امکان سنجی تعمیم أرش به اوصاف و شروط با نگاهی به حقوق مصرف کننده (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
چنانچه معامله کننده کالای معیوبی دریافت نماید، در کنار حق فسخ، حق مطالبه أرش برای او ثابت بوده و بنا بر نظر معروف بین فقها، اختصاص به مواضع فقدان وصف صحّت دارد. اختصاص أرش به کالای معیوب را می توان با اتکا به روایات، امری تعبّدی قلمداد کرد. نوشتار پیش رو با بررسی توصیفی تحلیلی داده های علمی کتابخانه ای به این نتیجه رسیده است که ادله ارش، با طی سه مسیر قابل تعمیم أرش به اوصاف کمال و شروط است. راه اول ایجاد تقابل بین جزء ثمن و اوصاف و شروط است؛ راه دوم شناسایی أرش به عنوان یکی از طرق دفع ضرر و استدلال به لاضرر؛ و راه سوم عقلائی معرفی نمودن أرش است. در معاملات مرسوم بین عقلا، اجزاء، اوصاف و شروط مبیع بر سه قسم اند که برخی از آنها در مقابل ثمن قرار دارند؛ برخی مقابل مال هستند؛ و برخی نه در برابر ثمن هستند و نه در برابر مال، و أرش فقط در قسم دوم جریان دارد. ما معتقدیم عقلا همان گونه که به وصف صحّت رغبت دارند و در مقابل آن مال پرداخت می کنند، نسبت به اوصاف کمال و شروط دارای ارزش مالی هم چنین بنایی دارند و در حقیقت وصف صحّت هم از قسم دوم است؛ بنابراین أرش نباید مختص به کالای معیوب باشد. دقت در روایات أرش نیز مشخص می کند که این روایات تأیید سیره عقلاست نه در مقام تأسیس. ملاحظه قوانین کشورهای مختلف که به مثابه آیینه ی نمایشگر سیره عقلای جهان است نیز جای تردید در عقلایی بودن أرش باقی نمی گذارد.Feasibility Study of Extending Arsh (Compensation) to Qualities and Conditions with a View to Consumer Rights
When a trader receives defective goods, alongside the right to terminate, the right to claim compensation (arsh) is established, and according to the well-known opinion among jurists, it is limited to cases of absence of the quality of soundness. The limitation of arsh to defective goods can be considered a devotional matter (Amre Taabbodi) based on narrations. The present writing, through descriptive-analytical examination of library scientific data, has concluded that arsh evidence can be extended to qualities of perfection and conditions through three paths. The first way is to create parity checking between the price portion and qualities and conditions; the second way is identifying arsh as one of the methods of harm prevention and reasoning through no-harm principle; and the third way is introducing arsh as rational. In common transactions among the rational, parts, qualities, and conditions of the sold item are of three types, some of which are against price, some against property, and some neither against price nor property, and arsh only applies in the second type. We believe that just as the rational are inclined toward the quality of soundness and pay money for it, they have the same foundation for qualities of perfection and valuable conditions, and in fact, the quality of soundness is also of the second type; therefore, arsh should not be limited to defective goods. Careful examination of arsh narrations also shows that these narrations confirm rational conduct rather than establishing it. Observing the laws of different countries, which act as a mirror reflecting global rational conduct, leaves no doubt about the rationality of arsh.
تبلیغات
