تأملی پیرامون نسخ حدیث و آثار آن در استنباط احکام فقهی (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
وقوع نسخ به معنای مصطلح آن، در حدیث محل اختلاف است و بحث چندان مستقلی از آن صورت نگرفته است. از میان علمایی که این بحث را مطرح نمود ه اند؛ برخی فقط در دایره روایات نبوی، نسخ را پذیرفته اند و بر نفی نسخ پس از عصر تشریع، ادعای اجماع نموده اند. برخی دیگر در روایات ائمه: نیز آن را پذیرفته اند. به لحاظ آثار مسئله در استنباط، قائلان به قول اول، تنها در دایره روایات نبوی، حدیث احدث را ترجیح داده اند؛ درحالی که قائل به قول دوم، همواره به احدثیت، به عنوان مرجّح تمسک نموده و تأثیرات شگرفی در فتاوای ایشان داشته است. در مقاله حاضر، ادله نسخ حدیث جمع آوری شده و پس از تحلیل سندی و دلالی آنها به حدیث نبوی مختص دانسته شده لذا روایت احدث نبوی حجت است. اما نسخ در احادیث ائمه: با توجه به فقدان دلیل اثباتی و وجود برخی موانع، در غیر احکام مبتنی بر تفویض به ائمه: نفی گردیده است. چنان که وجود احکام مبتنی بر تفویض به ائمه: در شریعت ثابت نیست. همچنین به ارائه راهکارهای نوین برای کشف موارد نسخ و تطبیق برخی راهکارها بر مواردی همچون روزه عاشورا پرداخته شده است. روش بحث، تحلیلی _ انتقادی بوده و از داده های کتابخانه ای و نرم افزار استفاده شده است.Jurisprudential Analysis of Legitimacy of Government Compulsion for Religious Education
One of the fundamental questions about Islamic government is the extent of its authority in religious education of society members; meaning that if we assume the government has the competency to educate society members, what is the extent of its authority and can it use compulsory methods for their education? In this writing, using descriptive-analytical method and library data, first the evidence for illegitimacy of compulsion has been stated and responded to, and then various rational and transmitted evidence for proving the legitimacy of compulsion has been presented and either confirmed or criticized. The overall outcome of this research concludes that based on the frameworks and conventional rules in jurisprudential derivation, the evidence for illegitimacy is insufficient; however, there are multiple evidences and confirmations for legitimacy. Therefore, one can rule on the permissibility and even obligation of compelling citizens in the process of religious education by the society's ruler. Of course, this ruling is only from the perspective of primary ruling, and considering secondary titles and special conditions that might exist in society, one must rule on the impermissibility of compulsion.
تبلیغات
