیزه پیشرفت در دانش آموزان می تواند درگیری تحصیلی دانش آموزان را افزایش دهد و بین انگیزه پیشرفت و درگیری تحصیلی رابطه مثبت وجود دارد، همچنین نتایج حاکی از رابطه مثبت بین خودپنداره تحصیلی و درگیری تحصیلی بود.

هدف از انجام این پژوهش، آزمون برازندگی مدل مفروض درگیری تحصیلی بر اساس کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی مثبت با توجه به نقش میانجی گری تاب آوری شناختی در دانشجویان بود. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و توصیفی از نوع همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران تشکیل می دهند که در سال 1404 - 1403 مشغول به تحصیل بودند. نمونه ای به تعداد 208 نفر در نظر گرفته شد که به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای انجام شد. به منظور جمع آوری داده از پرسش نامه درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳)، پرسش نامه تاب آوری شناختی اسمیت (2015)، پرسش نامه باورهای فراشناختی مثبت ولز در سال (۱۹۹۷) و پرسش نامه کارکرد اجرایی بارکلی (۲۰۱۱) جهت جمع آوری اطلاعات استفاده کردیم. از نرم افزار 26 - spss و pls برای تحلیل داده ها و برازش مدل استفاده شد. داده ها به روش ماتریس همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها نشان داد که شاخص های ضریب استاندارد و مستقیم کارکردهای اجرایی (05/0 P< و 20/0=β)، باورهای فراشناختی مثبت (05/0 P< و 18/0=β) و تاب آوری شناختی (001/0 P< و 50/0=β) بر درگیری تحصیلی اثر مستقیم و معنادار دارد. ضریب استاندارد و مستقیم کارکردهای اجرایی (001/0 P< و 45/0=β)، باورهای فراشناختی مثبت (001/0 P< و 39/0=β) بر تاب آوری شناختی اثر مستقیم و معنادار دارد. مسیرهای غیرمستقیم از طریق تاب آوری شناختی نیز معنادار بودند؛ به گونه ای که کارکردهای اجرایی (001/0 P< و 22/0=β) و باورهای فراشناختی (001/0 P< و 19/0=β) با واسطه تاب آوری شناختی اثر غیرمستقیمی بر درگیری تحصیلی داشتند. یافته های این پژوهش نقش مؤثر توانمندی های شناختی و فراشناختی را در درگیری تحصیلی تأیید می کند و بر اهمیت تقویت تاب آوری شناختی در مداخلات آموزشی تأکید دارد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر پیش بینی کنندگی خوشبینی تحصیلی و ادراک شایستگی بر درگیری تحصیلی با نقش واسطه ای ثبات قدم در دانش آموزان انجام شد. طرح این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره ی دوم متوسطه شهر تهران بود که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. 244 دانش آموز با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. پرسشنامه ثبات قدم - فرم کوتاه داکورث و کویین (2009)، پرسشنامه خوش بینی تحصیلی توسط اسچنن- موران و همکاران (2013)، مقیاس ادراک شایستگی توسط هارتر (1985) و درگیری تحصیلی اترخت کارمونا هالتی و همکاران (2019) جهت جمع آوری داده ها استفاده شد. بررسی و ارزیابی الگوی پیشنهاد شده با روش معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج نشان داد بین درگیری تحصیلی و خوشبینی تحصیلی (001/0< P، 58/0 r =)، شایستگی ادراک شده (001/0< P، 58/0 r =)، ثبات قدم (001/0< P ، 54/0 r =) و بین خوشبینی تحصیلی و ثبات قدم (001/0< P ، 46/0 r =) و شایستگی ادراک شده و ثبات قدم (001/0< P، 59/0 r =) رابطه ی معنادار وجود دارد. نتایج نشان داد که در رابطه بین خوشبینی تحصیلی و شایستگی ادراک شده بر درگیری تحصیلی، ثبات قدم میانجی گری می کنند. نتایج نشان داد که در رابطه بین خوش بینی تحصیلی و شایستگی ادراک شده بر درگیری تحصیلی، ثبات قدم نقش واسطه ای ایفا می کند. یافته های این پژوهش نشان داد دانش آموزانی که خوش بینی تحصیلی و شایستگی ادراک شده بالا دارند، از درگیری تحصیلی بهتری برخوردار بودند و ثبات قدم بیشتری را در تحصیل تجربه کرده اند.

مقدمه: اختلال نقصان توجه- فزون کنشی (ADHD) یک اختلال شایع دوران کودکی است که پیامدهای گسترده ای در زندگی فرد دارد. افراد مبتلا به ADHD اغلب با چالش هایی مانند رفتارهای ضد اجتماعی مواجه می شوند. با توجه به محدودیت تحقیقات درباره عوامل محافظتی در برابر این نوع رفتارها در افراد مبتلا به ADHD، این مطالعه به بررسی نقش حس انسجام به عنوان عامل محافظتی می پردازد. روش: این پژوهش از نوع همبستگی و طرح توصیفی است. نمونه ای شامل ۳۵۱ دانش آموز دختر مقطع دوم متوسطه از پنج مدرسه منطقه ۸ تهران با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. شرکت کنندگان مقیاس های خودگزارشی ASRS-V 1.1، پرسشنامه رفتار ضد اجتماعی بارت و دونلان و پرسشنامه احساس انسجام فلنسبرگ را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده ها با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون هایس در نرم افزار SPSS 27 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین علائم ADHD و رفتارهای ضد اجتماعی رابطه مثبت معناداری (ضریب همبستگی پیرسون 0/24) وجود دارد. همچنین، حس انسجام نقش یک عامل تعدیل کننده در این رابطه دارد و روند کاهش رابطه با شدت 0/01 نشان می دهد. اثر تعدیل کننده احساس انسجام به گونه ای است که می تواند رابطه بین علائم ADHD و رفتارهای ضد اجتماعی را کاهنده کند، اگرچه این اثر متوسط است. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، افراد مبتلا به ADHD با سطوح بالای انسجام، رفتارهای ضداجتماعی کمتری نشان می دهند. بنابراین، حس انسجام می تواند به عنوان یک عامل محافظتی در کاهش رفتارهای ضد اجتماعی در افراد دارای ADHD در نظر گرفته شود.

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی با درگیری تحصیلی با نقش میانجی پایداری تحصیلی و تاب آوری در دانش آموزان دختر انجام شد. روش: طرح پژوهشی حاضر از نوع توصیفی - همبستگی بود. تعداد 303 دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه های ویژگی های شخصیتی نئو، پایداری تحصیلی طالب و همکاران، تاب آوری کونور – دیویدسون و درگیری تحصیلی اترخت جمع آوری شدند. یافته ها: بررسی و ارزیابی الگوی پیشنهادشده با روش معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج نشان داد که در رابطه بین ویژگی های شخصیتی با درگیری تحصیلی، پایداری تحصیلی و تاب آوری میانجی گری می کنند . نتایج نشان داد مسیرهای غیرمستقیم روانرنجوری (195/0-=β) ، انعطاف پذیری (077/0=β)، برونگرایی (139/0=β) و مسولیت پذیری (507/0=β) بر درگیری تحصیلی اثر غیر مستقیم و معنادار ) 001/0 (P< است. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده مبتنی بر داشتن نقش میانجی پایداری تحصیلی و تاب آوری در ارتباط بین ویژگی های شخصیتی و درگیری تحصیلی می توان چنین نتیجه گیری کرد که با پرورش پایداری تحصیلی و تاب آوری با بسته های آموزشی طراحی شده می توانیم در کوتاه مدت تغییراتی در درگیری تحصیلی دانش آموزان داشته باشیم. در این راستا، ارائه دوره های آموزشی برای والدین و معلمان در جهت آشنایی با چگونگی تقویت تاب آوری و پایداری تحصیلی می تواند مفید باشد.